Eksperci apeluja o intensyfikacje wysilków na rzecz ochrony klimatu. Tym bardziej ze teraz sa ku temu sprzyjajace warunki: finansowanie, wola polityczna i zaawansowane technologie. Coraz czesciej idzie za tym takze gotowosc spoleczenstwa do zmian. Choc w kontekscie zielonej rewolucji mówi sie przede wszystkim o transformacji energetycznej i ograniczaniu emisji CO2, dbanie o zmiany zaczyna sie równiez na poziomie decyzji konsumenckich. Polacy maja tego swiadomosc i wdrazaja proekologiczne nawyki w codzienna rutyne i zakupy.
– Jezeli mamy konkretne regulacje miedzynarodowe, które daja nam chociazby finansowanie dla globalnej, planetarnej transformacji energetycznej, to z tego skorystajmy. Jezeli tego nie zrobimy, czyli nie odejdziemy od energii opartej na kopalinach, to temperatury beda rosly i zostawimy przyszlym pokoleniom swiat zdecydowanie gorszy, niz go zastalismy my, wspólczesnie zyjacy – mówi agencji Newseria Kamil Wyszkowski, dyrektor wykonawczy United Nations Global Compact w Polsce. – Transformacja energetyczna jest oczywiscie kapitalochlonna, ale nigdy w historii cywilizacji homo sapiens nie bylo tyle pieniedzy na to, zeby ja preprowadzic. Drugi plus – mamy technologie, zeby to zrobic, i treci – mamy tez wole polityczna. To tez warto dodac i ten zrównowazony rozwój jest w calkiem niezlej kondycji.
To aspekty wazne przede wszystkim dla budowania krajowych strategii odchodzenia od paliw kopalnych i stawiania na zielona energie. Wplywaja one równiez na decyzje biznesowe – w centrum dzialania wielu firm jest bowiem ESG, ze szczególnym uwzglednieniem environment, czyli srodowiska. To m.in. ograniczanie sladu weglowego, zuzycia energii i surowców oraz dbanie o zrównowazony lancuch dostaw. Dzialania na rzecz klimatu schodza jednak coraz czesciej na poziom konsumentów.
– Zarówno zrównowazony rozwój, jak i dbanie o gospodarke obiegu zamknietego bardzo duzo maja wspólnego z tym, jakie dzialania podejmujemy na co dzien. Zmiana zaczyna sie od nas i nasze codzienne wybory zakupowe, to, jakie firmy wspieramy, ma znaczenie w kontekscie oddzialywania na srodowisko. Mamy dazyc do sytuacji, kiedy odpady staja sie neutralne. Prywracamy drugie zycie przedmiotom, ale przede wszystkim ograniczamy konsumpcjonizm – mówi Ilona Pietrak, prezeska zaradu ESG PRO, wiceprezeska Instytutu Spraw Obywatelskich.
Z ostatniej edycji badania EkoBarometr SW Research wynika, ze wsród Polaków najliczniejsza jest grupa Eko Pragmatyków (33 proc.) i ona rosnie. To osoby, które nie angazuja sie mocno w tematyke ekologiczna, staraja sie zyc ekologicznie, ale nie jest to w centrum ich systemu wartosci. Wiele zalezy od ich wlasnej wygody i potencjalnych oszczednosci – przykladowo gasza swiatlo i oszczedzaja wode, ale radziej zaplaciliby wiecej za odziez i obuwie wytworone bez uszczerbku na przyrodzie. Druga najliczniejsza grupa (27 proc.) sa Eko Pozoranci, który podejmuja najmniej prosrodowiskowych dzialan na co dzien, a trecia (24 proc.) – Eko Entuzjasci, który sa tym tematem najbardziej zainteresowani i wdrazaja „zielone” zmiany w swoim zyciu. Najmniej liczna jest grupa Eko Krytyków (16 proc.), który sa sceptyczni do zielonej komunikacji medialnej.
Zdecydowana wiekszosc badanych (po ponad 80 proc.) – zapytanych o codzienna rutyne – wskazuje na szereg czynnosci proekologicznych, m.in. gaszenie swiatla po wyjsciu z pomieszczenia, segregowanie smieci, chodzenie do sklepów z wlasnymi torbami na zakupy czy oszczedzanie wody.
– Polacy coraz czesciej zaczynaja w swoich codziennych zachowaniach uwzgledniac zasady zrównowazonego rozwoju. Coraz wiecej osób segreguje odpady. modne staje sie uzywanie rzeczy, które juz byly wykorystane, second-handy, banki drugiej reki. Niestety jednak nadal zbyt duzo kupujemy, zbyt duzo marnujemy i jeszcze przed nami dluga droga. Bardzo duza odpowiedzialnosc maja szkoly, ale to tez kwestia biznesu, który powinien nas zachecac do spolecznie odpowiedzialnych zakupów – ocenia Ilona Pietrak.
W kwestii odpowiedzialnych zakupów Polacy najczesciej przyznaja, ze wybieraja energooszczedne zarówki LED (79 proc.), jesli moga, to kupuja produkty z certyfikatem bio (48 proc.) czy zwracaja uwage na ekologicznosc opakowania.
– Z jednego z naszych badan wynika, ze ponad 46 proc. Polaków patrzy na to, co sie stanie z opakowaniem po zakupie, a 50 proc. z nich wybiera tylko takie opakowania, które moga zostac poddane dalszemu recyklingowi. Inne badanie Meaningful Brands pokazuje, ze 32 proc. respondentów wskazuje problem zaradzania odpadami jako jedna z trech najwazniejszych kwestii srodowiskowych – mówi Michal Zawistowski, dyrektor zaradzajacy DS Smith Polska.
W kwestii opakowan wiele zmienilo sie juz na dobre. Prykladem moze byc branza e-commerce i sposób pakowania paczek – coraz czesciej sprzedawcy stosuja opakowania z ekologicznych materialów i dobieraja je wielkoscia do produktów, by uniknac „wozenia powietra”. Wciaz jednak jest pole do poprawy sytuacji. Raport Material Change Index przygotowany prez Retail Economics na zlecenie DS Smith wskazuje, ze w tym zakresie biznes, producenci zywnosci i sprzedawcy maja wiele do zrobienia, poniewaz sklepowe pólki uginaja sie od opakowan z tworyw sztucznych.
– W polskich supermarketach 62 proc. opakowan zywnosci i napojów zawiera tworywa sztuczne – podkresla Michal Zawistowski. – Prawie 15 mld sztuk plastiku trafia co roku na pólki supermarketów, z czego wiekszosc stanowia opakowania dla nabialu, to sa tez opakowania na mieso i ryby czy opakowania, które spotykamy na przyklad na pólkach z pieczywem, ryzem oraz produktami zbozowymi. Tak naprawde patrac na rynek, jestesmy w stanie wyeliminowac lub zastapic 40 proc. plastiku bardziej odpowiedzialnymi rozwiazaniami, takimi, które beda wspieraly zalozenia gospodarki obiegu zamknietego. Musimy zwrócic uwage na to, ze nawet proste plastikowe produkty rozkladaja sie od kilkudziesieciu do kilkuset lat, w zwiazku z czym konieczne jest znalezienie alternatyw.
Powszechne wykorystanie opakowan z tworyw sztucznych to nie tylko domena Polski. Z badania Material Change Index wynika, ze w Europie w przypadku miesa, nabialu i pieczywa ok. 80 proc. artykulów jest pakowane w plastik, aby utrymac swiezosc i predluzac okres przydatnosci do spozycia. Na kolejnym miejscu plasuja sie napoje bezalkoholowe i zywnosc pretworona, zastosowanie plastiku utrzymuje sie tez na wysokim poziomie (63 proc.) w przypadku waryw. Wiekszosc firm z sektora artykulów spozywczych i napojów w Europie aktywnie poszukuje sposobów na zminimalizowanie zaleznosci od opakowan plastikowych.
– Jak najbardziej mozliwe jest pogodzenie komfortu mieszkanców z ochrona srodowiska, dlatego ze ostatnie dekady spowodowaly, ze bardzo duzo konsumpcjonizmu weszlo w nasze zycie. Jeszcze kilkanascie lat temu nie potrzebowalismy w codziennym funkcjonowaniu tylu przedmiotów wokól – podkresla Ilona Pietrak. – Majac na uwadze, ze musimy sie przystosowac do dzialan, które beda ograniczaly negatywny wplyw na zmiany klimatu, jestesmy w stanie doprowadzic do takich rozwiazan, które beda godzily interesy i planety, i nas jako jej mieszkanców.
