Jeżeli rzÄ…d zdecyduje siÄ™ na poluzowanie części obostrzeÅ„ od 1 lutego, to w pierwszej kolejnoÅ›ci pracÄ™ bÄ™dÄ… mogÅ‚y wznowić sklepy detaliczne i centra handlowe. Decyzja o luzowaniu bÄ…dź wydÅ‚użeniu restrykcji ma zapaść w tym tygodniu i bÄ™dzie uzależniona m.in. od statystyk dotyczÄ…cych zakażeÅ„ i zgonów oraz sytuacji epidemiologicznej w caÅ‚ej Europie, która jest obecnie trudna. WyczekujÄ… jej przede wszystkim przedsiÄ™biorcy, którzy w caÅ‚ym kraju decydujÄ… siÄ™ już na wznawianie dziaÅ‚alnoÅ›ci mimo zakazów. Olga Semeniuk, wiceminister rozwoju, pracy i technologii, przekonuje jednak, że sÄ… to odosobnione przypadki i skala zjawiska jest niewielka.
– Mamy nadziejÄ™, że luty bÄ™dzie miesiÄ…cem, w którym bÄ™dziemy mogli powoli uwalniać przede wszystkim sprzedaż detalicznÄ… i centra handlowe, a w Å›lad za tym również inne obszary gospodarcze. Czekamy na decyzje RzÄ…dowego ZespoÅ‚u ZarzÄ…dzania Kryzysowego – mówi Olga Semeniuk.
Po feriach, 18 stycznia w Å›cisÅ‚ym reżimie sanitarnym do szkóÅ‚ wrócili uczniowie klas I–III szkóÅ‚ podstawowych, jednak wszystkie inne, obowiÄ…zujÄ…ce w tej chwili ograniczenia – w tym m.in. zamkniÄ™cie galerii handlowych, hoteli i gastronomii – rzÄ…d przedÅ‚użyÅ‚ do 31 stycznia. Najprawdopodobniej w tym tygodniu zapadnie decyzja, czy z poczÄ…tkiem lutego zostanÄ… one poluzowane, czy wydÅ‚użone o kolejne tygodnie.
– Zależy nam na tym, aby gospodarka byÅ‚a uwalniana jak najszybciej. Pod uwagÄ™ brane sÄ… różne warianty – zarówno punktowe odmrażanie gospodarki, jak również caÅ‚oÅ›ciowe, w poszczególnych etapach. Wszystko uzależnione jest od Narodowego Programu SzczepieÅ„, jak również od sytuacji epidemicznej w Europie – mówi wiceminister rozwoju, pracy i technologii.
W ubiegÅ‚ym tygodniu o możliwość luzowania obowiÄ…zujÄ…cych w Polsce obostrzeÅ„ z poczÄ…tkiem lutego pytany byÅ‚ również szef resortu zdrowia Adam Niedzielski, który wskazaÅ‚, że istnieje na to szansa, jednak kluczowym argumentem jest utrzymujÄ…ca siÄ™ wysoka liczba zgonów.
Wiele zależy też od tego, jak bÄ™dzie rozwijać siÄ™ sytuacja epidemiologiczna po tym, jak w poÅ‚owie stycznia część uczniów wróciÅ‚a do stacjonarnego nauczania. RzÄ…d chce sprawdzić, czy nie przeÅ‚oży siÄ™ to na zwiÄ™kszonÄ… liczbÄ™ zakażeÅ„.
– JesteÅ›my na etapie weryfikacji stanu po zakoÅ„czeniu ferii zimowych. Wirus dziaÅ‚a z opóźnieniem 10–14 dni od momentu, kiedy koÅ„czymy dany etap potencjalnie zwiÄ™kszonej mobilnoÅ›ci – mówi Olga Semeniuk.
Jak wskazuje, o poluzowaniu obostrzeń będzie decydować opinia działającej przy premierze Rady Epidemicznej, ale rząd uwzględnia też sytuację, jaka panuje w całej Europie. Ta wciąż jest trudna, m.in. ze względu na odkrytą niedawno w Wielkiej Brytanii nową mutację koronawirusa SARS-CoV-2 i rosnące w wielu krajach statystyki zakażeń.
Powodują one, że kolejne europejskie kraje decydują się na wprowadzenie nowych albo wydłużenie obecnie obowiązujących restrykcji. W ostatnich dniach taką decyzje podjęły m.in. Hiszpania, Holandia, Austria i Włochy. Czechy zadecydowały o wydłużeniu obowiązującego w kraju stanu wyjątkowego do 14 lutego. Częściowy lockdown wydłużyły też Niemcy, gdzie w sklepach i środkach komunikacji miejskiej wymagane jest noszenie maseczek medycznych typu FFP2. Z kolei we Francji wyjść z domu można tylko z ważnego powodu i należy w tym celu mieć przy sobie specjalne zaświadczenie.
– Bierzemy pod uwagÄ™ zarówno RadÄ™ EpidemicznÄ…, która funkcjonuje przy prezesie Rady Ministrów, ale również wszystkie informacje, które spÅ‚ywajÄ… do nas z Europy. Niestety mamy do czynienia z drugim szczepem SARS-CoV-2, który bardzo szybko rozprzestrzenia siÄ™ w Wielkiej Brytanii. Wszystkie dziaÅ‚ania, które podejmujemy, narzÄ™dzia i instrumenty wsparcia z budżetu paÅ„stwa, które sÄ… przewidziane dla różnych gaÅ‚Ä™zi i obszarów gospodarczych, majÄ… zapewnić im możliwość przetrwania w czasie, kiedy lockdown funkcjonuje – mówi wiceminister rozwoju, pracy i technologii.
Według niej, jeśli rząd zdecyduje się na poluzowanie części obostrzeń z początkiem lutego, to w pierwszej kolejności pracę będą mogły wznowić sklepy detaliczne i centra handlowe.
KoÅ„ca dobiegajÄ… też prace nad zaktualizowaniem protokoÅ‚ów bezpieczeÅ„stwa, do których poszczególne branże bÄ™dÄ… musiaÅ‚y siÄ™ dostosować, wznawiajÄ…c dziaÅ‚alność.
– JesteÅ›my gotowi do wdrożenia protokoÅ‚ów bezpieczeÅ„stwa dla ponad 40 branż, jesteÅ›my już na etapie ich ostatnich aktualizacji – mówi Olga Semeniuk. – Bierzemy pod uwagÄ™ metraż, liczbÄ™ osób, przepustowość, która musi być zachowana, jak również czas, który dana liczba osób może spÄ™dzać w jednym miejscu. To sÄ… podstawowe kryteria, które bierzemy pod uwagÄ™, aby zapewnić komfort zarówno przedsiÄ™biorców, jak i klientów.
Jak podaje KPRM, do tej pory wsparcie wypÅ‚acone firmom i pracownikom w ramach tarcz antykryzysowej, finansowej i pomocowej przekroczyÅ‚o już 170 mld zÅ‚ i uratowaÅ‚o ponad 5 mln miejsc pracy. W czasie obecnie obowiÄ…zujÄ…cych restrykcji przedsiÄ™biorców majÄ… też wesprzeć rozwiÄ…zania przewidziane w rozszerzonej tarczy branżowej, m.in. zwolnienie ze skÅ‚adek ZUS za listopad, ustanowienie jednorazowego dodatkowego Å›wiadczenia postojowego w wysokoÅ›ci 2080 zÅ‚, dopÅ‚ata dla przedsiÄ™biorców w wysokoÅ›ci 2 tys. zÅ‚ do każdego miejsca pracy (w tym umowy-zlecenia), dotacja w wysokoÅ›ci do 5 tys. zÅ‚ oraz zawieszenie opÅ‚aty targowej w 2021 roku.
– Liczymy, że z samej tarczy branżowej, która weszÅ‚a w życie 19 grudnia ub.r., skorzysta ponad 240 tys. przedsiÄ™biorstw. Zgodnie z rozporzÄ…dzeniem przyjÄ™tym przez RadÄ™ Ministrów rozszerzyliÅ›my tÄ™ tarczÄ™ o dodatkowe sześć kodów PKD z dziaÅ‚u turystyka i liczymy, że te dodatkowe Å›rodki finansowe na poziomie okoÅ‚o 5 mld zÅ‚ trafiÄ… bezpoÅ›rednio do wszystkich zainteresowanych objÄ™tych lockdownem – mówi wiceminister rozwoju, pracy i technologii.
Obecnie rzÄ…d raczej nie planuje nowych instrumentów pomocowych i skupia siÄ™ na dysponowaniu Å›rodków kierowanych do przedsiÄ™biorców w ramach tarczy branżowej, jak i Tarczy Finansowej 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju, która zostaÅ‚a uruchomiona 15 stycznia.
– Na dzisiaj mówimy o ponad 200 mln zÅ‚, które znajdujÄ… siÄ™ już na kontach przedsiÄ™biorców – mówi Olga Semeniuk.
Wsparcie w ramach Tarczy Finansowej 2.0 PFR obejmie przedsiÄ™biorców z 38 branż najbardziej dotkniÄ™tych skutkami pandemii. Do mikro- i Å›rednich firm ma trafić w sumie ok. 13 mld zÅ‚. PrzedsiÄ™biorstwa uprawnione do wsparcia w jej ramach mogÄ… ubiegać siÄ™ o nie do 28 lutego br.
Duża część przedsiÄ™biorców wskazuje jednak, że rzÄ…dowa pomoc jest dalece niewystarczajÄ…ca i – wbrew rzÄ…dowym zakazom – decyduje siÄ™ na wznowienie dziaÅ‚alnoÅ›ci. StÄ…d w caÅ‚ej Polsce punktowo otwierajÄ… siÄ™ m.in. restauracje, hotele, obiekty rozrywkowe i usÅ‚ugowe. Część z nich na nowo uruchamia dziaÅ‚alność w ramach zorganizowanych akcji, jak Góralskie Veto czy HASHOtwieraMY, którÄ… wsparÅ‚a Izba Gospodarcza Gastronomii Polskiej (IGGP). Wiceszefowa MRPiT przekonuje jednak, że sÄ… to odosobnione przypadki i skala zjawiska jest niewielka.
– W kontekÅ›cie gastronomii, klubów fitness czy hotelarstwa – skala potencjalnego otwierania dziaÅ‚alnoÅ›ci niezgodnie z rozporzÄ…dzeniem dwa tygodnie temu wydawaÅ‚a siÄ™ bardzo duża. Na dzisiaj mówimy o 70–80 obiektach gospodarczych, które zdecydowaÅ‚y siÄ™ na otwarcie pomimo funkcjonujÄ…cego rozporzÄ…dzenia – mówi Olga Semeniuk. – Nie obawiamy siÄ™ tego typu przykÅ‚adów, wszyscy od 10 miesiÄ™cy żyjemy z pandemiÄ… COVID-19 i jest ona nowa zarówno w obszarze spoÅ‚eczno-zdrowotnym, jak i gospodarczym. Tylko solidarnoÅ›ciowe podejÅ›cie do tego tematu pozwoli nam szybciej uwolnić gospodarkÄ™.
WedÅ‚ug szacunków IGGP po 18 stycznia dziaÅ‚alność wznowiÅ‚o nawet 20 tys. lokali gastronomicznych.