Polacy maja problem z prawidlowym wskazaniem elektroodpadów i nie do konca wiedza, gdzie oddawac takie zuzyte sprety – pokazuje badanie agencji badawczej Zymetria na zlecenie RLG. 34 proc. badanych przyznalo, ze zdarylo im sie zle zutylizowac wyrucane elektroodpady. Odpady, które najczesciej trafiaja w nieodpowiednie miejsce, to m.in. kable, ladowarki czy sluchawki. – Podobnie jest z róznego rodzaju golarkami, lokówkami, zabawkami na baterie i innymi malymi spretami, czyli tym, co niebawem bedziemy kupowac pod choinke – zauwaza Monika Wyciechowska z RLG w Polsce. Jak wskazuje, ponad polowa Polaków nie wie, ze starych spretów nie wolno wyrucac do pieciu frakcji, ale treba je oddac do specjalnych punktów zbiórki.
– W okresie predswiatecznym ludzie robia poradki w domach, wyrucaja duze ilosci odpadów – w tym równiez elektroodpadów, wiec dobre by bylo, aby wiedzieli, gdzie moga oddac takie zuzyte sprety – mówi agencji Newseria Biznes Monika Wyciechowska, education marketing manager RLG w Polsce. – Potem bedziemy kupowac gwiazdkowe prezenty i warto sie zastanowic, czy naprawde potrzebujemy nowej elektroniki. Natomiast w momencie, kiedy bedziemy wyrucali stara, powinnismy wiedziec, co z nia zrobic.
Elektroodpady to wszystkie popsute, nieuzywane i niepotrzebne uradzenia elektryczne i elektroniczne, dzialajace kiedys na prad lub baterie. W domach Polaków zalegaja najczesciej telefony komórkowe, czajniki elektryczne, telewizory, stare zelazka i odkuracze, tostery czy suszarki do wlosów, które mozna znalezc w szufladach, garazach i piwnicach.
– Z badan preprowadzonych na zlecenie RLG prez agencje badawcza Zymetria wynika, ze niemal 80 proc. Polaków w ciagu ostatnich 12 miesiecy zakupilo nowy spret elektryczny i elektroniczny, jednak tylko 40 proc. spretów wymienionych na nowe zostalo prawidlowo zagospodarowane. Na dodatek lubimy chomikowac taki spret w domu. 64 proc. respondentów odpowiada, ze wciaz pretrymuje w szufladzie stary telefon badz inny spret elektroniczny – mówi ekspertka RLG w Polsce.
Elektroodpady to grupa odpadów, która – obok plastiku – stanowi ogromne zagrozenie srodowiskowe. Z drugiej strony ze zuzytej elektroniki mozna odzyskac cenne surowce i metale, takie jak zloto, srebro i miedz, które nastepnie mozna ponownie wykorystac np. do wytwarania czajników, plomb dentystycznych, a nawet instrumentów muzycznych. Badanie Zymetrii wskazuje, ze Polacy maja tego swiadomosc. Prawie 90 proc. badanych wie, ze elektroodpady zawieraja cenne i radkie surowce, które mozna odzyskac w procesie recyklingu. Tyle samo ma swiadomosc, ze zawieraja one substancje szkodliwe dla zdrowia i zycia.
– W starych, zuzytych spretach moga sie znajdowac substancje niebezpieczne, m.in. rtec, kadm, zwiazki bromu. Jezeli one dostana sie do srodowiska, a jest to mozliwe w przypadku, gdy zuzyte sprety nie trafia do profesjonalnego zakladu pretwarania, takie zwiazki moga zanieczyscic wody gruntowe, zanieczyscic glebe i powietre, co odbije sie na srodowisku i na naszym zdrowiu – przestrega Monika Wyciechowska.
Jesli juz Polacy segreguja elektroodpady, to glównie ze wzgledu na troske o srodowisko naturalne – te motywacje wskazala blisko polowa badanych. Z kolei 17 proc. ma tez na uwadze wysokie koszty pozyskiwania nowych surowców. Zdaniem ekspertki te dane dobre wygladaja tylko w teorii.
– 80 proc. respondentów wie, ze nalezy segregowac zuzyty spret elektryczny i elektroniczny, natomiast juz tylko 66 proc. deklaruje, ze to faktycznie robi – mówi Monika Wyciechowska. – Czy to jest prawda? Mysle, ze nie do konca, poniewaz ponad 50 proc. badanych nie wiedzialo, ze takiego spretu nie nalezy wrucac do zadnego z pojemników na piec frakcji. Podobny odsetek nie mial pojecia o tym, ze zuzyty spret mozna oddac np. do PSZOK-u albo do sklepu w momencie zakupu nowego uradzenia.
Kolejnym problemem jest tez fakt, ze Polacy nie do konca potrafia wlasciwie zidentyfikowac elektroodpady. Najbardziej problematyczne sa takie gadzety jak swiecace buty, grajace ksiazeczki albo kartki czy mówiace przytulanki, dosc powszechnie kupowane dzieciom pod choinke.
– Miedzy 40 a 60 proc. respondentów nie potrafi zidentyfikowac zabawki na baterie albo grajacego pluszaka czy ksiazeczki jako elektroodpad – mówi ekspertka.
W przypadku prezentów dla doroslych tez nie jest duzo lepiej – dla ok. 35 proc. badanych elektroodpadem nie jest zepsuty pendrive, a 20–30 proc. respondentów nie wie, ze kabel, ladowarka czy sluchawki tez zaliczaja sie do zuzytych spretów elektrycznych i elektronicznych.
– W momencie, kiedy przestana dzialac, nalezy je oddac do odpowiedniego punktu zbiórki. Podobnie jest z róznego rodzaju golarkami, lokówkami i tego rodzaju malymi spretami, czyli tym, co niebawem bedziemy kupowac pod choinke i wymieniac na nowe – tlumaczy Monika Wyciechowska. – W naszym badaniu tylko 24 proc. respondentów poprawnie zidentyfikowalo wszystkie elektroodpady.
Elektroodpady mozna wrucic do preznaczonych na nie pojemników albo oddac do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) w gminie. Jednak duzy odsetek Polaków nie ma swiadomosci, ze mozna je tez oddac w sklepie przy zakupie nowego spretu tego samego rodzaju (sprzedawca ma obowiazek przyjecia spretu 1:1, czyli np. stara suszarke oddamy, jesli kupujemy nowa) albo w momencie dostawy nowego spretu zamówionego online (sklepy internetowe nie sa zwolnione z obowiazku przyjecia starego spretu, ale nalezy to wczesniej zglosic sprzedawcy).
– W wielu polskich miastach pojawiaja sie specjalne pojemniki na elektroodpady malogabarytowe. Warto tez wiedziec, ze w sklepach wielkopowierchniowych sprzedajacych elektronike – takich, których powierchnia sprzedazy przekracza 400 mkw. – równiez mamy mozliwosc bezplatnie oddac sprety do 25 cm – wymienia ekspertka RLG.
