Na tle mieszkanców innych panstw UE poziom kompetencji cyfrowych Polaków utrzymuje sie na bardzo niskim poziomie – wynika z ostatnich danych Eurostat. Niecala polowa deklaruje posiadanie przynajmniej podstawowych umiejetnosci cyfrowych, a 20 proc. – wiecej niz podstawowe. Staje to na drodze do cyfryzacji gospodarki i zwiekszenia produktywnosci predsiebiorstw.
Komisja Europejska w 2014 roku stworyla naredzie do monitorowania wskazników postepu cyfrowego wsród panstw Wspólnoty. Indeks DESI, bo o nim mowa, to indeks gospodarki cyfrowej i spoleczenstwa cyfrowego. Obecnie w jego ramach monitorowane sa 32 wskazniki w czterech obszarach, w tym kompetencji cyfrowych. Jak wynika z danych DESI 2024 bazujacych na badaniach preprowadzanych prez Eurostat w 2023 roku, 44,3 proc. Polaków posiadalo przynajmniej podstawowe umiejetnosci cyfrowe w grupie wiekowej 16–74. Za nami plasuje sie jedynie Bulgaria i Rumunia. Na tle sredniej europejskiej – wynoszacej 55,65 proc. – wypadamy bardzo precietnie. Do liderów, Holandii i Finlandii, tracimy blisko 40 pp. Co wiecej, tylko 20 proc. Polaków posiada ponadpodstawowe umiejetnosci cyfrowe, co daje nam 21. miejsce w unijnym rankingu (na 27 badanych panstw).
– Wedlug niektórych mniej lub bardziej obiektywnych rankingów dotyczacych tego, jak Polska sie ksztaltuje pod wzgledem cyfryzacji w Unii Europejskiej, jestesmy na dosyc niskim poziomie. Glównym tego powodem sa wlasnie niskie kompetencje cyfrowe. Po prostu jest jeszcze duza czesc polskich obywateli, który nie posiadaja kompetencji cyfrowych i to nas odróznia od innych krajów wysoko rozwinietych, wiec jest jeszcze tutaj pole do nadrobienia – mówi agencji Newseria Premyslaw Kania, dyrektor generalny Cisco Polska.
Ekspert wskazuje na to, ze konsekwencje luki w kompetencjach cyfrowych Polaków to przede wszystkim trudnosci w konsumpcji i wdrazaniu technologii cyfrowych. Zaznacza, ze jest to duzy problem dla polskiego biznesu i predsiebiorców.
– To jest podawane prez predsiebiorców jako glówna bariera. Nie pieniadze, brak determinacji czy strategii, ale wlasnie umiejetnosc zaimplementowania technologii, zaadaptowania jej. Mamy tutaj dosyc wyrazny zwiazek – wyjasnia Premyslaw Kania.
Widac to równiez w statystykach Eurostatu. Dla przykladu w 2023 roku w Polsce tylko 2,9 proc. malych i srednich predsiebiorstw wykorystywalo sztuczna inteligencje. Srednia dla UE wynosila wówczas 7,4 proc., a w panstwach bedacych liderami – ok. 14 proc. Dla porównania wdrozenie technologii chmurowych, z którymi polskie firmy juz sa bardziej zaznajomione, ma juz za soba 45,4 proc. MSP, przy unijnej sredniej na poziomie 37,9 proc.
– Wydaje mi sie, ze z AI jest troche tak, jak kiedys na wstepnym momencie rozwoju bylo z internetem. Internet to bylo takie slowo wytrych. W oparciu o niego firmy budowaly swoja wartosc. Potem nastapila pewna racjonalizacja i dzisiaj juz dla wszystkich jest oczywiste, po co jest internet, jak z niego korystamy. Mysle, ze tak tez bedzie z AI – jestesmy teraz w momencie definiowania, do czego moze sluzyc, za chwile powstana jakies dobre modele i dobre praktyki tego, jak te AI wdrazac – wyjasnia ekspert.
Dodaje, ze jako Polska mamy szanse rywalizowac z innymi krajami na polu sztucznej inteligencji, ale tu nie wyscig jest najwazniejszy.
– Jezeli bedziemy liderem w adaptacji AI, we wdrazaniu tej technologii w takim kontekscie, zeby nasze procesy biznesowe byly szybsze, bardziej efektywne, a my zebysmy byli bardziej produktywni, to bedzie juz to wielka korysc, która spowoduje, ze Polska bedzie sie dalej dobre rozwijac – prognozuje Premyslaw Kania. – Musimy sobie wszyscy zdac sprawe z tego, ze miara naszego sukcesu jako Polski w kontekscie cyfryzacji nie jest tylko to, ze mamy jedna, dwie czy trzy firmy, które sa bardzo innowacyjne i bardzo kompetentne. Mamy oczywiscie wiele – dziesiatki, setki takich firm, natomiast chodzi o to, zeby wszyscy równali do odpowiedniego poziomu. Produktywnosc wszystkich Polaków musi wzrosnac o kilkanascie procent, zeby nasz produkt krajowy brutto rósl o kilka procent. Chodzi o efekt skali, a nie efekt pojedynczych przypadków.
W poprawe kompetencji cyfrowych Polaków angazuje sie rad. Ministerstwo Cyfryzacji wspólnie z Centrum Projektów Polska Cyfrowa w ramach inwestycji „E-kompetencje” zapewnia szkolenia, które sa finansowane z funduszy KPO. Obejma one nauczycieli, uredników, obywateli, jak równiez osoby zagrozone wykluczeniem cyfrowym – lacznie okolo 254 tys. Polaków, który zglosili chec udzialu. Obszar umiejetnosci cyfrowych zostanie tez uwzgledniony w Strategii Cyfryzacji Polski do 2035 roku, nad którym pracuje Ministerstwo Cyfryzacji. Zgodnie z projektem predstawionym w pazdzierniku 2024 roku, który nastepnie trafil do konsultacji, do 2035 roku 85 proc. obywateli ma posiadac przynajmniej podstawowe kompetencje cyfrowe, a polowa firm ma korystac z naredzi AI. Równolegle resort pracuje tez nad aktualizacja Programu Rozwoju Kompetencji Cyfrowych.
– Strategia zwraca uwage na to, ze nalezy podnosic kompetencje i pokazuje obszary, na których sie treba skupic. Jesli chodzi o strategie, o tworenie dokumentów, to sa one robione bardzo profesjonalnie, szkopul w tym, zeby je po prostu zaimplementowac, wdrozyc w zycie – podkresla ekspert.
Równiez firmy z branzy IT i nowych technologii dzialajace na polskim rynku daza do zniwelowania luki kompetencji cyfrowych w spoleczenstwie.
– Moja firma jest przykladem takiej organizacji, która od wielu lat organizuje program Cisco Networking Academy. Ksztalcimy dziesiatki tysiecy absolwentów rocznie. Wydaje nam sie, ze wplywamy pozytywnie na te kompetencje cyfrowe – mówi dyrektor generalny Cisco w Polsce. – Wiem, ze inne firmy robia podobnie, jest coraz wieksza determinacja, zeby na przyklad odbudowac technika czy w ogóle szkoly zawodowe. Z biegiem czasu nowe pokolenie, które jest juz „digital native”, w sposób naturalny bedzie mialo te kompetencje cyfrowe. Natomiast to sa ludzie, który dzisiaj maja 20 lat, wiec zanim oni zaczna decydowac w biznesie, to minie pewnie kolejnych 20 lat, wiec nie mozna na to czekac, treba dzialac tu i teraz.