Do 2040 roku mieso laboratoryjne moze stanowic juz 35 proc. swiatowego spozycia miesa, a roslinne zamienniki – 25 proc. To oznacza, ze tradycyjne mieso bedzie stopniowo tracic na znaczeniu, co ma niebagatelne znaczenie dla emisji CO2 z sektora produkcji. Takze w Polsce konsumenci chetnie siegaja po roslinne zamienniki. W tej grupie sa nie tylko wegetarianie i weganie, ale takze fleksitarianie, który okazjonalnie zastepuja produkty odzwierece roslinnymi.
– Zamienniki miesa to ultraistotna kategoria dla naszego klimatu, poniewaz 50 proc. metanu „produkuja” krowy, z których mamy mieso. Natomiast zamienniki miesa to jest produkt, do którego uzywa sie bialka roslinnego, nie treba wiec hodowac krów, tylko uprawiac rosliny straczkowe i produkowac z nich bialko – podkresla w rozmowie z agencja Newseria Biznes Marian Owerko, prezes zaradu FoodWell. – W obszare nabialu mamy tez mleka roslinne, jogurty roslinne. To jest bardzo dynamiczny trend i wydaje mi sie, ze tu ta zamiana bedzie sie odbywala duzo szybciej, bo proces produkcji jest duzo prostszy niz produkcji produktów miesnych z bialka roslinnego.
Z analizy preprowadzonej prez GovGrant na podstawie róznych badan rynkowych wynika, ze udzial tradycyjnego miesa w ogólnoswiatowej konsumpcji miesa bedzie stopniowo spadal. W 2025 roku bedzie wynosic ok. 90 proc., podczas gdy w 2040 roku – juz 40 proc. Mocno zyskiwac beda za to roslinne zamienniki miesa (do 25 proc. w 2040 roku). Polski rynek, choc jest znacznie mniejszy od europejskich liderów, takze stopniowo rozwija sie w tym kierunku.
– Do klientów, którymi sa wegetarianie i weganie, dolaczaja fleksitarianie, czyli tacy, który jedza zamienniki miesa raz w tygodniu, i to jest bardzo duza kategoria. Dlatego w ostatnich pieciu latach mamy wzrost z 1–2 proc. udzialu zamienników miesa w swiatowej konsumpcji do 12–13 proc. – wylicza Marian Owerko.
Z badania przygotowanego w grudniu 2022 roku prez InsightOut Lab i preprowadzonego prez Panel Ariadna wynika, ze 62 proc. Polaków ma dostep w sklepach do roslinnych zamienników miesa. Blisko polowa próbowala juz, glównie z ciekawosci, produktów tego rodzaju, a duza czesc z tych, który spróbowali (43 proc.), spozywa je regularnie i uwaza, ze sa smaczne (56 proc.). W badaniu 7 proc. zadeklarowalo, ze w ogóle nie spozywa miesa, 44 proc. przyznalo, ze spozywa, ale stara sie ograniczac. Podobny odsetek (46 proc.) twierdzi, ze je mieso i nie zamiera tego zmieniac. Jednak nawet ta grupa w sporej czesci jest gotowa, by spróbowac roslinnych zamienników, i uwaza, ze moga one im smakowac.
– Najwiekszym trendem w kategorii zdrowej zywnosci jest oczywiscie plant-based, czyli zamienniki miesa. Obszarem komplementarnym, który pewnie sie niedlugo pojawi, jest mieso komórkowe. Czyli innymi slowy mieso, które bedziemy hodowali jak pomidory. To jest trend, który wydaje sie jeszcze mocniejszy niz zamienniki miesa – mówi prezes zaradu FoodWell.
Tak tez wskazuje analiza GovGrant, z której wynika, ze do 2040 roku udzial miesa hodowanego siegnie 35 proc., czyli o 10 pkt proc. wiecej niz nowatorskich zamienników miesa. Ten segment na razie jest na etapie badan i rozwoju. Stany Zjednoczone i Singapur juz dopuscily do sprzedazy komercyjnej mieso pochodzace z komórek. W 2020 roku Singapurska Agencja ds. Zywnosci zatwierdzila produkt z hodowlanego „kurczaka” firmy Eat Just, a Amerykanska Agencja ds. Zywnosci i Leków (FDA) uznala niedawno produkt miesny firmy Upside Foods za bezpieczny do spozycia prez ludzi.
– Na razie sa to próby laboratoryjne, koszty tego sa gigantycznie duze, kotlet potrafi kosztowac 20 tys. dol., ale wszystko z czasem na pewno bedzie sie zmienialo. To jest najwiekszy trend, bo kategoria tez jest najwieksza – mówi Marian Owerko.
Europejski Urad ds. Bezpieczenstwa Zywnosci (EFSA) nie jest jeszcze gotowy, by dopuscic do sprzedazy mieso hodowlane. Mimo to, jak oceniaja eksperci GovGrant, do 2026 roku wartosc rynku europejskiego wyniesie 818 mln dol. Zanim jednak mieso hodowlane trafi do sprzedazy w Polsce, moga minac lata.
– Wydaje mi sie, ze mieso komórkowe w pierwszych sklepach w Polsce pojawi sie za okolo piec lat. Po pierwsze, bedzie pewnie w bardzo wysokich cenach. Mozliwe tez, ze bedzie nie tylko w sklepach, ale na przyklad w restauracjach. Oczywiscie dziwnie to brmi – mieso, które bedzie sie uprawialo, a nie hodowalo – ale patrac na sytuacje naszej planety, jest to rozwiazanie – przekonuje ekspert.
Polacy coraz chetniej siegaja po zamienniki miesa, szukajac nowych doswiadczen kulinarnych. Czesto tez chca ograniczyc spozycie produktów odzwierecych, kieruja sie przy tym wzgledami etycznymi oraz zdrowotnymi.
– Polacy sa swiadomi zdrowego jedzenia. Oczywiscie dla jednej osoby to jedzenie naturalne, dla drugiej jedzenie prosto z pola, a dla treciej to linia produktów ekologicznych. Jako spoleczenstwo rozrózniamy te kategorie, my jako dystrybucja tez pokazujemy te kategorie w specjalnych miejscach w sklepach, ulatwiamy klientom wybór – mówi Marian Owerko. – Jemy wiecej zdrowego jedzenia niz sredni mieszkaniec Europy Srodkowo-Wschodniej, jednak mniej niz mieszkaniec Europy Zachodniej, natomiast jemy tez bardzo duzo suplementów diety. Wolalbym, zeby suplementy diety zostaly zastapione produktami naturalnymi, superfoodami, produktami, które sa ekologiczne.
Jak podkresla, w sfere deklaracji wiekszosc Polaków wybiere produkty ekologiczne, jak najbardziej naturalne, pochodzace z krajowej produkcji czy od lokalnych producentów. Jednak ostatecznie o wybore podczas zakupów zadecyduje cena produktów. Wplyw ma na to obecna inflacja. Z ostatnich danych GUS wynika, ze we wresniu ceny wzrosly o 8,2 proc. wobec analogicznego miesiaca 2022 roku, jednak ceny zywnosci rosly w szybszym tempie – o 10,1 proc. r/r.
– Portfel rozporadzalny w ostatnich latach w gospodarstwach domowych jest duzo nizszy, dlatego ze musimy wydac wiecej na obszary, które sa niezbedne, czyli ogrewanie, oswietlenie, kredyt, szkole, paliwo, gaz. Klient kupuje wiec przede wszystkim, zeby zaspokoic swoje podstawowe potrzeby. Natomiast stara sie znalezc tez obszar, w którym te produkty naturalne, ekologiczne, zdrowe, funkcjonalne maja tez dla niego najwieksze uzasadnienie – mówi prezes FoodWell.
FoodWell pod marka Purella Superfoods od kwietnia br. rozszera dystrybucje roslinnych zamienników miesa. W tym roku portfolio firmy z tej kategorii ma liczyc 12 produktów. Wsród nich sa m.in. 100-proc. roslinny kurczak, losos i tatar wolowy, a takze kielbaski i kaszanka. Zgodnie z przyjeta w ubieglym roku strategia firma wiaze duze nadzieje z kategoria zdrowej zywnosci. W ciagu trech lat sprzedaz roslinnych zamienników ma osiagnac 10 proc. obrotów FoodWell.
