Insulinoopornosc, czyli zmniejszona wrazliwosc tkanek na dzialanie insuliny, prowadzi do zaburzen gospodarki hormonalnej. Zmusza bowiem trzustke do zwiekszonego wydzielania insuliny, a to pobudza apetyt i sprzyja tyciu. To zaburzenie metaboliczne moze miec daleko idace konsekwencje dla zdrowia, miedzy innymi prowadzic do rozwoju cukrzycy typu 2 i chorób ukladu krazenia. Na jej rozwój wplywa wiele czynników, w tym: nieprawidlowe odzywianie, przewlekly stres, zaburzenia snu i uwarunkowania genetyczne.
Insulina to hormon wydzielany przez trzustke, która reguluje poziom glukozy w organizmie i ulatwia jej wykorzystanie przez tkanki. Insulinoopornosc powstaje w momencie, gdy obniza sie wrazliwosc tkanek obwodowych na dzialanie insuliny. Dietetycy zaznaczaja, ze insulinoopornosc moze przez dlugi czas nie dawac o sobie znac.
– Insulinoopornosc jest zaburzeniem dosyc trudnym do zmierzenia. Szacuje sie, ze nawet co drugi albo co trzeci czlowiek moze byc niezdiagnozowany. Natomiast biorac pod uwage wszystkie testy, takie jak testy krzywej glukozowo-insulinowej, mówi sie, ze jest to od 20 do 35 proc. Polaków, wykluczajac oczywiscie cukrzyce typu 2 i stadium przedcukrzycowe, dlatego mozna powiedziec, ze jezeli nie my, to nasz partner albo nasze dzieci mozemy sie z tym zmagac – mówi agencji Newseria dietetyk Jakub Mauricz.
Przyczyn insulinoopornosci jest wiele i wciaz nie wszystkie sa do konca poznane. Dietetycy wskazuja chociazby na bledy zywieniowe – diete wysokokaloryczna bogata w cukier i tluszcze trans, a takze diety glodówki (niedoborowe). To zaburzenie moze byc równiez wywolane przez siedzacy tryb zycia, nadwage, otylosc, picie alkoholu, palenie papierosów, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia snu i odzywiania. Pod uwage trzeba takze wziac czynniki genetyczne – wrodzona mniejsza wrazliwosc tkanek na insuline czy tez wytwarzanie w organizmie insuliny o nieprawidlowej budowie.
– Niestety nie mozemy dac jednej zwiezlej odpowiedzi na pytanie, co jest przyczyna insulinoopornosci. Na rozwój tego schorzenia wplyw ma przede wszystkim zywienie, ale takze styl zycia, przewlekly stres, zaburzenia snu. W tej kwestii nie bez znaczenia sa równiez pewne zaburzenia metaboliczne, takie jak niedoczynnosc tarczycy, choroba Hashimoto, przerost bakteryjny flory jelita cienkiego, niedobory witamin i skladników mineralnych, które wlasnie moga sie wiazac z powstaniem insulinoopornosci – mówi Jakub Mauricz.
Dietetyk zaznacza, ze obserwujac swój organizm, jego zwiekszone potrzeby i gwaltowne zmiany, jakie zachodza w wygladzie, nawet samemu mozna wstepnie zdiagnozowac u siebie insulinoopornosc. Trzeba wziac pod uwage miedzy innymi to, ze zmniejszona wrazliwosc tkanek na insuline sprzyja tyciu, powoduje ciagle zmeczenie, sennosc, brak energii oraz wywoluje napady glodu.
– Jezeli w ciagu ostatniego czasu przytylismy w sposób totalnie niezamierzony, czyli zjadamy w zasadzie takie same ilosci pokarmów jak do tej pory, a w ciagu kwartalu czy pól roku mamy 5 kg czy 10 kg wiecej, to problem moze nas dotyczyc – zwraca uwage dietetyk.
W takim przypadku najlepiej skonsultowac sie z lekarzem specjalista i wykonac odpowiednie badania.
– Bardzo wazne sa testy, które mozemy wykonac z krwi, natomiast nie jest to takie proste, bo nawet poziom glukozy czy insuliny na czczo moze pokazywac w zasadzie calkiem dobre wartosci, gdy pacjent juz cos zrobil na wlasna reke, czyli ograniczyl pewne produkty, albo rozpoczal aktywnosc fizyczna. Natomiast takie testy jak OGTT, czyli slynny test obciazenia krzywej glukozowej, insulinowej, bardzo czesto pokazuje zaburzenia, które trzeba bedzie leczyc, ale takze poddac dietoterapii – tlumaczy Jakub Mauricz.
By wyjsc z insulinoopornosci, konieczna jest miedzy innymi zmiana nawyków zywieniowych i stylu zycia.
– Wychodzenie z insulinoopornosci jest procesem dosyc indywidualnym glównie z tego powodu, ze trzeba usystematyzowac cala higiene zycia, czyli wziac w ryzy odzywianie, aktywnosc fizyczna, wypoczynek i zidentyfikowac glówne zródlo, które spowodowalo rozwój insulinoopornosci. Wazna jest równiez aktywnosc fizyczna. Spalanie kalorii, spalanie glukozy i kwasów tluszczowych jest naprawde istotnym elementem, który moze zapobiec insulinoopornosci oraz rozwojowi pozostalych ciezkich chorób – podkresla ekspert.
Jednoczesnie dietetyk obala najwieksze mity dotyczace insulinoopornosci i przestrzega przed stawianiem diagnozy „na oko”.
– Wydaje mi sie, ze najczesciej wkladamy wszystkich do jednego worka i mówimy, ze insulinoopornosc masz na wlasne zyczenie, bo piles slodzone napoje gazowane, jadles ciastka, fast foody, ale przypadek wielu pacjentów pokazuje, ze to nie do konca tak jest. Bardzo czesto bowiem wlasnie utrata witamin, skladników mineralnych czy zaburzenie higieny zycia powoduje insulinoopornosc – dodaje Mauricz.
W lutym do ksiegarn trafila ksiazka „Insulinoopornosc. Jak odzyskac zdrowie, witalnosc i szczupla sylwetke” Jakuba Mauricza i Sylwii Bomby. Mozna znalezc w niej informacje na temat insulinoopornosci, analize konkretnych przypadków klinicznych, wskazówki, jakie badania warto zrobic i jak interpretowac ich wyniki, a takze podstawy terapii i konkretne zalecenia dietetyczne.
