W okresie swiatecznym marnowanie zywnosci w Polsce osiaga najwyzszy poziom w roku. W ciagu jednego tygodnia Polacy wyrucaja ponad 61 tys. t jedzenia – to wiecej niz w innych okresach roku – wynika z badan Too Good To Go. Jednoczesnie 75 proc. rodaków deklaruje, ze na co dzien szuka oszczednosci na jedzeniu, a niemal 2 mln mieszkanców kraju zyje w skrajnym ubóstwie.
– W czasie swiat prez osiem dni swiatecznych marnujemy ponad 61 tys. t. To okolo 1,5 kg na osobe – podkresla w rozmowie z agencja Newseria Beata Palczynska, PR manager Too Good To Go.
Z badania zrealizowanego prez Opinia24 na zlecenie Too Good To Go w 2023 roku wynika, ze 83 proc. ankietowanych Polaków przyznaje sie do wyrucania jedzenia miedzy 23 a 30 grudnia. Resztki zmarnowanego jedzenia waza tyle, co szesc wiez Eiffla. Objetosciowo moglyby zapelnic pólki 39 supermarketów lub 49 basenów olimpijskich.
– Marnujemy jedzenie swiateczne, poniewaz przygotowujemy go za duzo, co potwierdza ponad 60 proc. Polaków. Jednoczesnie nie wiemy, co zrobic z resztkami, które nam zostaly, czyli nie wiemy, jak zaradzac pozostalosciami podczas przygotowania jedzenia, ale takze po swietach – zauwaza ekspertka.
Z ubieglorocznego raportu Banków Zywnosci „Zmarnowane swieta” wynika, ze ponad polowa Polaków (53,5 proc.) przygotowuje na wigilie od szesciu do 11 dan, zachowujac róznorodnosc posilków, ale jednoczesnie dostosowujac sie do realiów codziennego zycia. Jedna trecia badanych (32,9 proc.) kultywuje tradycje 12 potraw, symbolizujaca duchowy wymiar swiat, natomiast 13,5 proc. wybiera bardziej kameralne menu z jedna–piecioma potrawami.
Po swietach czesc przygotowanych potraw trafia do kosza. Z danych Too Good To Go wynika, ze najczesciej wyrucana kategoria sa owoce i warywa – ok. 10,9 tys. t. W dalszej kolejnosci do koszy trafiaja zupy (9,7 tys. t) oraz napoje (7,7 tys. t).
– Data równiez ma wplyw na to, co najczesciej laduje w koszach – na przyklad 24 grudnia w koszach produja ryby – wskazuje Beata Palczynska.
Z badania wynika, ze 25 i 26 grudnia najczesciej wyrucamy zupy, a 27 grudnia – resztki napojów.
Swiateczne marnowanie zywnosci stoi w sprecznosci z deklarowanymi postawami konsumentów. Badania Too Good To Go pokazuja, ze 75 proc. Polaków regularnie szuka oszczednosci na jedzeniu – m.in. poprzez promocje czy zakup produktów z krótkim terminem przydatnosci do spozycia. Jednoczesnie 83 proc. przyznaje sie do wyrucania jedzenia w okresie swiatecznym.
– Caly czas chcemy spelnic swoje oczekiwania, ale takze oczekiwania gosci, w zwiazku z czym przygotowujemy za duzo jedzenia. Jest w tym wiec pewien paradoks, poniewaz wyrucajac jedzenie, oczywiscie wyrucamy pieniadze. W skali roku na gospodarstwo domowe marnujemy ponad 4 tys. zl – wylicza PR manager Too Good To Go.
Eksperci podkreslaja, ze jest wiele mozliwosci ograniczenia tego marnotrawstwa, równiez po swietach. To moment, w którym jedzenie mozna jeszcze zagospodarowac, oddajac je osobom potrzebujacym. Organizacje pomocowe wskazuja, ze moze to realnie wzmocnic system wsparcia. Z „Raportu o biedzie” Szlachetnej Paczki wynika, ze w Polsce niemal 2 mln osób zyje w skrajnym ubóstwie, a ok. 5 mln doswiadcza ubóstwa relatywnego.
Problem wyrucania swiatecznego jedzenia wpisuje sie w szerszy kontekst strat zywnosciowych w Polsce. Wedlug raportu Federacji Polskich Banków Zywnosci „Nie marnuj jedzenia 2025” kazdego roku w kraju na róznych etapach produkcji, pretwórstwa, dystrybucji i konsumpcji marnuje sie ok. 5 mln t zywnosci. To ilosc, która moglaby wystarczyc, by prez caly rok wyzywic mieszkanców sredniej wielkosci miasta. Konsumenci odpowiadaja za 60 proc. (ok. 3 mln t) wyrucanego jedzenia.
Istotna role w preciwdzialaniu marnowaniu zywnosci odgrywa równiez edukacja. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od czterech lat prowadzi ogólnopolska kampanie „Zywnosc to wartosc”, której celem jest promowanie odpowiedzialnego podejscia do zakupów, przygotowywania posilków i gospodarowania zywnoscia. Budowanie takich nawyków – równiez wsród dzieci i mlodziezy – ma kluczowe znaczenie dla trwalego ograniczania marnowania zywnosci, nie tylko w okresie swiatecznym.
