Chociaż ostatnie tygodnie przyniosÅ‚y uspokojenie sytuacji epidemicznej w Polsce, konieczne jest przygotowanie siÄ™ na ewentualny powrót koronawirusa jesieniÄ… – apelujÄ… lekarze. WÅ›ród niezbÄ™dnych dziaÅ‚aÅ„ przed możliwÄ… kolejnÄ… falÄ… COVID-19 wymieniajÄ… m.in. uzupeÅ‚nienie szczepieÅ„, również wÅ›ród uchodźców z Ukrainy, odbudowanie systemu testowania i wdrożenie na polski rynek doustnej terapii przeciw COVID-19, szczególnie w przypadku chorób z grup wysokiego ryzyka. To umożliwi przeniesienie ciężaru leczenia tej choroby ze szpitali do domów i podstawowej opieki zdrowotnej – wynika z raportu „Åšcieżka diagnostyczno-terapeutyczna pacjenta z COVID-19 w Polsce”.
– Nasze przygotowanie do jesieni jest o tyle ważne, że nie wiemy, co siÄ™ wtedy wydarzy, jakie bÄ™dÄ… dalsze losy pandemii i czy nie pojawi siÄ™ nowy mutant – mówi agencji Newseria Biznes prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog, rektor Uczelni Medycznej im. Marii SkÅ‚odowskiej-Curie w Warszawie, prezes Polskiego Towarzystwa PostÄ™pów Medycyny – Medycyna XXI. – Co należy zrobić do jesieni? Po pierwsze, uzupeÅ‚nić szczepienia, ponieważ nadal w Polsce tym podstawowym schematem zaszczepionych jest pięćdziesiÄ…t kilka procent populacji, a dopiero co trzeci dorosÅ‚y Polak przyjÄ…Å‚ tzw. booster, czyli dawkÄ™ przypominajÄ…cÄ….
Pod wzglÄ™dem wyszczepienia populacji Polska jest w ogonie Europy. Przynajmniej jednÄ… dawkÄ™ przyjęło 60 proc. spoÅ‚eczeÅ„stwa, dwie – 59,5 proc. (niecaÅ‚e 20 mln), podczas gdy Å›rednia dla UE wynosi odpowiednio 75,4 proc. i 72,7 proc. DawkÄ™ przypominajÄ…cÄ… przyjęło niecaÅ‚e 12 mln Polaków. To mniej wiÄ™cej jedna trzecia populacji, podczas gdy Å›rednia dla krajów UE wynosi ponad 50 proc. (dane Ministerstwa Zdrowia i COVID-19 Vaccine Tracker). Jeszcze mniejsze jest zainteresowanie drugÄ… dawkÄ… przypominajÄ…cÄ…, którÄ… – zgodnie z wytycznymi rzÄ…dowymi – mogÄ… przyjąć osoby 80+. Zdaniem ekspertów ten limit wiekowy powinien zostać obniżony. PrzykÅ‚adowo w Stanach Zjednoczonych drugi booster może być podawany osobom 55+.
– Przede wszystkim musimy edukować spoÅ‚eczeÅ„stwo, że szczepienia sÄ… najskuteczniejszÄ… metodÄ… profilaktyki wystÄ…pienia zakażenia COVID-19, a w przypadku zakażenia obniżajÄ… ryzyko rozwoju do ciężkiej postaci tej choroby – mówi dr n. med. Jakub GierczyÅ„ski, ekspert systemu ochrony zdrowia.
W ciÄ…gu ponad dwóch lat pandemii na COVID-19 zachorowaÅ‚o ponad 5,9 mln Polaków, a zmarÅ‚o ponad 116 tys. Koronawirus poÅ›rednio przyczyniÅ‚ siÄ™ także do 200 tys. nadmiarowych zgonów spowodowanych ograniczonym dostÄ™pem do opieki zdrowotnej. Chociaż ostatnie dane wskazujÄ… na uspokojenie sytuacji, zagrożenie koronawirusem nie minęło. Ze stanu pandemii przechodzimy w etap, kiedy COVID-19 jest traktowany jako niebezpieczna infekcja sezonowa, znacznie groźniejsza niż przeziÄ™bienie czy grypa. Za tÄ… zmianÄ… powinna pójść także modyfikacja diagnostyki i leczenia tej choroby.
– Gros pacjentów teraz, późnÄ… wiosnÄ…, wystarcza leczenie ambulatoryjne, zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych oraz Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej. Te wytyczne mówiÄ… o tym, że pacjent powinien być w samokontroli, która jest dokÅ‚adnie oceniona poprzez parametry takie jak ciÅ›nienie, tÄ™tno, mierzenie saturacji, temperatury, poprzez odpowiedni odpoczynek fotelowo-Å‚óżkowy, poprzez nawodnienie, wÅ‚aÅ›ciwe leczenie chorób przewlekÅ‚ych, poprzez wdrożenie leków przeciwgorÄ…czkowych, przeciwbólowych, ale także poprzez wdrożenie takich preparatów jak wziewne sterydy – wymienia dr n. med. MichaÅ‚ Sutkowski, ekspert Uczelni Åazarskiego, prezes Warszawskich Lekarzy Rodzinnych.
– MyÅ›my siÄ™ przyzwyczaili w ostatnich latach pandemii, że chorzy byli hospitalizowani i leczeni na intensywnych oddziaÅ‚ach opieki medycznej. Nasz raport pokazuje jednak, że ta Å›cieżka diagnostyczno-terapeutyczna pacjenta powinna wyglÄ…dać zupeÅ‚nie inaczej. Zdecydowanie chcemy teraz COVID-19 eliminować u części spoÅ‚eczeÅ„stwa poprzez szczepienia, a osoby, którzy zachorujÄ…, powinny być diagnozowane i leczone na poziomie opieki podstawowej i lecznictwa specjalistycznego – mówi dr n. med. Jakub GierczyÅ„ski.
Jak wskazujÄ… lekarze i eksperci, którzy przygotowali raport „Åšcieżka diagnostyczno-terapeutyczna pacjenta z COVID-19 w Polsce”, podstawÄ… jest odbudowa systemu testowania, a co za tym idzie wprowadzenie innych sposobów rozliczania testów w ramach podstawowej opieki zdrowotnej i szpitali oraz wyposażenie lekarzy rodzinnych w szybkie testy, najlepiej różnicujÄ…ce COVID-19 i grypÄ™, które czÄ™sto majÄ… podobne objawy. Szybkie i prawidÅ‚owe zdiagnozowanie jest warunkiem wÅ‚Ä…czenia odpowiedniego leczenia przeciwwirusowego.
– W przypadku chorych o podwyższonym ryzyku zaostrzania siÄ™ COVID-19 powinno być zastosowane zarejestrowane w Unii Europejskiej leczenie doustne, które w ciÄ…gu piÄ™ciu dni od diagnozy do wÅ‚Ä…czenia terapii gwarantuje, że ten przebieg bÄ™dzie znacznie mniej ciężki lub w ogóle praktycznie nie wystÄ…piÄ… objawy – wyjaÅ›nia ekspert systemu ochrony zdrowia.
O wÅ‚Ä…czeniu leczenia doustnego powinien decydować lekarz na podstawie m.in. takich kryteriów, czy objawy nie trwajÄ… dÅ‚użej niż pięć dni oraz czy przebieg choroby jest Å‚agodny i umiarkowany, a chory nie wymaga podawania tlenu.
– Naszym marzeniem byÅ‚oby, żeby w Polsce byÅ‚y dostÄ™pne leki doustne zarejestrowane w Unii Europejskiej, które można by byÅ‚o wdrożyć na wczesnym etapie leczenia ambulatoryjnego w grupach ryzyka, które obejmujÄ… osoby powyżej 60. roku życia, osoby z wielochorobowoÅ›ciÄ…, nadciÅ›nieniem, cukrzycÄ…, niewydolnoÅ›ciÄ… krążenia, POChP, chorobami nowotworowymi, chorzy na immunosupresji czy w koÅ„cu osoby, które siÄ™ nie zaszczepiÅ‚y na COVID-19 – mówi prezes Warszawskich Lekarzy Rodzinnych. – Miejmy nadziejÄ™, że przed jesieniÄ… roku 2022 ten lek zarejestrowany w Unii Europejskiej bÄ™dzie także w Polsce.
W kwietniu 2022 roku w UE byÅ‚o zarejestrowanych osiem leków przeciwko COVID-19.
– Schemat postÄ™powania jest bardzo prosty: wiem, że siÄ™ zakaziÅ‚em, jeżeli ten lek przyjmÄ™ do piÄ™ciu dni od zakażenia i bÄ™dÄ™ go przyjmowaÅ‚ przez pięć nastÄ™pnych dni, to szacujemy, że o 80–90 proc. zmniejsza siÄ™ ryzyko hospitalizacji i zgonu z powodu COVID-19 – podkreÅ›la prof. Krzysztof J. Filipiak. – Ten lek, zdaniem ekspertów, powinien być jak najszerzej dostÄ™pny. Być może dla pewnej grupy osób najwyższego ryzyka powinien być w jakiÅ› sposób refundowany, zapewniany przez paÅ„stwo, ale także dla wszystkich innych powinna być opcja zakupu takiego leku w aptece.
WÅ›ród propozycji kluczowych elementów strategii na jesieÅ„ 2022 roku lekarze wymieniÄ… także stworzenie ram do funkcjonowania opieki specjalistycznej i rehabilitacyjnej dla pacjentów, którzy borykajÄ… siÄ™ z dÅ‚ugofalowymi nastÄ™pstwami przebytej choroby COVID-19.
Przygotowania do ewentualnej kolejnej fali pandemii byÅ‚y tematem konferencji „Wirus SARS-CoV-2. Wiedza, doÅ›wiadczenie, przyszÅ‚ość”, która odbyÅ‚a siÄ™ 31 maja w Centrum Prasowym Newserii.
