Pomalowanie dachów budynków na bialo lub pokrycie ich odblaskowa powloka moze sie przyczynic do schlodzenia temperatury w duzych, gesto zaludnionych miastach o ponad 1°C. Biale dachy sa pod tym wzgledem skuteczniejsze nawet niz pokryte roslinnoscia zielone dachy czy panele sloneczne – pokazalo badanie preprowadzone w Londynie prez naukowców z UCL. – Pomalowanie dachu na bialo jest bardzo tanie i proste, nie treba niczego zmieniac w strukture budynku – wskazuje glówny autor badania, dr Oscar Brousse z UCL Bartlett School Environment, Energy & Resources.
Jak podaje Climate-ADAPT, w Europie prawie 3/4 populacji mieszka na obszarach miejskich. Dane z raportu „Innowacyjne miasta”, opracowanego prez ThinkCo i serwis Otodom, pokazuja z kolei, ze prawie 60 proc. miast liczacych ok. 300 tys. mieszkanców jest obecnie narazonych na kleski zywiolowe takie jak susze czy powodzie. Duze osrodki, gdzie wystepuje wszechobecna betonoza, sa szczególnie narazone na skutki zmian klimatu i to wlasnie w nich kumuluje sie szereg zwiazanych z tym zjawisk, jak np. zanieczyszczenie powietra czy niedobór powierchni biologicznie czynnych, które zapewnialyby odpowiednia retencje wód opadowych i schladzaly temperature. Powszechne jest takze zjawisko tzw. miejskich wysp ciepla, które polega na wystepowaniu w miescie temperatury wyzszej niz na otaczajacych je terenach lub nawet w parkach, co moze prowadzic do wiekszego dyskomfortu i smiertelnosci mieszkanców podczas upalów. Wszystko to powoduje, ze latem, w temperaturach siegajacych juz nieradko 40°C, miasta musza szukac ochlody. To obecnie jeden z priorytetów planistów i architektów.
– Z powodu zmian klimatu temperatury rosna, w zwiazku z czym mamy coraz wiecej fal upalów w calej Europie, równiez w Londynie. Dlatego przyjrelismy sie róznym rodzajom interwencji, które miasta moglyby podjac w celu obnizenia temperatur w srodowisku miejskim – mówi agencji Newseria Biznes dr Oscar Brousse, badacz z University College London.
Naukowcy z UCL wykorystali trójwymiarowy model Londynu, zeby sprawdzic, jaki wplyw termiczny na miejski klimat maja rózne metody schladzania przestreni, takie jak malowane na bialo tzw. chlodne dachy, pokryte roslinnoscia zielone dachy, ale tez panele sloneczne, sadzenie roslinnosci na poziomie gruntu i zwykla klimatyzacja.
– Do badania wybralismy dwa najgoretsze dni w Londynie, które mielismy latem 2018 roku. To bylo w precietnym ujeciu najgoretsze lato w calej Wielkiej Brytanii – mówi ekspert. – Na podstawie naszego modelu odkrylismy, ze to wlasnie tzw. chlodne czy tez biale dachy najlepiej nadaja sie do obnizenia temperatur w Londynie. W tym aspekcie wygrywaja z innymi metodami.
Badanie, którego wyniki zostaly niedawno opublikowane w czasopismie „Geophysical Research Letters”, pokazalo, ze to tzw. chlodne dachy, pomalowane na bialo lub pokryte odblaskowa powloka, w najwiekszym stopniu przyczyniaja sie do schlodzenia wysokich temperatur. Gdyby zostaly szeroko zastosowane na budynkach mieszkalnych i komercyjnych w calym Londynie, moglyby obnizyc temperature zewnetrna w calym miescie srednio o okolo 1,2°C, a w niektórych lokalizacjach nawet o 2°C. Inne systemy, takie jak ekstensywna roslinnosc na poziomie ulic lub panele sloneczne, zapewnilyby duzo mniejszy efekt chlodzenia netto – srednio tylko ok. 0,3°C w calym Londynie.
Tak zwane chlodne dachy – dzieki temu, ze odbijaja swiatlo, zamiast je pochlaniac – maja tez inna, duza zalete: chlodza nie tylko zewnetrne srodowisko miejskie, ale i wnetra budynków.
– Nawet w przypadku domów jednorodzinnych umieszczenie bialej warstwy dosyc znaczaco obniza temperature w srodku. Dzieki temu unikamy dodatkowych kosztów energii i klimatyzacji – mówi ekspert z UCL Bartlett School Environment, Energy & Resources. – Jedna z najwiekszych zalet tej metody jest równiez to, ze mozna ja dosc latwo zastosowac na obszare calego miasta. Pomalowanie dachów na bialo jest tanie i proste, nie treba niczego zmieniac w strukture budynku. Z drugiej strony treba rozwazyc, czy udaloby sie utrymac parametrzy odbijania swiatla slonecznego na dluzsza mete, bo wiemy, ze takie dachy sie brudza, szczególnie w srodowisku miejskim, gdzie sa pyly i emituje sie duzo zanieczyszczen powietra.
Autor badania podkresla jednak, ze – choc miejska zielen i pokryte roslinnoscia tzw. zielone dachy zapewniaja duzo mniejszy efekt chlodzenia – to jednak oferuja szereg innych korysci m.in. w postaci retencjonowania wody, utrymywania bioróznorodnosci, zapewniania siedlisk dla zwierat i owadów oraz walorów estetycznych dla mieszkanców miast, który odczuwaja potrzebe blizszego kontaktu z natura.
– Zielone dachy równiez obnizaja temperature w ciagu dnia i to dosc znaczaco, bo precietnie o okolo 0,5°C. Jednoczesnie z naszego modelu wynika, ze w nocy ponownie podgrewaja miasto o te sama wartosc. To oznacza, ze precietnie nie dochodzi do obnizenia temperatury. Natomiast wciaz mamy dzieki temu chlodniejsze otoczenie w najgoretszym momencie dnia – a wiec wtedy, kiedy ludzie szczególnie cierpia i dusza sie na zewnatr. Dlatego mozna argumentowac, ze warto wybierac tzw. zielone dachy ze wzgledu na te dodatkowe korysci, ale miasta same musza zadecydowac, jakie metody walki z upalami chca wdrozyc – mówi dr Oscar Brousse.
Równiez stosowanie paneli slonecznych ma swoje zalety – odpowiednio duza produkcja energii ze slonca moglaby zasilac klimatyzacje niezbedna do chlodzenia wnetra budynku. To jednak rozwiazanie kosztowne.