Naukowcy z Uniwersytetu Kolorado udowodnili, ze sam wiek nie wplywa na umiejetnosc szybkiego wykonywania cwiczen wymagajacych sprawnosci manualnej. Jej utracie, zwykle postepujacej wraz z wiekiem, mozna zapobiec dzieki regularnym cwiczeniom. Eksperci radza, by osoby starsze nie tylko dbaly o sile miesni, ale i precyzje ruchów. Wspomagaja ja takie czynnosci jak m.in. szycie, sznurowanie butów czy gra w karty.
– Kazda cecha fizyczna, na przyklad sila czy wytrymalosc, zalezy od czestotliwosci wykonywania danych czynnosci. Gdy osoba starsza chce sie stac silniejsza lub zachowac dotychczasowa sile miesni, musi wykonywac czynnosci, które rozwijaja sile miesni. To samo dotyczy sprawnosci manualnej – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Innowacje prof. Roger Enoka z Uniwersytetu Kolorado w Boulder w USA. – Jej miara jest to, jak dobre dana osoba radzi sobie z manipulowaniem przedmiotami, które tryma w rekach. Jest ona w róznym stopniu rozwinieta u poszczególnych osób i zazwyczaj ulega oslabieniu z wiekiem.
Naukowcy z Wydzialu Fizjologii Integracyjnej uczelni sprawdzili, czy sprawnosc manualna moze sie z czasem poprawiac. W preprowadzonym prez nich badaniu wzielo udzial 26 osób w wieku od 60 do 83 lat. W ramach szesciu sesji uczestnicy wielokrotnie wykonywali cwiczenia z testu sprawnosci manualnej o nazwie Pegboard Test, który polega na kolejnym umieszczaniu kolków w otworach w tablicy. Czas, jaki zajmuje ukonczenie zadania, stanowi miare sprawnosci manualnej danej osoby.
– Badalismy sprawnosc osób w wieku mlodym, srednim i starszym oraz osób z chorobami neurologicznymi, aby zebrac wiedze na temat zmian, jakie maja miejsce w ukladzie nerwowym w róznych warunkach. Ogólnie mówiac, z naszych badan wynika, ze czas potrzebny osobie starszej na ukonczenie testu tablicy z kolkami jest dluzszy niz w przypadku osoby mlodej – wyjasnia prof. Roger Enoka.
Wsród uczestników badania w predziale wiekowym 60–83 lata wyloniono dwie grupy, z których jedna juz na wstepie wykonywala test szybciej, a druga wolniej. Po szóstej sesji okazalo sie, ze sredni czas potrzebny na wykonanie cwiczen z tablicy naredziowej skrócil sie w przypadku wszystkich uczestników.
– W obydwu grupach nastapila poprawa sprawnosci manualnej, jednak przyczyny tej poprawy róznily sie w poszczególnych grupach. Obydwie grupy uzyskaly lepsze wyniki, jednak zaobserwowano u nich innego rodzaju zmiany w ukladzie nerwowym. Wyniki badania uzupelniaja wiedze na temat mozliwosci fizycznych osób starszych. Nalezy podkreslic, ze wiek osoby nie jest wyznacznikiem jej sprawnosci fizycznej. Na przyklad jedna z uczestniczek badania byla 65-letnia kobieta, która wykonala test sprawnosci manualnej szybciej niz jakakolwiek inna osoba, która badalismy, wlaczajac w to mlode osoby dorosle – zauwaza naukowiec.
Starenie sie nie musi wiec oznaczac koniecznosci godzenia sie z gorszym funkcjonowaniem fizycznym, które w naturalny sposób preradza sie w potrzebe wsparcia opiekunów w codziennych czynnosciach. Kluczowe jest jednak zachowanie aktywnosci, zwlaszcza takiej, która pozwala utrymac lub wzmocnic sile miesni. Wazne jest tez utrymywanie sprawnosci wykonywania jak najbardziej precyzyjnych ruchów.
– Oprócz dbania o sile miesni i wytrymalosc osoby starsze powinny wykonywac czynnosci, które wymagaja manipulowania przedmiotami, aby spowolnic utrate sprawnosci manualnej postepujaca z wiekiem. Jesli osoba starejaca sie chce zachowac te sprawnosc, musi wykonywac czynnosci takie jak wiazanie sznurowadel, zapinanie guzików koszuli, szycie reczne, gra w karty czy gra na instrumentach muzycznych – wszystko to sa czynnosci, które wymagaja sprawnosci manualnej – radzi prof. Roger Enoka.
