Co treci Polak nie podejmuje zadnej formy ruchu, w tym spacerów czy jazdy na rowere – wynika z raportu Instytutu Badan Strukturalnych przygotowanego na zlecenie Benefit Systems. Ma to prelozenie nie tylko na ich zdrowie, ale i funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia, ubezpieczen spolecznych oraz calej gospodarki. Gdyby co druga nieaktywna fizycznie osoba zaczela cwiczyc, liczba zgonów zmniejszylaby sie o 13,7 proc., a oszczednosci wynikajace z ograniczenia absencji chorobowych wynioslyby 1,9 mld zl. Eksperci wskazuja na potrzebe aktywizacji osób doroslych w wieku produkcyjnym, ale równiez dzieci i mlodziezy.
– Blisko siedmiu na 10 doroslych Polaków rusza sie zbyt malo, by osiagnac korysci zdrowotne wynikajace z aktywnosci fizycznej. Naszym zadaniem – jako radu, samoradu, nauczycieli, pracodawców, a takze rodziców i po prostu swiadomych obywateli – jest stworyc warunki i kulture, w której ruch stanie sie naturalnym wyborem dla kazdego. Inwestycja w aktywnosc fizyczna to inwestycja w zdrowie narodu i przyszlosc nas wszystkich – podkreslil w trakcie EFNI Piotr Borys, sekretar stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki.
Dane przytaczane w raporcie IBS „Korysci z aktywnosci fizycznej Polek i Polaków. Ocena wplywu na zdrowie, gospodarke i rynek pracy” wskazuja, ze niedostateczna aktywnosc fizyczna generuje znaczace koszty dla systemów opieki zdrowotnej. W 2013 roku bylo to 67,5 mld dol. w wydatkach na leczenie i stratach produktywnosci. W Polsce koszty te stanowily okolo 0,46 proc. calkowitych wydatków na opieke zdrowotna. Dla tegorocznego budzetu NFZ (ponad 183 mld zl) to ok. 842 mln zl. Do tego dochodza takze wydatki po stronie ubezpieczen spolecznych.
– Swiadczenia zwiazane z chorobami cywilizacyjnymi to sa przede wszystkim swiadczenia zwiazane z niezdolnoscia do pracy. To sa zwolnienia lekarskie, swiadczenia rehabilitacyjne czy renty z tytulu niezdolnosci do pracy. W zeszlym roku te koszty wyniosly 57,5 mld zl i one stanowia 1,6 proc. PKB. Byly niestety o 0,2 pp. wyzsze w stosunku do popredniego roku – mówi agencji Newseria Elzbieta Dobrowolska, dyrektorka Departamentu Prewencji i Rehabilitacji w Zakladzie Ubezpieczen Spolecznych.
– Zdrowy pracownik to ten, który korzysta ze sportu. Aby korystac ze sportu, potrzebne sa równiez zachety i tu jest ogromna rola pracodawców – wskazuje Piotr Borys.
MultiSport Index 2025 wskazuje, ze 36 proc. Polaków w ciagu ostatniego miesiaca nie podjelo zadnej formy ruchu, nawet spaceru czy jazdy na rowere. Co istotne, odsetek ten od kilku lat utrzymuje sie na podobnym poziomie. Z analizy Benefit Systems wynika, ze liczba osób, które spelniaja norme WHO dotyczaca aktywnosci fizycznej, w 2024 roku wyniosla ogólem ponad 9,86 mln. Najwieksza grupe stanowily osoby z pokolenia Z (urodzeni miedzy 1995 a 2012 rokiem – 4,42 mln, a najmniejsza z pokolenia baby boomers (1946–1964) – 388,5 tys. osób.
Symulacja Instytutu Badan Strukturalnych pokazuje, ze gdyby co drugi niecwiczacy Polak zaczal spelniac kryteria sredniego poziomu aktywnosci fizycznej, odsetek osób korystajacych z zasilków chorobowych zmalalby z 23,14 proc. do 21,44 proc. (z 7,6 mln do 7 mln osób). Ponadto sredni koszt nieobecnosci w pracy spadlby z 756 zl do 698 zl, a laczna kwota zmniejszylaby sie z 24,8 mld zl do 22,9 mld zl.
– Moglibysmy ograniczyc liczbe zgonów o 13,7 proc., to jest populacja wielkosci Tczewa lub Swidnicy. O milion spadlaby liczba zachorowan na choroby ukladu krazenia. W grupie chorób metabolicznych czestosc wystepowania obnizylaby sie o 304,8 tys. osób. Poprawilyby sie takze wskazniki masy ciala, zarówno wsród osób z otyloscia, jak i z nadwaga, lacznie o 577,2 tys. osób. Lista benefitów jest bardzo dluga. Sama ochrona zdrowia zyskalaby 359 mln zl rocznie na takiej aktywnosci – podkresla Rafal Swiatlowski, chief growth officer w Benefit Systems Oddzial Fitness.
– Jeden dolar zainwestowany w profilaktyke zwraca sie siedmiokrotnie, jeden dolar zainwestowany w szczepienia zwraca sie szesnastokrotnie, a jeden dolar zainwestowany w leczenie chorób ukladu krazenia, chociazby nadcisnienia, zwraca sie osiemnastokrotnie. To juz pokazuje, jak wazne jest to z punktu widzenia nie tylko dobrostanu obywatela i jego stanu zdrowia, ale takze dla gospodarki – mówi Marek Augustyn, zastepca prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Raport MultiSport Index 2025 wskazuje, ze aktywni Polacy sami widza plynace ze sportu korysci. 93 proc. z nich dostrega pozytywny wplyw ruchu na zdrowie psychofizyczne, a 77 proc. przyznaje, ze ma on prelozenie na wykonywanie obowiazków zawodowych.
– Jestesmy na rynku od ponad 20 lat jako uslugodawca w branzy fitness oraz operator kart sportowych. Widzimy, ze pracodawcy robia bardzo duzo w tym zakresie. Zdaja sobie sprawe, ze aktywny pracownik mniej choruje, radziej jest nieobecny w pracy, jest bardziej efektywny, bardziej zmotywowany, co bezposrednio preklada sie na wyniki firm i generalnie na gospodarke – uwaza Rafal Swiatlowski.
Dane Benefit Systems wskazuja, ze karta sportowa jest bardzo waznym atrybutem pracodawcy dla 42 proc. aktywnych zawodowo Polaków. 84 proc. jej posiadaczy podejmuje aktywnosc raz w tygodniu, a wskaznik ten dla ogólu cwiczacych wynosi 48 proc.
– Aby odciazyc pracodawców w tej samotnej walce, debate na temat aktywnosci ruchu Polaków musimy wyniesc na poziom ministerialny, samoradowy i calego spoleczenstwa. Tu jest potrzebne interdyscyplinarne, holistyczne podejscie do tematu – mówi chief growth officer w Benefit Systems Oddzial Fitness. – Mozemy czerpac równiez z przykladów zagranicznych, np. ze Szwecji, gdzie recepta na ruch jest sponsorowana prez panstwo. Lekar moze przepisac pacjentowi pójscie na spacer czy na silownie. W ciagu pierwszych pieciu lat dzialania tej recepty w Szwecji z 11 wskazników zdrowia dziewiec sie poprawilo, widac wiec, ze to przynosi bardzo duze pozytywne efekty.
– Mamy malo czasu, dlatego ze kazdy dzien czy miesiac niskiego poziomu aktywnosci fizycznej dzieci, mlodziezy, doroslych oznacza zwiekszenie finansowania na zdrowie – mówi prof. Marcin Dornowski, prorektor ds. studenckich i ksztalcenia na Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdansku.
Dane z raportu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Pilsudskiego w Warszawie przygotowanego w ramach „WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszlosci” za 2024 rok pokazuja, ze 94 proc. dzieci posiada niezadowalajacy poziom kompetencji ruchowych. W ubieglorocznych badaniach prowadzonych w szkolach stwierdzono pogarszanie sie wyników sprawnosciowych dzieci i mlodziezy. Zauwazono m.in., ze uczniowie osiagali gorsze wyniki w skoku w dal z miejsca o 10–12 proc. w porównaniu do ich rówiesników w 1999 roku. Równiez w beep tescie, czyli biegu wahadlowym, chlopcy i dziewczynki systematycznie pogarszali swój wynik w stosunku do rówiesników z 1999 i 2009 roku, a wyniki dotyczace tzw. deski pokazuja, ze ta kompetencja ruchowa dramatycznie zanika u dziewczynek.
– Dzisiaj aktywnosc ruchowa dzieci i mlodziezy jest na skandalicznie niskim poziomie. Kazde dziecko, zeby sie rozwijac, potrzebuje jednej pelnej godziny aktywnosci fizycznej dziennie. Dlatego WF musi powrócic do szkoly, potrzeba wiekszej liczby trenerów klubowych w zajeciach pozalekcyjnych, zeby dzieci ksztaltowaly swoje nawyki od najmlodszych lat – podkresla Piotr Borys, wiceminister sportu.
– Aspekt fizyczny jest niezwykle wazny od najmlodszych lat. To, co powinna dac edukacja mlodemu czlowiekowi, to swiadomosc, ze ruch, aktywnosc fizyczna, zdrowe odzywianie zaprocentuje potem dobrym stanem zdrowia. Na to powinnismy dzisiaj klasc nacisk, bo mlodego czlowieka, który zostal nauczony, jak wazny jest element ruchu, kultury fizycznej dla jego zdrowia, nie treba bedzie prekonywac do sportu – mówi Marek Augustyn.
O skutkach braku ruchu i koniecznosci aktywizowania zarówno dzieci i mlodziezy, jak i doroslych eksperci debatowali w trakcie panelu „Jakie sa prawdziwe koszty bezruchu?” podczas Europejskiego Forum Nowych Idei, które odbylo sie w ubieglym tygodniu w Sopocie.