Od dziś farmaceuci zyskują nowe uprawnienia. Właścicieli aptek czeka szereg wyzwań

16 kwietnia wchodzi w Å¼ycie wiÄ™kszość zapisów nowej ustawy o zawodzie farmaceuty, która rozszerza uprawnienia tego zawodu. Magister farmacji bÄ™dzie mógÅ‚ przeprowadzić z pacjentem wywiad farmaceutyczny, doradzić mu w kwestii przyjmowanych leków, przeprowadzić podstawowe nieinwazyjne badania diagnostyczne i przeszkolić w używaniu prostego sprzÄ™tu medycznego, np. glukometru. OtwartÄ… kwestiÄ… pozostaje to, kto bÄ™dzie pÅ‚aciÅ‚ za opiekÄ™ farmaceutycznÄ… jako Å›wiadczenie – sam pacjent czy może NFZ. Z kolei dla wÅ‚aÅ›cicieli aptek wyzwaniem bÄ™dzie stworzenie miejsca, gdzie takie konsultacje mogÄ… siÄ™ odbywać, oraz zapewnienie odpowiednich zasobów kadrowych.

– Od 16 kwietnia farmaceuci zyskajÄ… nowe uprawnienia. W życie wchodzÄ… nowe regulacje, które dotyczÄ… zawodu farmaceuty i sprawowania opieki farmaceutycznej. Jest to pierwsza część tej ustawy. Kolejna wejdzie w Å¼ycie w poÅ‚owie stycznia 2022 roku i bÄ™dzie dotyczyÅ‚a wystawiania recept farmaceutycznych – mówi agencji Newseria Biznes Krzysztof Å»uradzki, adwokat i wspólnik zarzÄ…dzajÄ…cy w kancelarii KBZ Å»uradzka & Wspólnicy Adwokaci i Radcy Prawni.

Do tej pory rola farmaceutów zazwyczaj byÅ‚a ograniczona w zasadzie tylko do wydawania i sprzedaży leków w aptecznym okienku. Ta grupa zawodowa – jako jedna z ostatnich – nie miaÅ‚a też dotÄ…d swojej ustawy, dlatego Å›rodowisko aptekarskie wyczekiwaÅ‚o jej od lat. Ustawa o zawodzie farmaceuty to dla branży bardzo ważna zmiana. Nowe przepisy wzmocniÄ… rolÄ™ farmaceutów w polskim systemie ochrony zdrowia (ustawa oficjalnie plasuje ich w gronie zawodów medycznych) i nadadzÄ… im nowe uprawnienia, dziÄ™ki którym bÄ™dÄ… mogli szerzej uczestniczyć w profilaktyce, promocji zdrowia i farmakoterapii. Tym samym ustawa stwarza prawne podwaliny do zbudowania w Polsce modelu opieki farmaceutycznej.

– Nowa ustawa umożliwi farmaceutom przeprowadzanie konsultacji farmaceutycznych, dokonywanie przeglÄ…dów lekowych i wykonywanie nieinwazyjnych badaÅ„ diagnostycznych, takich jak pomiary tÄ™tna, oddechu czy masy ciaÅ‚a – wymienia Krzysztof Å»uradzki. – Ta ustawa stwarza możliwość, żeby można byÅ‚o przyjść do apteki i spotkać siÄ™ ze specjalistÄ…, który przeprowadzi konsultacjÄ™ farmaceutycznÄ… poprzedzonÄ… wywiadem. OpiekÄ™ farmaceutycznÄ… bÄ™dzie mógÅ‚ sprawować wyÅ‚Ä…cznie farmaceuta posiadajÄ…cy wiedzÄ™ i umiejÄ™tnoÅ›ci w tym zakresie. One muszÄ… być potwierdzone tytuÅ‚em specjalisty w dziedzinie farmacji aptecznej, szpitalnej, klinicznej czy też farmakologicznej, po specjalnym szkoleniu

Sprawowanie opieki farmaceutycznej bÄ™dzie zarezerwowane tylko dla magistrów farmacji, z wyÅ‚Ä…czeniem techników farmaceutycznych. RozporzÄ…dzenie ministra zdrowia ma szczegóÅ‚owo okreÅ›lić zakres tej opieki i wprowadzić katalog badaÅ„ diagnostycznych, które farmaceuta bÄ™dzie mógÅ‚ wykonać w aptece. RozporzÄ…dzenie okreÅ›li też kompetencje wymagane do Å›wiadczenia takiej opieki, czyli np. kursy kwalifikacyjne, po ukoÅ„czeniu których farmaceuta zyska nowe uprawnienia. Co istotne, nowe przepisy przewidujÄ… też kary za Å›wiadczenie tego rodzaju usÅ‚ug przez osoby nieuprawnione, czyli techników oraz magistrów bez specjalizacji i wymaganych kursów.

– Opieka farmaceutyczna to nowa forma usÅ‚ugi, o której nie wiemy jeszcze do koÅ„ca, jak bÄ™dzie uregulowana pod wzglÄ™dem pÅ‚atnoÅ›ci, czyli kto za niÄ… na koÅ„cu zapÅ‚aci – pacjent czy Narodowy Fundusz Zdrowia. To też bÄ™dzie zależaÅ‚o od rozporzÄ…dzenia wykonawczego. Jednak postulaty byÅ‚y takie, aby to NFZ pÅ‚aciÅ‚ za diagnostykÄ™, przeglÄ…dy i konsultacje farmaceutyczne – mówi prawnik.

Ustawa o zawodzie farmaceuty stanowi rewolucjÄ™ nie tylko dla przedstawicieli tego zawodu, ale również dla aptek, których – zgodnie z danymi GUS – jest w Polsce 12,3 tys. (nie uwzglÄ™dniajÄ…c punktów aptecznych). Dla wÅ‚aÅ›cicieli placówek, którzy bÄ™dÄ… mogli poszerzyć ofertÄ™ o nowe usÅ‚ugi farmaceutyczne, to szansa na zwiÄ™kszenie konkurencyjnoÅ›ci, ale i szereg wyzwaÅ„, zwiÄ…zanych np. z zapewnieniem odpowiedniej liczby wykwalifikowanych pracowników w aptece oraz speÅ‚nieniem odpowiednich wymagaÅ„ lokalowych w celu Å›wiadczenia opieki farmaceutycznej.

– Nie każda apteka posiada na tyle dużo pomieszczeÅ„ i rozmieszczonych w taki sposób, aby pacjenci mogli z nich korzystać. Dlatego należy umożliwić dostosowanie tych lokali w różnych wariantach, np. poprzez wydzielenie specjalnego pomieszczenia do sprawowania opieki farmaceutycznej albo wydzielenie jakiegoÅ› obszaru, który bÄ™dzie gwarantować jakÄ…kolwiek intymność i poufność konsultacji. Wykorzystanie pomieszczenia tzw. administracyjno-szkoleniowego powinno być minimum. OczywiÅ›cie najlepiej byÅ‚oby, gdyby w aptece byÅ‚ osobny gabinet, ale wszyscy zdajemy sobie sprawÄ™, jak wyglÄ…dajÄ… apteki i ile tam jest miejsca. Dla wÅ‚aÅ›cicieli placówek to bÄ™dzie wyzwanie w zakresie czynszu czy też odpowiedniej organizacji miejsca – wyjaÅ›nia Krzysztof Å»uradzki.

Jak podkreÅ›la, każda apteka bÄ…dź indywidualna czy grupowa praktyka farmaceutyczna, która w myÅ›l nowej ustawy bÄ™dzie Å›wiadczyć opiekÄ™ farmaceutycznÄ…, musi też speÅ‚nić wymóg posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialnoÅ›ci cywilnej.

– Podmiot prowadzÄ…cy aptekÄ™ ogólnodostÄ™pnÄ… bÄ…dź farmaceuta prowadzÄ…cy indywidualnÄ… praktykÄ™ farmaceutycznÄ…, aby rozpocząć sprawowanie tej opieki, bÄ™dzie musiaÅ‚ najpierw zawrzeć umowÄ™ ubezpieczenia odpowiedzialnoÅ›ci cywilnej, aby – w razie jakiejkolwiek szkody – ubezpieczyciel mógÅ‚ pokryć ewentualnÄ… szkodÄ™ – mówi wspólnik w kancelarii KBZ Å»uradzka & Wspólnicy Adwokaci i Radcy Prawni.

W Polsce na ok. 87,5 tys. lekarzy przypada 26,1 tys. magistrów i 33,3 tys. techników farmacji – wynika z danych GUS i ubiegÅ‚orocznego raportu IQVIA („Opieka farmaceutyczna w Polsce”).