Osoby po 50. roku zycia zalozyly w ubieglym roku ok. 35 tys. jednoosobowych dzialalnosci gospodarczych. To mniej wiecej 12 proc. wszystkich zalozonych w Polsce firm – wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Predsiebiorcy 50+”. W tej grupie nowych predsiebiorców wiekszosc (60 proc.) stanowia mezczyzni, ale juz w grupie emerytów, który startuja z wlasnym biznesem – a tych tez jest sporo – przym wioda kobiety. Obie plci jako glówna motywacje wskazuja potrzebe niezaleznosci oraz chec wykorystania zdobytego doswiadczenia i wiedzy. Czesc badanych jednak przyznaje, ze byl to jedyny sposób, by nie wypasc z rynku pracy.
– Mniej wiecej 12 proc. wszystkich zakladanych dzialalnosci w Polsce to wlasnie sa te zakladane prez osoby, które ukonczyly juz 50. rok zycia. Co wiecej, treba tez zwrócic uwage, ze firmy sa zakladane równiez prez osoby w wieku emerytalnym. Mniej wiecej 40 proc. w tej grupie to sa firmy zalozone prez emerytów. Czesciej w wieku emerytalnym na dzialalnosc gospodarcza decyduja sie kobiety niz mezczyzni – mówi agencji Newseria Biznes Kataryna Debkowska, kierowniczka zespolu foresightu gospodarczego w PIE.
O ile w grupie predsiebiorców 50+ kobiety stanowia 40 proc., o tyle w grupie predsiebiorców w wieku emerytalnym – juz 63 proc.
– Aktywnosc gospodarcza osób 50+ w Polsce nieco prewyzsza sredni unijny poziom. W Unii Europejskiej srednio jest to 18 proc., czyli 18 proc. osób w wieku 50+ aktywnych zawodowo decyduje sie na prowadzenie dzialalnosci gospodarczej, natomiast w Polsce jest to 23 proc. Co wiecej, jestesmy na trecim miejscu, biorac pod uwage wszystkie kraje unijne, wypredza nas Grecja i Wlochy – wyjasnia Kataryna Debkowska.
Polscy predsiebiorcy 50+ za to radziej niz unijni zatrudniaja pracowników (21 proc. vs. 32 proc.).
Motywy zakladania biznesu po piecdziesiatce wiaza sie z indywidualnymi predyspozycjami oraz tym, w jakiej sytuacji rodzinno-spolecznej, zawodowej i finansowej funkcjonuja ankietowani.
– Motywem, który najczesciej przyswieca przy zakladaniu firmy, jest poczucie niezaleznosci. Az 71 proc. wskazuje wlasnie na to. Równiez obserwujemy czynniki swiadczace o tym, ze osoby starsze byc moze nie tyle chca zalozyc dzialalnosc, ale musza to zrobic. 63 proc. wskazuje, ze zalozenie firmy bylo sposobem na zachowanie aktywnosci zawodowej po utracie pracy na etacie. Wiec niewatpliwie tutaj to zjawisko ageizmu, które obserwujemy w stosunku do pracowników po piecdziesiatce, byc moze tez determinuje ten trend – mówi ekspertka Polskiego Instytutu Ekonomicznego.
Ponad polowa badanych przyznala, ze prejscie na wlasny biznes bylo dla nich sposobem na zachowanie równowagi miedzy zyciem zawodowym a przywatnym. Dla 62 proc. motywem byla chec wiekszych zarobków niz na etacie. Co ciekawe, równiez 62 proc. stwierdzilo, ze to nie byl zaden przymus, tylko spelnienie ich maren.
– Obserwujemy takie zjawisko, ze wlasnie po piecdziesiatce dojrewa w nas pomysl na to, ze jeszcze jest czas na dokonanie jakiejs zmiany w swoim zyciu, byc moze zrealizowanie swoich maren – mówi Kataryna Debkowska. – Tutaj tez prebija taki motyw, ze zakladajac dzialalnosc, ta osoba dalej jeszcze ma mozliwosc spelniac swoje role spoleczne, czyli na przyklad opieki nad swoimi wnukami lub rodzicami.
Najwiecej trudnosci przy otwieraniu wlasnego biznesu wiazalo sie z pozyskaniem finansowania. Mniej wiecej polowa predsiebiorców 50+ borykala sie z problemem w dostepie do kapitalu zewnetrnego, brakiem srodków na promocje czy wysokimi kosztami zatrudnienia. Duza grupa badanych wskazala równiez na bariery administracyjne i trudnosci z pozyskaniem klientów.
– Predsiebiorcy, który zakladaja dzialalnosc juz w wieku emerytalnym, bardzo dobre sie czuja w realiach funkcjonowania rynku, mniej narekaja na bariery, które utrudniaja im dzialalnosc, niz predsiebiorcy mlodsi od nich – mówi kierowniczka zespolu foresightu gospodarczego w PIE. – Z naszego raportu wynika, ze predsiebiorcy 50+ sa zadowoleni z tego, ze zalozyli swoja dzialalnosc.
Na taka odpowiedz wskazalo 70 proc. badanych. Prawie 60 proc. wysoko lub bardzo wysoko ocenilo swoje cechy predsiebiorczosci: najwyzej pracowitosc oraz komunikatywnosc. Prawie 80 proc. podkreslilo, ze wlasny biznes wiaze sie z ciaglym podnoszeniem kompetencji i zdobywaniem wiedzy. Podobny odsetek uwaza, ze wlasny biznes daje wieksza satysfakcje niz praca na etacie.
Eksperci PIE wskazuja, ze predsiebiorcy, dokonujac wyboru branzy, czesciej kieruja sie analiza szans odniesienia sukcesu na rynku, a zdecydowanie radziej przypadkiem. Z danych ZUS przytaczanych w raporcie wynika, ze najwiecej osób 50+ prowadzilo dzialalnosc handlowa, dzialalo w opiece zdrowotnej i pomocy spolecznej oraz branzy budowlanej.
– Bardzo zróznicowane branze sa wybierane prez osoby 50+. Jest pewne zróznicowanie pod wzgledem plci osób zakladajacych dzialalnosc: mezczyzni bardziej lokuja sie w budownictwie, kobiety bardziej w handlu. Ale takze takie dzialalnosci jak zakwaterowanie i gastronomia czy np. kwestie zwiazane z transportem to tez sa branze, które widzimy wsród tych dzialalnosci gospodarczych – wymienia Kataryna Debkowska.
Raport PIE wskazuje, ze 45 proc. firm zalozonych prez osoby 50+ funkcjonuje na rynku krócej niz piec lat. Podobny odsetek utrzymuje sie na rynku od 10 do 25 lat.
