Z najnowszego raportu „Kosmetyczna Polska”, który opublikowano po siedmiu latach od popredniego raportu o stanie sektora, wynika, ze krajowa branza kosmetyczna jest w dobrej kondycji, z roku na rok sie rozwija, a jej znaczenie zarówno dla polskiej gospodarki, jak i eksportu rosnie. Zmieniaja sie odbiorcy polskich kosmetyków, co zwiazane jest z brexitem i sankcjami nalozonymi na Rosje. Prognozy zakladaja dalszy wzrost wartosci sektora, jednak stoi przed nim wiele wyzwan, z których najwazniejsze dotycza implementacji przepisów Europejskiego Zielonego Ladu.
– Po siedmiu latach udalo nam sie opublikowac nowy raport o stanie branzy „Kosmetyczna Polska”, który pokazuje, ze jestesmy w dobrej kondycji i pozwala nam optymistycznie patrec w przyszlosc – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes dr inz. Justyna Zeranska, dyrektorka generalna Polskiego Zwiazku Premyslu Kosmetycznego. – Mamy zasoby, zeby dalej sie rozwijac, preznaczac wiecej srodków na badania i rozwój oraz inwestycje, poniewaz wypracowalismy swoistego rodzaju nadwyzki. Rozwijamy sie szybko – 5,5 proc. rok do roku, mamy silny eksport, zajmujemy piata pozycje w Europie, dziewiata w swiecie. To bardzo ugruntowana pozycja i nasze dane pokazuja, ze bedziemy gonic stara Europe mniej wiecej w tempie 2 proc., powinnismy za kilka lat zrównac sie z tym potencjalem, jaki posiadaja zachodnie gospodarki.
Wedlug danych Cosmetics Europe, przytaczanych w raporcie „Kosmetyczna Polska” Polskiego Zwiazku Premyslu Kosmetycznego i WiseEuropa, wartosc rynku kosmetycznego w Europie w 2023 roku wyniosla 96 mld euro (w UE-27 81 mld euro). Tym samym Europa wraz ze Stanami Zjednoczonymi sa najwiekszymi rynkami kosmetycznymi na swiecie. Na treciej pozycji znajduja sie Chiny, dalej Japonia, Brazylia oraz Indie. W samej UE najwieksi gracze to Niemcy utrymujace pozycje lidera rynku kosmetycznego pod wzgledem jego wartosci (15,9 mld euro), a po nich Francja (13,7 mld euro), Wlochy (12,5 mld euro) i Hiszpania (10,4 mld euro). Polska jest piatym co do wielkosci rynkiem kosmetyków w UE (5,2 mld euro).
W latach 2014–2023 rynek kosmetyków w Unii Europejskiej urósl o 34 proc., a polski rynek az o 75,3 proc., co bylo drugim najlepszym wynikiem w Unii Europejskiej po Litwie (98,9 proc.), której udzial w unijnym rynku kosmetyków jest jednak zdecydowanie mniejszy i wynosi 0,5 proc., podczas gdy Polski – 6,4 proc.
Udzial Polski w swiatowym PKB stanowi ok. 1 proc., natomiast w swiatowym eksporcie kosmetyków juz 3,8 proc., co daje nam dziewiata pozycje (w 2022 roku bylo to 3,3 proc. i 12. pozycja). Francja, bedaca liderem branzy kosmetycznej na swiecie, dominuje w eksporcie kosmetyków z UE-27 – odpowiada za 30,8 proc. calkowitego eksportu wspólnoty. Niemcy, Wlochy i Hiszpania równiez odgrywaja istotna role jako glówni eksportery kosmetyków, majac odpowiednio 16,2 proc., 10,5 proc. i 8,5 proc. udzialów. W niektórych kategoriach pozycja Polski na tle innych europejskich krajów jest jeszcze silniejsza. Nasz kraj jest drugim co do wielkosci eksporterem produktów do higieny jamy ustnej i zebów, trecim – mydla toaletowego i czwartym kosmetyków do pielegnacji skóry, manikiuru i pedikiuru.
– Jezeli chodzi o destynacje, do których eksportujemy, to caly czas naszym glównym odbiorca sa Niemcy, natomiast widzimy tez pewne zmiany w tym trendzie, czyli wieksza dywersyfikacje rynków, do których docieramy. Oczywiscie utracilismy rynki wschodnie i eksport na rynek rosyjski bardzo spada wlasciwie juz od 2014 roku, natomiast cieszy nas, ze jestesmy w stanie elastycznie podchodzic do wkraczania na inne rynki – podkresla Justyna Zeranska.
Z raportu „Kosmetyczna Polska. Raport o stanie branzy kosmetycznej”, który ukazal sie w lipcu 2024 roku, wynika, ze w ubieglym roku Niemcy odpowiadaly za niespelna 22 proc. polskiego eksportu kosmetyków, natomiast na drugim i trecim miejscu znajdowaly sie Wielka Brytania i Rosja, których udzial jednak systematycznie spada. W przypadku Zjednoczonego Królestwa w 10 lat spadl on z 11 proc. do 8,8 proc., natomiast udzial eksportu do Rosji spadl w tym czasie o polowe, do 6,6 proc.
Eksport wyrobów kosmetycznych nie stanowi dominujacej czesci w eksporcie zadnego kraju na swiecie. W perspektywie globalnej te produkty odpowiadaja za 0,6 proc. swiatowego eksportu. Lepiej sytuacja wyglada w Unii Europejskiej: wyróznia sie tu Francja, w której udzial eksportu kosmetyków w odniesieniu do eksportu calkowitego wynosil w 2022 roku az 3,5 proc. Polska jest na czwartym miejscu w tej kategorii w Unii Europejskiej – 1,6 proc. udzialu – prewyzszajac tym samym srednia unijna oraz swiatowa.
– Branza kosmetyczna w polskiej gospodarce jest bardzo wazna. Jest jedna z tych, które zostaly juz dawno wskazane jako czempion polskiej gospodarki i od lat sa wspierane prez rad. Mozemy sie dzieki temu rozwijac, wyjezdzac na imprezy targowe, zdobywac nowych klientów – mówi szefowa Polskiego Zwiazku Premyslu Kosmetycznego. – W stosunku do innych branz premyslowych zapewne nie „wazymy” duzo w gospodarce, jednak jestesmy sektorem, który dostarcza produkty niezbedne konsumentom, stale sie rozwijamy i nasz rozwój jest bardzo stabilny.
W latach 2004–2023 rynek kosmetyczny w Polsce rósl srednio o 5,2 proc. rocznie, a w 2023 roku jego wartosc wyniosla 25,4 mld zl. Wedlug prognoz Euromonitor International w 2028 roku ma siegnac 29,4 mld zl. Bedzie miec na to wplyw m.in. rosnaca zamoznosc spoleczenstwa, a co za tym idzie wieksze wydatki na produkty kosmetyczne (obecnie w Polsce wynosza srednio 125 euro per capita rocznie wobec 160 euro srednio w UE-27), a takze coraz wieksza konkurencja na rynku. W latach 2015–2023 na rynku producentów kosmetyków w Polsce liczba zarejestrowanych podmiotów wzrosla z 887 do 1310 dzialajacych obecnie (dane na podstawie rejestru REGON). Liczba zakladów wytwarajacych i konfekcjonujacych produkty kosmetyczne w Polsce wyniosla 623 w 2022 roku i od roku 2013 zwiekszyla sie ponad 2,5-krotnie (z 241). Wraz ze wzrostem liczby firm idzie w pare zatrudnienie bezposrednie w sektore kosmetycznym, które zwiekszylo sie z 14,4 tys. w 2013 roku do 19,8 tys. w 2021 roku. Szacuje sie, ze wplyw dzialalnosci premyslu kosmetycznego na zatrudnienie w pozostalych sektorach wynosi 140–160 tys. zatrudnionych, z których 4,5 tys. to wplyw posredni (handel hurtowy i detaliczny w sklepach specjalistycznych), a 95–120 tys. to wplyw indukowany (zatrudnienie wynikajace z dzialalnosci bezposredniej oraz posredniej).
Pred branza kosmetyczna stoi obecnie wiele wyzwan, zwiazanych w duzym stopniu z wprowadzaniem Europejskiego Zielonego Ladu. Prawie wszystkie (poza strategia „Od pola do stolu” i wiekszoscia obszarów dotyczacych rolnictwa) filary Zielonego Ladu maja zastosowanie w branzy kosmetycznej. Dwa kluczowe to gospodarka o obiegu zamknietym (GOZ) i strategia chemiczna na rzecz zrównowazenia (CSS). W ramach GOZ wdrazane sa regulacje dotyczace opakowan, odpadów oraz ekoprojektowania produktów, a takze przepisy zapobiegajace greenwashingowi. Czescia filaru GOZ jest równiez strategia ws. tworyw sztucznych i ograniczenia dotyczacego produktów jednorazowego uzycia z tworyw sztucznych, stosowanych na przyklad w hotelach. Z kolei strategia chemiczna na rzecz zrównowazenia to duzy pakiet zmian w regulacjach chemicznych pod haslem „Zero zanieczyszczen – nietoksyczne srodowisko”. W ramach CSS maja zostac wdrozone nowe koncepcje podejscia do oceny bezpieczenstwa substancji chemicznych oraz oczyszczania scieków.
W pozostalych filarach Zielonego Ladu (Czysta Energia, Neutralnosc emisyjna, Budownictwo efektywne energetycznie, Zrównowazony transport, Ochrona ekosystemów i bioróznorodnosci) równiez kryje sie wiele istotnych dla branzy regulacji, jak przepisy o neutralnosci klimatycznej, o ograniczaniu wylesiania czy emisjach premyslowych.
– To wszystko oddzialuje równiez na branze kosmetyczna. Jest to bardzo kompleksowa polityka, która prekuwa sie na konkretne regulacje, wiec zmiany zachodza w 100 proc. dzialalnosci naszych predsiebiorstw. I to jest prawdziwe wyzwanie – wskazuje Justyna Zeranska. – Jezeli chcemy dokonac pewnej zmiany na krótkim odcinku, jestesmy w stanie to zrobic szybko i sprawnie. Natomiast jezeli zmieniamy wszystkie aspekty naszej dzialalnosci w jednym czasie, prowadzimy zmiany w opakowaniach, skladnikach, systemie produkcji, logistyce, podlegamy pod zmiany wynikajace z ograniczenia emisji i wiele, wiele innych, to ciezko nadazyc za ta zmiana. Utozsamiamy sie z celami zrównowazonego rozwoju, ale chcielibysmy, zeby zostaly zrewidowane droga i tempo, które do nich prowadza.
