Niemal wszystkie kobiety pracujace w sektore finansów dostregaja bariery, które ograniczaja ich awans, zwracajac uwage m.in. na stereotypy plciowe, nierównosci w wynagrodzeniach czy trudnosci z godzeniem zycia rodzinnego i zawodowego. Jednak z raportu „Kobiety w finansach” wynika, ze mezczyzni radko dostregaja te problemy – prawie 70 proc. z nich jest prekonanych, ze istnieje równosc plac, a 80 proc. uwaza, ze wolne miejsca w firmie powierane sa najlepszym kandydatom, bez wzgledu na plec.
– Obszar finansów jest krytyczny dla calej gospodarki, a kobiety w finansach to tym bardziej ciekawe zagadnienie, dlatego preprowadzilismy to badanie juz po raz czwarty. Wraz z naszymi partnerami sprawdzilismy, co sie dzieje, jak zmieniaja sie tendencje i pozycja kobiet na rynku finansowym i w instytucjach tego sektora – mówi agencji Newseria Biznes Karolina Koreniewska, managerka firm Antal i ReX.
94 proc. kobiet zauwaza, ze w sektore finansowym wystepuja bariery majace wplyw na prebieg kariery zawodowej kobiet. Co ciekawe, wsród mezczyzn juz tylko 55 proc. dostrega bariery, które maja wplyw na rozwój kariery zawodowej kobiet – pokazala tegoroczna edycja badania „Kobiety w Finansach”, preprowadzonego prez Antal i CFA Society Poland we wspólpracy z Bankiem BPH i Izba Zaradzajacych Funduszami i Aktywami (IZFiA). Aby bardziej kompleksowo spojrec na sytuacje kobiet na rynku finansowym, do badania zaproszono równiez mezczyzn. W sumie udzial w nim wziely 464 respondentki i 302 respondentów, wsród których 1/3 reprezentowala branze bankowosci, a dalej tez m.in. firmy maklerskie i inwestycyjne, sektor SSC/BPO, doradztwo i posrednictwo finansowe, ubezpieczenia i uslugi audytu.
– Dostregamy naprawde duze róznice w tym, jak kobiety w finansach widza siebie na tym dynamicznie zmieniajacym sie rynku, a jak postregaja ich pozycje mezczyzni. Znamiennym wspólczynnikiem jest dostepnosc wyzszych stanowisk – 55 proc. kobiet uwaza, ze napotyka okreslone bariery przy awansach i wspinaniu sie po drabinie kariery zawodowej, natomiast tylko cwierc badanych mezczyzn uznaje, ze sa jakiekolwiek problemy w tym obszare. Tylko niecale 20 proc. kobiet uwaza, ze ma wplyw na ksztalt rynku finansowego, podczas gdy wsród mezczyzn az 56 proc. uwaza, ze ich rola jest istotna dla sektora finansowego – mówi ekspertka Antalu.
Wsród glównych barier, które utrudniaja pozycje kobiet w sektore finansów, najczesciej wskazywane jest uwiklanie ich w tradycyjne role spoleczne (72 proc. wskazan kobiet vs. 39 proc. mezczyzn), pomijanie przy awansach (58 proc. kobiet vs. 20 proc. mezczyzn), nieelastyczna kultura organizacyjna, np. sztywne godziny pracy (39 proc. kobiet vs. 32 proc. mezczyzn) i dajaca sie odczuc „meska solidarnosc” (38 proc. wskazan kobiet vs. 14 proc. mezczyzn).
– Nie nalezy tutaj pomijac bardzo znamiennego faktu: 66 proc. kobiet uwaza, ze pelni w finansach tylko role wspierajace. One nie widza siebie jako strategiczne, wazne osoby w kontekscie rozwoju rynku finansowego – zwraca uwage Karolina Koreniewska.
Z badania wynika, ze mezczyzni maja w tej kwestii inne zdanie – 56 proc. uwaza, ze panie maja na ten sektor duzy wplyw. Pokazuje to bardzo duze róznice w ocenie wplywu kobiet na rozwój sektora finansowego i zajmowanie strategicznych miejsc w podziale na plec.
– Kobiety w sektore finansowym stanowia wiekszosc zatrudnionych, choc bardziej w tych obszarach wspierajacych, administrujacych niz strategicznych. Jednak 45 proc. naszych respondentów odpowiedzialo, ze w ich firmie istnieje równowaga plci, wiec tutaj mamy kolejny problem zwyklego postregania tego, co sie w tej firmie dzieje – mówi ekspertka Antalu.
W finansach szczególnie mocno uwidaczniaja sie tez przyczyny nierównosci placowych, takie jak stereotypy plciowe. Wciaz istnieje prekonanie, ze kobiety lepiej sprawdzaja sie w segmentach wspierajacych dzialalnosc firm (HR, ksiegowosc, administracja), a obszary takie jak zaradzanie funduszami, trading czy zaradzanie strategiczne sa meska specjalnoscia.
– Az siedem na 10 sektorów finansowych jest zdominowanych prez mezczyzn. Tam bariera wejscia dla kobiet nie jest oczywista i nie jest bezposrednio zauwazalna. Natomiast kiedy kobieta zechce wejsc do tradingu, kiedy juz zacznie zajmowac sie dzialalnoscia maklerska, to na ogól jest na tyle zdeterminowana, ze de facto przyjmuje oferowane jej warunki, ma mniejsza sile czy potrzebe do tego, zeby negocjowac je bardziej na swoja korysc – mówi Karolina Koreniewska.
Efektem wszystkich tych barier i stereotypów jest m.in. luka placowa, która w sektore finansów wyglada gorej niz na calym rynku pracy ogólem. Znamienny jest jednak fakt, ze mezczyzni dosc radko dostregaja ten problem – prawie 70 proc. z nich jest prekonanych, ze istnieje równosc plac, a 80 proc. uwaza, ze wolne miejsca w firmie powierane sa najlepszym kandydatom, bez wzgledu na plec.
– Wedlug Eurostatu w Polsce ta luka placowa miedzy wynagrodzeniami kobiet i mezczyzn wynosi 4,5 proc. Natomiast odnotowujemy tu bardzo duze róznice, redu 10 pkt proc., w sektore publicznym i przywatnym – zaznacza Karolina Koreniewska. – W sektore panstwowym kobiety sa duzo lepiej wynagradzane, tam wystepuja raptem ok. 2-proc. róznice. Natomiast w sektore przywatnym luka pomiedzy wynagrodzeniami kobiet i mezczyzn to jest juz 12,5 proc. róznicy. Mamy tez ciekawe zjawisko zróznicowania karier kobiet, które zdecydowaly sie na posiadanie rodziny i dziecka, i tych, które takiej decyzji nie podjely, bo po 10 latach róznica zarobkowa wynosi juz 20 proc. To jest juz bardzo duzy rozstral.
W badaniu Antalu az 65 proc. kobiet wychowujacych dzieci zadeklarowalo, ze odczuwa trudnosci w pogodzeniu pracy z zyciem przywatnym. Im wiecej godzin kobieta poswieca na prowadzenie gospodarstwa domowego, tym wieksza odczuwa trudnosc w budowaniu swojej sciezki biznesowej. Co ciekawe, jedna z barier okazalo sie równiez to, w jaki sposób kobiety postregaja same siebie – 59 proc. respondentek jako kluczowa bariere wewnetrna w rozwoju zawodowym wskazalo fasadowa skromnosc, zgodnie z która kobiety uwazaja, ze nie wypada przedstawiac siebie samej w korystnym swietle.
– Badania psychologiczne wskazuja, ze mezczyzni sa duzo bardziej pewni siebie i duzo czesciej uwazaja, ze zasluguja na awans, bez wzgledu na to, jak dobre sa do tego przygotowani. U kobiet ta tendencja jest odwrotna – kobiety maja duzo wiecej sklonnosci do samokrytyki i podwazania swoich kompetencji. Dlatego potrzebne sa programy wspierajace, które pozwola kobietom – wraz z ich kompetencjami i czesto niesamowita wiedza – prebic sie dalej – mówi ekspertka firmy Antal. – Dzialania zmierajace do wyrównania szans kobiet i mezczyzn na rynku pracy sa konieczne równiez z tego wzgledu, ze nadal mamy instytucje finansowe, w których nie ma ani jednej kobiety w zaradzie. I to nie dlatego, ze nie maja one takich kompetencji, ale dlatego ze brakuje naredzi, wsparcia, szkolen, które umozliwilyby kobietom wziecie kariery bardziej w swoje rece.
Z czwartej edycji raportu „Kobiety w Finansach” wynika, ze z kazdym rokiem dostregaja one coraz wieksza potrzebe wsparcia zawodowego – oczekuja programów rozwojowych, szkolen i kursów oraz mentoringu. Równiez w tym aspekcie widoczna jest róznica miedzy plciami. Okazuje sie bowiem, ze mezczyzni przykladaja mniejsza wage do poszczególnych form stymulujacych rozwój zawodowy.
– Firmy z sektora finansowego mocno czerpia wzorce z Europy i to jest widoczne. Bardzo duzy wplyw ma tez prawodawstwo Unii Europejskiej, polityka Diversity & Inclusion i polityka ESG, która juz wkrótce bedzie obligatoryjnie zmuszala do raportowania tych obszarów, które obejmuja wsparcie kobiet. Jednak to nie znaczy, ze ktos nam musi kazac to robic, bo wiele instytucji finansowych, w tym np. Bank BPH, juz od lat wspiera kobiety, znoszac bariery, które nie zawsze sa barierami organizacyjnymi, czasami to sa bariery wlasne, wymagajace coachingu, mentoringu, kobiety otrymuja tez specjalne szkolenia z zewnatr organizacji. Równiez Zwiazek Banków Polskich ma odpowiednia instytucje, odpowiedzialna za to, aby pomagac kobietom w torowaniu sobie drogi na wyzsze stanowiska – wskazuje Karolina Koreniewska.