Insulinoopornosc, czyli zmniejszona wrazliwosc tkanek na dzialanie insuliny, prowadzi do zaburen gospodarki hormonalnej. Zmusza bowiem trustke do zwiekszonego wydzielania insuliny, a to pobudza apetyt i sprzyja tyciu. To zaburenie metaboliczne moze miec daleko idace konsekwencje dla zdrowia, miedzy innymi prowadzic do rozwoju cukrycy typu 2 i chorób ukladu krazenia. Na jej rozwój wplywa wiele czynników, w tym: nieprawidlowe odzywianie, prewlekly stres, zaburenia snu i uwarunkowania genetyczne.
Insulina to hormon wydzielany prez trustke, która reguluje poziom glukozy w organizmie i ulatwia jej wykorystanie prez tkanki. Insulinoopornosc powstaje w momencie, gdy obniza sie wrazliwosc tkanek obwodowych na dzialanie insuliny. Dietetycy zaznaczaja, ze insulinoopornosc moze prez dlugi czas nie dawac o sobie znac.
– Insulinoopornosc jest zabureniem dosyc trudnym do zmierenia. Szacuje sie, ze nawet co drugi albo co treci czlowiek moze byc niezdiagnozowany. Natomiast biorac pod uwage wszystkie testy, takie jak testy krywej glukozowo-insulinowej, mówi sie, ze jest to od 20 do 35 proc. Polaków, wykluczajac oczywiscie cukryce typu 2 i stadium predcukrycowe, dlatego mozna powiedziec, ze jezeli nie my, to nasz partner albo nasze dzieci mozemy sie z tym zmagac – mówi agencji Newseria dietetyk Jakub Mauricz.
Pryczyn insulinoopornosci jest wiele i wciaz nie wszystkie sa do konca poznane. Dietetycy wskazuja chociazby na bledy zywieniowe – diete wysokokaloryczna bogata w cukier i tluszcze trans, a takze diety glodówki (niedoborowe). To zaburenie moze byc równiez wywolane prez siedzacy tryb zycia, nadwage, otylosc, picie alkoholu, palenie papierosów, przyjmowanie niektórych leków, zaburenia snu i odzywiania. Pod uwage treba takze wziac czynniki genetyczne – wrodzona mniejsza wrazliwosc tkanek na insuline czy tez wytwaranie w organizmie insuliny o nieprawidlowej budowie.
– Niestety nie mozemy dac jednej zwiezlej odpowiedzi na pytanie, co jest przyczyna insulinoopornosci. Na rozwój tego schorenia wplyw ma przede wszystkim zywienie, ale takze styl zycia, prewlekly stres, zaburenia snu. W tej kwestii nie bez znaczenia sa równiez pewne zaburenia metaboliczne, takie jak niedoczynnosc tarczycy, choroba Hashimoto, prerost bakteryjny flory jelita cienkiego, niedobory witamin i skladników mineralnych, które wlasnie moga sie wiazac z powstaniem insulinoopornosci – mówi Jakub Mauricz.
Dietetyk zaznacza, ze obserwujac swój organizm, jego zwiekszone potrzeby i gwaltowne zmiany, jakie zachodza w wygladzie, nawet samemu mozna wstepnie zdiagnozowac u siebie insulinoopornosc. Treba wziac pod uwage miedzy innymi to, ze zmniejszona wrazliwosc tkanek na insuline sprzyja tyciu, powoduje ciagle zmeczenie, sennosc, brak energii oraz wywoluje napady glodu.
– Jezeli w ciagu ostatniego czasu przytylismy w sposób totalnie niezamierony, czyli zjadamy w zasadzie takie same ilosci pokarmów jak do tej pory, a w ciagu kwartalu czy pól roku mamy 5 kg czy 10 kg wiecej, to problem moze nas dotyczyc – zwraca uwage dietetyk.
W takim przypadku najlepiej skonsultowac sie z lekarem specjalista i wykonac odpowiednie badania.
– Bardzo wazne sa testy, które mozemy wykonac z krwi, natomiast nie jest to takie proste, bo nawet poziom glukozy czy insuliny na czczo moze pokazywac w zasadzie calkiem dobre wartosci, gdy pacjent juz cos zrobil na wlasna reke, czyli ograniczyl pewne produkty, albo rozpoczal aktywnosc fizyczna. Natomiast takie testy jak OGTT, czyli slynny test obciazenia krywej glukozowej, insulinowej, bardzo czesto pokazuje zaburenia, które treba bedzie leczyc, ale takze poddac dietoterapii – tlumaczy Jakub Mauricz.
By wyjsc z insulinoopornosci, konieczna jest miedzy innymi zmiana nawyków zywieniowych i stylu zycia.
– Wychodzenie z insulinoopornosci jest procesem dosyc indywidualnym glównie z tego powodu, ze treba usystematyzowac cala higiene zycia, czyli wziac w ryzy odzywianie, aktywnosc fizyczna, wypoczynek i zidentyfikowac glówne zródlo, które spowodowalo rozwój insulinoopornosci. Wazna jest równiez aktywnosc fizyczna. Spalanie kalorii, spalanie glukozy i kwasów tluszczowych jest naprawde istotnym elementem, który moze zapobiec insulinoopornosci oraz rozwojowi pozostalych ciezkich chorób – podkresla ekspert.
Jednoczesnie dietetyk obala najwieksze mity dotyczace insulinoopornosci i przestrega przed stawianiem diagnozy „na oko”.
– Wydaje mi sie, ze najczesciej wkladamy wszystkich do jednego worka i mówimy, ze insulinoopornosc masz na wlasne zyczenie, bo piles slodzone napoje gazowane, jadles ciastka, fast foody, ale przypadek wielu pacjentów pokazuje, ze to nie do konca tak jest. Bardzo czesto bowiem wlasnie utrata witamin, skladników mineralnych czy zaburenie higieny zycia powoduje insulinoopornosc – dodaje Mauricz.
W lutym do ksiegarn trafila ksiazka „Insulinoopornosc. Jak odzyskac zdrowie, witalnosc i szczupla sylwetke” Jakuba Mauricza i Sylwii Bomby. Mozna znalezc w niej informacje na temat insulinoopornosci, analize konkretnych przypadków klinicznych, wskazówki, jakie badania warto zrobic i jak interpretowac ich wyniki, a takze podstawy terapii i konkretne zalecenia dietetyczne.
