Era taniego latania niekoniecznie dobiegła końca. Przewoźnicy nadal będą walczyć o pasażera niskimi cenami

Wzrost cen biletów, obecnie powodowany gÅ‚ównie podwyżkami cen ropy i paliwa lotniczego, niekoniecznie musi oznaczać koniec taniego latania. Na przestrzeni ostatnich 20–30 lat ceny biletów nieustannie spadaÅ‚y, co pociÄ…gnęło za sobÄ… popularyzacjÄ™ transportu lotniczego. – MyÅ›lÄ™, że w dÅ‚ugim okresie caÅ‚y czas bÄ™dzie walka o pasażera jak najniższÄ… cenÄ… – prognozuje wiceprezes IATA Sebastian Mikosz. Jak na razie ani podwyżki cen biletów, ani perturbacje na europejskich lotniskach nie wpÅ‚ynęły na spadek zainteresowania podróżami lotniczymi, które po dwóch latach pandemii znów wchodzÄ… w fazÄ™ boomu.

– Obecne perturbacje na lotniskach sÄ… wynikiem bardzo szybkiego powrotu ruchu. Dzisiaj linie lotnicze majÄ… wiÄ™c problem z nadmiarem zainteresowania niż z jego niedoborem. MajÄ… też problem, żeby Å›wiadczyć usÅ‚ugÄ™ na takim poziomie, na jakim powinna być Å›wiadczona, czyli wylot o czasie, nieanulowany rejs i wszystko to we w miarÄ™ komfortowych warunkach – mówi agencji Newseria Biznes Sebastian Mikosz, wiceprezes MiÄ™dzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Lotniczych IATA.

Ruch lotniczy odradza siÄ™ po pandemii COVID-19. Zainteresowanie lataniem jest ogromne, ponieważ tegoroczne wakacje sÄ… pierwszymi od dwóch lat bez wiÄ™kszych restrykcji covidowych, a pasażerowie chcÄ… zrekompensować sobie poprzednie sezony, kiedy możliwoÅ›ci podróżowania byÅ‚y ograniczone. Dynamiczne odbicie spowodowaÅ‚o jednak problemy przewoźników i portów lotniczych, co wynika gÅ‚ównie z braków kadrowych po pandemii. Choć lotniska, linie lotnicze i firmy odpowiedzialne za obsÅ‚ugÄ™ naziemnÄ… w ekspresowym tempie rekrutujÄ… nowych pracowników, to wyszkolenie ich trwa przynajmniej kilka tygodni. Tymczasem media donoszÄ… o kolejkach, odwoÅ‚ywanych lotach i turystach koczujÄ…cych na europejskich lotniskach.

Wiceprezes IATA wskazuje, że te perturbacje na lotniskach oznaczajÄ… co prawda zÅ‚y PR dla caÅ‚ej branży lotniczej, ale raczej nie odstraszÄ… turystów i nie spowodujÄ… spadku zainteresowania podróżami lotniczymi.

– Pasażerowie nie latali przez ostatnie dwa lata, teraz mamy do czynienia z naturalnym zjawiskiem nadrabiania tego. Wszyscy chcÄ… gdzieÅ› polecieć, odwiedzić rodzinÄ™. Dlatego absolutnie nie obawiaÅ‚bym siÄ™ braku zainteresowania. Dużo gorszy jest dla nas kryzys wizerunkowy polegajÄ…cy na tym, że kilka dużych lotnisk ma kÅ‚opoty i to oddziaÅ‚uje na caÅ‚Ä… branżę. Wydaje siÄ™, że branża jest w kryzysie, podczas gdy branża siÄ™ uÅ›miecha, bo wrócili pasażerowie, których tak nam brakowaÅ‚o przez ostatnie dwa lata – mówi.

Skokowy wzrost popytu na podróże lotnicze idzie w parze nie tylko z perturbacjami na lotniskach, ale i ze wzrostem cen biletów. To zaÅ› – jak wskazuje IATA – wynika przede wszystkim z cen ropy i paliwa lotniczego, które gwaÅ‚townie wzrosÅ‚y od momentu inwazji Rosji na UkrainÄ™. W efekcie część linii lotniczych zdecydowaÅ‚a siÄ™ powrócić do tzw. dopÅ‚at paliwowych do każdego biletu lotniczego.

– To, że ceny biletów siÄ™ zmieniajÄ… i Å›rednia cena raz roÅ›nie, a raz spada, jest bezpoÅ›redniÄ… konsekwencjÄ… ceny ropy, która nadal stanowi, jeÅ›li chodzi o paliwo lotnicze, od 20 do 30 proc. wszystkich kosztów linii lotniczych. MieliÅ›my już kilkanaÅ›cie razy sytuacjÄ™, w której rosnÄ…ca cena ropy przekÅ‚adaÅ‚a siÄ™ na cenÄ™ paliwa lotniczego, co z kolei przekÅ‚adaÅ‚o siÄ™ na ceny biletów – mówi Sebastian Mikosz.

Nie bez wpÅ‚ywu na ceny biletów jest też inflacja i rosnÄ…ce oczekiwania pÅ‚acowe ze strony pracowników branży lotniczej. Jednak wiceprezes IATA ocenia, że wszystko to nie musi oznaczać koÅ„ca ery taniego latania. W ciÄ…gu kilku ostatnich dekad postÄ™powaÅ‚a bowiem demokratyzacja lotnictwa, a ceny biletów caÅ‚y czas spadaÅ‚y. A im niższa cena biletu, tym wiÄ™cej pasażerów.

– Historia ostatnich 20–30 lat branży lotniczej to jest historia nieustannie spadajÄ…cych cen biletów lotniczych. Åšrednia cena biletu spadÅ‚a o ponad poÅ‚owÄ™ w stosunku do ceny sprzed 20 lat – zauważa ekspert. – MyÅ›lÄ™, że w dÅ‚ugim okresie to jednak bÄ™dzie caÅ‚y czas walka o pasażera jak najniższÄ… cenÄ….

W dÅ‚uższej perspektywie do wzrostu cen biletów lotniczych może siÄ™ jednak przyczynić Europejski Zielony Ład, ukierunkowany na osiÄ…gniÄ™cie zeroemisyjnoÅ›ci przed 2050 rokiem. WÅ›ród propozycji zawartych w pakiecie Fit for 55 jest np. przeglÄ…d przepisów dotyczÄ…cych emisji lotniczych w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Chodzi o zniesienie bezpÅ‚atnych uprawnieÅ„ do emisji lotniczych, które dziÅ› stanowiÄ… 82 proc. wydawanych uprawnieÅ„. Jak wynika z danych przytaczanych przez biuro analiz Parlamentu Europejskiego, lotnictwo odpowiada za 3,7 proc. emisji CO₂ w caÅ‚ej gospodarce UE. Na Å›wiecie odsetek ten wynosi 2–3 proc. i przewiduje siÄ™, że do 2050 roku może siÄ™ potroić.

KolejnÄ… proekologicznÄ… propozycjÄ… KE jest inicjatywa ReFuelEU dotyczÄ…ca zrównoważonych paliw lotniczych. Linie lotnicze już od dawna pracujÄ… nad nowymi, bardziej zielonymi technologiami (biopaliwa, paliwa syntetyczne, samoloty elektryczne i hybrydowe etc.), które pozwolÄ… ograniczyć Å›lad wÄ™glowy przy jednoczesnej optymalizacji kosztów.

– Zielony Ład w nieunikniony sposób spowoduje koszty, które bÄ™dÄ… musiaÅ‚y ponieść linie lotnicze i powiÄ…zany z nimi Å‚aÅ„cuch wartoÅ›ci. Dlatego można siÄ™ spodziewać, że niektóre ceny biletów bÄ™dÄ… rosÅ‚y albo bÄ™dzie można np. partycypować w kosztach biopaliwa czy tzw. offsettingu, czyli skompensowaniu emisji – wyjaÅ›nia wiceprezes IATA. – W IATA już w 2009 roku zaczÄ™liÅ›my caÅ‚y program obniżania emisji poprzez inwestowanie w nowszÄ…, bardziej oszczÄ™dnÄ… flotÄ™, poprzez usprawnienia operacyjne, inwestowanie w oprogramowanie czy odchudzanie samolotów z ciężaru. Linie lotnicze od wielu lat Å›ledzÄ… ten trend i próbujÄ… być dobrym obywatelem, nie emitować, a jednoczeÅ›nie trzymać koszty bardzo pod kontrolÄ…. Na razie nie sÄ…dzÄ™, żeby to byÅ‚o dostrzegane, ale w dÅ‚uższym okresie zobaczymy, jak to bÄ™dzie wyglÄ…daÅ‚o.