Sztuka rozpusty: 5 bezwstydnych dzieł polskich artystów

Data publikacji: 2020-12-15
Oryginalny tytuł wiadomości prasowej: Sztuka rozpusty: 5 bezwstydnych dzieł polskich artystów
Kategoria: BIZNES, Kultura

6 grudnia na aukcjÄ™ w stoÅ‚ecznej Librze trafi kilka klasyków gatunku – od gry wstÄ™pnej w biaÅ‚y dzieÅ„ po perwersjÄ™ na czarnym tle.

CaÅ‚ujÄ™ CiÄ™ w metafizyczny pÄ™pek – Å‚asiÅ‚ siÄ™ w małżeÅ„skich listach Witkacy, wdziÄ™czÄ…c najpewniej do innego metafizycznego pÄ™pka, który miaÅ‚ na podorÄ™dziu. Nieprzyzwoitość oraz popyt na malarstwo od zawsze wykazywaÅ‚y korelacjÄ™, bo trudno zaprzeczyć prawdzie: z dwóch porównywalnej klasy obrazów oko zawsze silniej znÄ™ci dzieÅ‚o kipiÄ…ce erotycznÄ… energiÄ… niż suchy w kolorycie pejzaż z alejkÄ…. 16 grudnia na aukcjÄ™ w stoÅ‚ecznej Librze trafi kilka klasyków gatunku – od gry wstÄ™pnej w biaÅ‚y dzieÅ„ po perwersjÄ™ na czarnym tle. 

 

1. Banan, parówki i zwyżka o 820 proc. 

Mimo że z twórczoÅ›ciÄ… Natalii LL sporo odbiorców zaznajomiÅ‚o siÄ™ dopiero na wieść o sugestywnym spożyciu banana w murach muzealnych, na rynku jej fotografii stabilny trend zwyżkowy nie jest nowoÅ›ciÄ… – od 2014 r. Å›rednia cena pracy autorki wzrosÅ‚a ponad dziewiÄ™ciokrotnie. Odbitki z cyklu „Sztuka konsumpcyjna” z lat 70. utrwalajÄ… niejednoznacznÄ… ucztÄ™ z bananów, kisielu czy parówek, a seria „Sztuczna fotografia” obnaża pozy, które możliwe byÅ‚yby do przyjÄ™cia tylko wtedy, gdyby czÅ‚owiek zadzierać mógÅ‚ do góry aż cztery nogi. Czy bÄ™dÄ… jeszcze drożeć? Co przewrotne, prognozÄ™ można opierać wÅ‚aÅ›nie na decyzji muzeum – tym razem jednak najsÅ‚ynniejszego muzeum sztuki współczesnej w Europie. 

– Oprócz niedawnych protestów, sylwetka Natalii LL powinna być kojarzona z niewÄ…tpliwym osiÄ…gniÄ™ciem na arenie miÄ™dzynarodowej – „Sztuka konsumpcyjna” trafiÅ‚a w tym roku na głównÄ… ekspozycjÄ™ paryskiego Centrum Pompidou, na której tÅ‚umy turystów fotografujÄ… siÄ™ każdego dnia obok dzieÅ‚ Kandinskiego czy Duchampa – komentuje Iwona Wojnarowicz z warszawskiej Libry, wskazujÄ…c, że wÅ‚aÅ›nie „Sztuka konsumpcyjna” oraz „Sztuczna fotografia” stanowiÄ… dwa najbardziej poszukiwane na rynku cykle artystki. 

Praca z tego drugiego trafi na środową aukcję z ceną wywoławczą 20 000 zł, przy czym kluczowy dla jej wartości jest też dopisek „vintage print” w katalogu. Oznacza, że fotografia nie jest późną współczesną odbitką, tylko powstała w gorącym czasie rewolucji seksualnej na Zachodzie i Gierkowskiej hojności w Polsce. 

 

2. Inwestycyjna strategia według Witkacego 

Lepszy Witkacy to ten, który gorszy – mogÅ‚oby brzmieć rynkowe motto, odnoszÄ…ce siÄ™ jednak nie do niższej jakoÅ›ci, tylko do gorszÄ…cej, nieskrÄ™powanej dzikoÅ›ci. W ten sam wieczór, co rozparta w fotelu Natalia LL, na licytacjÄ™ trafi bardzo wczesny portret Witkacego pochodzÄ…cy z kolekcji Tadeusza Boya-Å»eleÅ„skiego. 

Demoniczny, smagany kolorami ognia wizerunek powstaÅ‚ na niemal dekadÄ™ przed zaÅ‚ożeniem przez artystÄ™ tzw. Firmy Portretowej, która dla swoich klientów przewidywaÅ‚a konkretne typy ujÄ™cia – od starannego i uwydatniajÄ…cego Å‚agodne oczy po taki, na którym znieksztaÅ‚cone rysy modeli byÅ‚y rezultatem spożycia  przez autora kokainy czy pejotlu. TÄ™ najbardziej nieskrÄ™powanÄ… konwencjÄ™ Witkacy ceniÅ‚ najmocniej, opisujÄ…c jako tzw. czystÄ… formÄ™ – dzisiejszy rynek podziela natomiast jego upodobania również ze wzglÄ™du na fakt, że te diaboliczne prace sÄ… w obiegu najrzadsze. 

NiedostÄ™pność i wczesny okres powstania majÄ… też klarowne odzwierciedlenie w rekordach – dwa najcenniejsze na rynku autoportrety Witkacego pochodzÄ… wÅ‚aÅ›nie z lat 1917 oraz 1918, a ten o drapieżniejszym wyrazie lubieżnika osiÄ…gnÄ…Å‚ puÅ‚ap 540 000 zÅ‚. Portret mężczyzny, który trafi pod mÅ‚otek 16 grudnia, licytowany bÄ™dzie od poziomu 140 000 zÅ‚, ale – jak pisaÅ‚ sam autor – wielkość jest tylko w perwersji, wobec czego aukcja może siÄ™ jeszcze wymknąć spod kontroli. 

 

3. Co robią feministki, kiedy gaśnie światło 

„Feministki w świecie naturalnym” to ponad metrowe płótno, które w 1987 r. opuściło sztalugę Jana Dobkowskiego, narodowego mistrza tętniących wszystkimi naczyniami erotyków. W nasyconym ciemnym tle rozgrywa się na nim pełen pierwotnej energii, płynny układ dwóch kobiecych sylwetek, w których artysta widział kluczowe dla natury bóstwa dające początek wszystkiemu. Boginie urodzaju od kilku lat patronować zaczęły ponadto aukcyjnym notowaniom autora, czego dowodzi rekordowy w tym roku obrót przekraczający milion złotych. Czy taki sygnał należy odczytywać jako skok popytu na sztukę, która z awangardowej stała się już ponadczasowa? 

– Istotnie, jeÅ›li miaÅ‚abym bez dÅ‚uższych wywodów doradzić inwestorowi jakiÅ› pewnik, byÅ‚oby to pokolenie klasyków urodzonych w latach 30., 40., a wiÄ™c już po konkretnej cezurze czasowej. Jan Dobkowski należy do tych autorów, a bezsprzecznie rynek jego prac nie bÄ™dzie w najbliższym czasie hamowaÅ‚. W 2013 r. rekordowo wylicytowana praca malarza kosztowaÅ‚a 13 000 zÅ‚, podczas gdy w listopadzie tego roku najwyższy wynik siÄ™gnÄ…Å‚ 110 000 zÅ‚ – i zdecydowanie nie przyjmowaÅ‚abym tych notowaÅ„ za poziom, który nie zostanie pobity, a nawet zwielokrotniony w przyszÅ‚oÅ›ci – komentuje Iwona Wojnarowicz z Libry. 

Praca przewidziana na aukcję licytowana będzie od progu 28 000 zł dopiero w środę, jednak pasjonatom wielokrotności polecić można wnikliwy ogląd, bo powielone na obrazie intymne części kobiet to dla Jana Dobkowskiego znak firmowy. 

 

4. 50 twarzy, jeden pejcz i 15 000 zł 

O co może chodzić na obrazie Piotra Naliwajki, na którym postać w kozakach pochyla siÄ™ nad tÄ… nagÄ… z nożycami, a druga – w mini spódnicy – przyglÄ…da siÄ™ temu, uÅ›miechajÄ…c oczami i zaciskajÄ…c dÅ‚oÅ„ na rózdze w jakiejÅ› opustoszaÅ‚ej sali? TytuÅ‚ obrazu, którego wartość szacowana jest w przedziale 18 000 – 24 000 zÅ‚, to „Dwie Dalile”, co znawcom starotestamentowych zapisów bÅ‚yskawicznie zasugeruje treÅ›ci biblijne. 

Pełna uwodzicielskich talentów Dalila opisana jest w jednej z ksiąg jako kochanka Samsona, który utracić miał swoje nadludzkie moce wraz z obcięciem włosów. Skoro nożyce w dłoni napastniczki stanowią w tym dochodzeniu dowód, do rozszyfrowania pozostaje już tylko potencjał rynkowy autora, którego trudno jest wytropić, śledząc wyłącznie tabele aukcyjnych notowań. 

– Piotr Naliwajko jest przykÅ‚adem artysty, którego dorobek jest przez kolekcjonerów rozchwytywany, choć bardzo rzadko pojawia siÄ™ na aukcjach. W kontekÅ›cie rynkowym zawsze nasuwa siÄ™ w takich przypadkach mechanizm: kiedy twórczość już docenionego autora przestaje być eksponowana wyÅ‚Ä…cznie w galeriach i trafia do aukcyjnych katalogów, jej wartość najprawdopodobniej wzroÅ›nie, bo gwaÅ‚townie poszerza siÄ™ grono zainteresowanych niÄ… kolekcjonerów – wyjaÅ›nia Iwona Wojnarowicz. 

 

5. Akt kontra rynek nieruchomości 

Chociaż buduarowe ujęcia w malarstwie można jakoś tematycznie związać z wynajmem na doby, w czystym zestawieniu stóp zwrotu rynek mieszkaniowy rzeczywiście ma z czym konkurować. Czy w środowisku kolekcjonerów nie narasta jednak niesmak w związku z faktem, że przy wertowaniu aukcyjnego katalogu o salonowym akcie mówi się jak o pakiecie akcji?

– Nikogo nie powinno dziwić, że w obecnej sytuacji niemal każdy kolekcjonerski zakup rozważany jest również pod kÄ…tem bezpiecznej lokaty. W warunkach tak niskich stóp procentowych bankowe depozyty przestaÅ‚y być opÅ‚acalne, a inwestycje na rynku mieszkaniowym straciÅ‚y dotychczasowÄ… rentowność. Rynek sztuki natomiast nie zaÅ‚amaÅ‚ siÄ™ w Polsce od samego poczÄ…tku swojego rozwoju – od lat 90. notowany jest na nim stabilny wzrost, a podczas pandemii mowa nawet o hossie – komentuje Iwona Wojnarowicz, dodajÄ…c, że już sam I kwartaÅ‚ tego roku przyniósÅ‚ o niemal jednÄ… czwartÄ… wyższy obrót na aukcjach sztuki niż ten sam okres 2019 r. 

Jako piÄ…te dzieÅ‚o w tym przeglÄ…dzie pojawić mogÅ‚aby siÄ™ „NamiÄ™tność” Marii Wollenberg-Kluzy czy przewidziana na tÄ™ samÄ… aukcjÄ™ roznegliżowana litografia Mojżesza Kislinga – miejsce zajmie tymczasem Tony Binder i jego „Akt kobiecy” z 1920 r. Obraz austriackiego pochodzenia malarza licytowany bÄ™dzie od progu 10 000 zÅ‚, a sam artysta należaÅ‚ do grona eksponujÄ…cego swoje prace w sÅ‚ynnym monachijskim Szklanym PaÅ‚acu. W ornamentach kapy i wazy widać umiÅ‚owanÄ… przez niego nutÄ™ orientalnÄ…, choć modelka odwraca siÄ™ twarzÄ… i metafizycznym pÄ™pkiem w stronÄ™ książkowych kartek. 

 

Więcej historii obrazów, które licytowane będą 16 grudnia, przeczytać można w katalogu domu aukcyjnego Libra: https://onebid.pl/pl/auction/-/1923?p=2

źródło: Biuro Prasowe
Załączniki:

Hashtagi: #BIZNES #Kultura