Obligacje detaliczne potroiÅ‚y w tym roku swój udziaÅ‚ w caÅ‚kowitej emisji papierów rzÄ…dowych. PrzyczynÄ… tak dużego zainteresowania sÄ… praktycznie zerowe oprocentowania depozytów bankowych, które do tej pory byÅ‚y najchÄ™tniej wybieranÄ… przez Polaków formÄ… inwestowania oszczÄ™dnoÅ›ci. Jednak przy inflacji przekraczajÄ…cej 4 proc. trzymanie pieniÄ™dzy w banku oznacza realnÄ… stratÄ™. Coraz lepiej wynagradzani i sytuowani konsumenci szukajÄ… wiÄ™c bezpiecznych przystani dla swoich nadwyżek finansowych.
W ubiegÅ‚ym roku obligacje skarbowe znaczÄ…co zyskaÅ‚y na popularnoÅ›ci. Z danych resortu finansów wynika, że sprzedano papiery na Å‚Ä…cznÄ… kwotÄ™ prawie 28,4 mld zÅ‚, podczas gdy rok wczeÅ›niej byÅ‚o to ponad 17 mld. W okresie styczeÅ„–kwiecieÅ„ br. sprzedaż jest już bliska 14 mld zÅ‚. Ostatnie miesiÄ…ce przynoszÄ… sprzedaż na poziomie 3–4 mld zÅ‚. Rekordowy w historii pod tym wzglÄ™dem byÅ‚ kwiecieÅ„ 2020 roku z wynikiem na poziomie ponad 5,4 mld zÅ‚.
– W zasadzie jedynÄ… realnÄ… odpowiedziÄ… na brak oprocentowania lokat sÄ… obligacje skarbowe. Te wszystkie, które emitowane sÄ… w Polsce po to, żeby zapchać dziurÄ™ w budżecie, dzielimy na dwie części: tzw. hurtowe, które na aukcjach kupujÄ… najwiÄ™ksi, czyli banki, fundusze inwestycyjne, oraz detaliczne. Obserwujemy bardzo mocny wzrost zainteresowania tymi drugimi – wyjaÅ›nia w rozmowie z agencjÄ… informacyjnÄ… Newseria Biznes Marek Zuber, ekonomista. – Obligacje detaliczne zawsze stanowiÅ‚y 4–5 proc. caÅ‚ej wartoÅ›ci emisji. MyÅ›lÄ™, że w tym roku to bÄ™dzie nawet okoÅ‚o 15 proc., czyli trzykrotny wzrost udziaÅ‚u. Ludzie rzeczywiÅ›cie siÄ™ na nie rzucili, bo one, po pierwsze, majÄ… wyższe oprocentowanie niż lokaty, po drugie, sÄ… jeszcze pewniejsze, bo przecież paÅ„stwo stoi za ich bezpieczeÅ„stwem.
Rekordowo niskie – od roku, bo wprowadzono je 29 maja 2020 roku – stopy procentowe spowodowaÅ‚y, że w bankach ze Å›wiecÄ… szukać oprocentowania lokat wyższego niż 1 proc., a i te policzyć można na palcach jednej rÄ™ki, przy czym niemal zawsze warunkiem jest zaÅ‚ożenie konta w danym banku. WiÄ™kszość instytucji oferuje oprocentowanie na poziomie 0,01 proc. Przy inflacji przekraczajÄ…cej pasmo odchyleÅ„ od celu inflacyjnego NBP (2,5 proc. +/- 1 pkt proc.) oszczÄ™dnoÅ›ci realnie tracÄ… siÅ‚Ä™ nabywczÄ….
W kwietniu inflacja konsumencka wyniosÅ‚a 4,3 proc., najwiÄ™cej od marca 2020 roku, wiÄ™cej od oczekiwaÅ„ ekonomistów, które oscylowaÅ‚y wokóÅ‚ poziomu 3,9 proc., i dużo wiÄ™cej od zanotowanego w marcu odczytu 3,2 proc. EkonomiÅ›ci spodziewajÄ… siÄ™ przyspieszenia wzrostu cen nawet do 5–6 proc. w tym roku, a z deklaracji czÅ‚onków Rady Polityki Pieniężnej wynika, że nie ma co liczyć na zacieÅ›nienie polityki monetarnej w postaci choćby ograniczenia skupu aktywów, o podwyżkach stóp nie mówiÄ…c. GoÅ‚Ä™bio nastawieni ekonomiÅ›ci majÄ… w obecnym skÅ‚adzie rady przewagÄ™, zaÅ› kadencje czÅ‚onków obecnej RPP zacznÄ… wygasać dopiero w 2022 roku.
– JedynÄ… realnÄ… odpowiedziÄ… na lokaty pod wzglÄ™dem bezpieczeÅ„stwa pieniÄ™dzy sÄ… obligacje skarbowe. Problem w tym, że tylko jeÅ›li do koÅ„ca, do terminu zapadalnoÅ›ci – np. przez dwa–trzy lata – trzymamy obligacje, mamy pewność, że na niej zarobimy. JeÅ›li sprzedamy jÄ… wczeÅ›niej, może być różnie – tÅ‚umaczy Marek Zuber.
Oprocentowanie dwu- i trzylatek jest staÅ‚e i wynosi ok. 1 proc. Prywatni inwestorzy mogÄ… kupić także polskie obligacje skarbowe indeksowane inflacjÄ…, co oznacza, że otrzymajÄ… okreÅ›lonÄ… marżę ponad poziom inflacji – jest to stopa wzrostu cen towarów i usÅ‚ug konsumpcyjnych, przyjmowana dla 12 miesiÄ™cy i ogÅ‚aszana przez GÅ‚ówny UrzÄ…d Statystyczny w miesiÄ…cu poprzedzajÄ…cym pierwszy miesiÄ…c danego okresu odsetkowego. Dla wszystkich dostÄ™pne sÄ… obligacje czteroletnie oraz dziesiÄ™cioletnie. W pierwszym roku oprocentowanie jednak jest staÅ‚e i dużo niższe: 1,30 proc. dla czterolatek i 1,70 proc. dla dziesiÄ™ciolatek, dopiero potem jest to marża plus inflacja. Również obligacje rodzinne (szeÅ›ciu- i dwunastoletnie), które sÄ… produktem dla beneficjentów programu 500 plus, sÄ… indeksowane inflacjÄ….
Jak podkreÅ›la ekspert, pozostaÅ‚e sposoby inwestycyjne dajÄ…ce możliwoÅ›ci uzyskania wyższych stóp zwrotu niż obligacje – takie jak akcje, surowce, waluty czy fundusze tych aktywów – wiążą siÄ™ z wyższym ryzykiem, czyli strata jest równie prawdopodobna jak zysk, a wiÄ™kszość inwestorów nie ma dość siÅ‚y psychicznej, by obserwować, jak topnieje ich majÄ…tek, i nie zrealizować strat, lecz doczekać do odwrócenia trendu.
– OczywiÅ›cie możemy kupić mieszkanie, ale to nie jest pomysÅ‚ dla kogoÅ›, kto ma 1–2 tys. zÅ‚. Nie ma też żadnej gwarancji, że za rok czy dwa lata ceny mieszkaÅ„ nie spadnÄ… o 20 proc. – wskazuje ekonomista. – Mamy różnego rodzaju fundusze, mniej ryzykowne, jak fundusze obligacji, bardziej ryzykowne, np. fundusze akcji i megaryzykowne fundusze forexowe, ale też nie ma gwarancji, że zarobiÄ…. To jest alternatywa, ale nie w sensie bezpieczeÅ„stwa. Również kruszce nie dajÄ… nam pewnoÅ›ci zysku. PrzykÅ‚adowo wykres zÅ‚ota w ciÄ…gu ostatnich 20 lat – patrzÄ…c na poziom wejÅ›cia i wyjÅ›cia, mamy wyższÄ… cenÄ™, ale w miÄ™dzyczasie zmienność byÅ‚a spora.
