WedÅ‚ug badania UrzÄ™du UE ds. WÅ‚asnoÅ›ci Intelektualnej (EUIPO) 44 proc. mÅ‚odych ludzi w Polsce celowo kupiÅ‚o podróbkÄ™, a 19 proc. Å›wiadomie uzyskaÅ‚o dostÄ™p do pirackich treÅ›ci. GÅ‚ównymi czynnikami, które motywujÄ… kupujÄ…cych, sÄ… cena i dostÄ™pność takich produktów. – JeÅ›li konsumenci majÄ… wiÄ™kszy wybór legalnych treÅ›ci, to częściej z nich korzystajÄ…. Widać to szczególnie na przykÅ‚adzie muzyki dostÄ™pnej w serwisach streamingowych, dziÄ™ki którym piractwo muzyki zmniejszyÅ‚o siÄ™ znacznie w ciÄ…gu ostatnich lat – mówi Nathan Wajsman, gÅ‚ówny ekonomista EUIPO. Pozytywny jest też fakt, że aż 57 proc. mÅ‚odych Polaków woli korzystać z treÅ›ci cyfrowych pochodzÄ…cych z legalnych źródeÅ‚.
– Skala piractwa raczej nie roÅ›nie, jest stabilna albo nawet lekko spada. Natomiast w porównaniu z poprzedniÄ… edycjÄ… naszego raportu trzy lata temu dużo wiÄ™cej mÅ‚odych ludzi i w Europie, i w Polsce kupuje Å›wiadomie podrobione towary. To jest zjawisko, które nas martwi – mówi agencji Newseria Biznes Nathan Wajsman.
W badaniu EUIPO „Youth Scoreboard” ponad poÅ‚owa (52 proc.) ankietowanych Europejczyków w wieku 15–24 lata przyznaÅ‚a, że w ostatnim roku kupiÅ‚a co najmniej jeden podrobiony produkt w internecie. WÅ›ród osób, które zrobiÅ‚y to celowo, jedna piÄ…ta używaÅ‚a, odtwarzaÅ‚a, pobieraÅ‚a lub transmitowaÅ‚a treÅ›ci z nielegalnych źródeÅ‚, a 37 proc. – zakupiÅ‚o produkt podrobiony. Odsetek mÅ‚odych, którzy Å›wiadomie kupujÄ… takie towary, bardzo wzrósÅ‚ – trzy lata temu wynosiÅ‚ tylko 14 proc. W Polsce jest jeszcze gorzej – 44 proc. mÅ‚odych ludzi przyznaje, że celowo kupiÅ‚o podrobione towary. Najczęściej sÄ… to odzież i akcesoria (22 proc.), obuwie (19 proc.), Å›rodki higieny (kosmetyki, perfumy, 17 proc.), elektronika (15 proc.). Odsetek kupujÄ…cych podróbki różni siÄ™ znacznie w poszczególnych krajach: najwyższy jest w Grecji (62 proc.), a najniższy w Czechach (24 proc.).
– W pytaniu o powody takiego zachowania odpowiedzi sÄ… podobne jak trzy i sześć lat temu – najważniejszym czynnikiem jest niższa cena. OczywiÅ›cie sÄ… też inne czynniki, np. ważne jest zachowanie innych. PadajÄ… też odpowiedzi, że w ich Å›rodowisku wielu ludzi robi podobnie i dlatego takie dziaÅ‚anie wydaje siÄ™ w porzÄ…dku – wymienia gÅ‚ówny ekonomista EUIPO.
Również 37 proc. Europejczyków podkreÅ›la, że nieÅ›wiadomie zakupiÅ‚o podróbkÄ™, gÅ‚ównie z tego powodu, że mieli problem z odróżnieniem ich od towarów autentycznych.
Z kolei 19 proc. Polaków w wieku 15–24 lata twierdzi, że uzyskaÅ‚o dostÄ™p do pirackich treÅ›ci (w UE – 21 proc.). Najczęściej sÄ… to filmy i seriale (odpowiednio 55 i 46 proc.), gry (35 proc.), muzyka (34 proc.), oprogramowanie i e-booki (po 29 proc.) i wydarzenia sportowe na żywo (26 proc.). Do korzystania z nich używano gÅ‚ównie specjalnych stron internetowych, aplikacji i kanaÅ‚ów w mediach spoÅ‚ecznoÅ›ciowych.
– Tutaj też ważnym czynnikiem oczywiÅ›cie jest cena, bo te treÅ›ci czÄ™sto sÄ… dostÄ™pne za darmo, ale także wybór. To, co widzimy także w innych badaniach, jeżeli polepsza siÄ™ wybór legalnych treÅ›ci, to wtedy ludzie częściej z nich bardziej korzystajÄ…. Szczególnie widać to w muzyce. Serwisy streamingowe, jak np. Spotify, spowodowaÅ‚y, że piractwo muzyki bardzo siÄ™ zmniejszyÅ‚o w ciÄ…gu ostatnich lat – mówi Nathan Wajsman.
60 proc. przedstawicieli mÅ‚odego pokolenia w Europie stwierdziÅ‚o, że w minionym roku nie używaÅ‚o, odtwarzaÅ‚o, pobieraÅ‚o ani transmitowaÅ‚o treÅ›ci z nielegalnych źródeÅ‚. Trzy lata temu ten odsetek wynosiÅ‚ 51 proc., a sześć lat temu – 40 proc. W Polsce w tym roku zadeklarowaÅ‚o tak 57 proc. mÅ‚odych.
– Czynnikami, które mogÄ… zmniejszyć skalÄ™ zakupów podrobionych towarów lub korzystania z piratowanych treÅ›ci w internecie, sÄ… jakieÅ› negatywne doÅ›wiadczenie, osobiste lub kogoÅ› z rodziny czy krÄ™gu przyjacióÅ‚. Jeżeli mówimy o piratowanych treÅ›ciach w internecie, to przykÅ‚adem może być zÅ‚apanie w ten sposób wirusa lub atak malware. Jeżeli chodzi o produkty podrobione, to oczywiÅ›cie mogÄ… to być zÅ‚e doÅ›wiadczenia dotyczÄ…ce niskiej jakoÅ›ci stosowanych kosmetyków czy torebki, która rozwala siÄ™ po trzech tygodniach użytkowania – wyjaÅ›nia gÅ‚ówny ekonomista EUIPO.
MÅ‚odzi respondenci coraz częściej wymieniajÄ… także wiÄ™kszÄ… Å›wiadomość negatywnego wpÅ‚ywu podróbek na Å›rodowisko lub na spoÅ‚eczeÅ„stwo.
– My ze strony urzÄ™du próbujemy uÅ›wiadomić ludzi, że kupowanie podrobionych towarów jest popieraniem zorganizowanej przestÄ™pczoÅ›ci, bo wiemy z innych badaÅ„ przeprowadzonych razem z Europolem, że jest to Å›cisÅ‚e powiÄ…zanie miÄ™dzy sprzedawaniem podrobionych towarów a praniem brudnych pieniÄ™dzy, szmuglowaniem broni i ludzi – uÅ›ciÅ›la Nathan Wajsman. – Wielu ludziom siÄ™ wydaje, że naruszanie wÅ‚asnoÅ›ci intelektualnej to jest przestÄ™pstwo bez ofiary. Próbujemy uÅ›wiadomić, szczególnie mÅ‚odzieży, że to nieprawda, to nie jest przestÄ™pstwo bez ofiary, bo tu też sÄ… ofiary.