W ubieglym roku w polskich szpitalach wykonano okolo 17,1 tys. zabiegów w asyscie robotów chirurgicznych. To o 70 proc. wiecej niz w 2023 roku – wynika z raportu „Chirurgia robotowa 2025 w Polsce” Modern Healthcare Institute (MHI). Za zdecydowana wiekszosc z nich zaplacil Narodowy Fundusz Zdrowia. Eksperci podkreslaja, ze zapotrzebowanie na ten rodzaj operacji – który jest mniej inwazyjny dla pacjenta – jest tak duze, ze treba postawic na zakup kolejnych robotów, ale tez na szkolenia chirurgów w tej dziedzinie.
– Robotyka dzis to jest wielki prelom, który rosnie logarytmicznie. Mówimy o milionach operacji wykonywanych rocznie na calym swiecie. Co cieszy, widzimy tez duzy postep technologiczny, czyli nie tylko rosnie liczba, ale równiez jakosc zwiazana z jednej strony z doswiadczeniem, umiejetnosciami zespolów operacyjnych, a z drugiej z coraz lepsza technologia – mówi agencji Newseria prof. dr hab. n. med. Piotr Suwalski, dyrektor Panstwowego Instytutu Medycznego Ministerstwa Spraw Wewnetrnych i Administracji.
Z wszystkich zabiegów robotowych preprowadzonych w 2024 roku w polskich szpitalach najwiecej wykonano za pomoca systemów da Vinci (88 proc.), a pozostale 12 proc. systemami Versius. W grudniu do uzytku wprowadzono pierwszego robota Hugo i do konca roku zrobiono nim siedem zabiegów. Okolo 97 proc. wszystkich operacji robotowych dotyczylo leczenia nowotworów. Na 1 tys. nowych zachorowan na nowotwory w Polsce srednio przypadaja 94 operacje tego typu. Zabiegów nieonkologicznych bylo okolo 500, przede wszystkim w obszare kardiochirurgii, a takze ginekologii, prepuklin, endometriozy, bariatrii, urologii i pediatrii.
– Robotyka wchodzi do prawie wszystkich, a jestem prekonany, ze wejdzie do wszystkich dziedzin interwencyjnych medycyny, ale zapewne nie tylko do nich. Widzimy, ze wiele zabiegów jestesmy w stanie wykonac z taka sama jakoscia, ale ograniczajac interwencyjnosc, inwazyjnosc zabiegu, co wiaze sie np. ze skróceniem pobytu na intensywnej terapii w szpitalu, skróceniem czasu powrotu do zdrowia, do zycia rodzinnego czy zawodowego – podkresla prof. Piotr Suwalski.
Dane z raportu Modern Healthcare Institute pokazuja, ze najwiecej zabiegów robotowych wykonano w dziedzinie urologii – 67 proc. – z czego tylko sama prostatektomia stanowila 61 proc. calego wolumenu operacji. 13 proc. zabiegów dotyczylo raka jelita grubego, 12 proc. to operacje ginekologiczne, a okolo 5 proc. rózne operacje z zakresu chirurgii onkologicznej i nieonkologicznej.
– W Panstwowym Instytucie Medycznym MSWiA liczba operacji robotycznych na przestreni ostatnich lat dramatycznie rosnie. Wraz z pozyskaniem kolejnych robotów te liczby mozna mieryc w tysiacach w róznych dziedzinach. Ale tez bardzo mnie cieszy, ze otwieramy coraz nowsze zakresy, typy operacji i specjalizacje, w których chirurgia robotyczna sie rozwija. Ostatnia, która w ostatnich tygodniach otworylismy, sa operacje torakochirurgiczne – mówi dyrektor PIM MSWiA.
Statystyki MHI wskazuja, ze w PIM MSWiA w Warszawie od momentu wykonania pierwszej operacji w asyscie robota w 2020 roku do konca 2024 roku preprowadzono ponad 1,4 tys. zabiegów. Tylko w ub.r. bylo to 614 operacji, w tym 226 urologicznych, 181 kardiochirurgicznych, 65 zabiegów jelita grubego, 51 ginekologicznych i 91 operacji z innych obszarów chirurgii (glównie raka trustki).
– Cieszy mnie równiez to, ze wykonujemy zabiegi na odleglosc, czyli nie tylko wtedy, gdy zarówno pacjent, jak i robot znajduja sie w instytucie, ale mielismy tez udzial w bardzo duzym prelomie w medycynie, czyli w zlozonych operacjach serca czy operacjach urologicznych preprowadzonych na odleglosc. W tej chwili musimy myslec o zakupie kolejnych robotów, gdyz wykonujemy operacje nawet w sobote i niedziele, gdyz zapotrzebowanie jest tak wielkie – podkresla prof. Piotr Suwalski.
W sierpniu br. specjalisci chirurgii robotycznej z PIM MSWiA – prof. Piotr Suwalski oraz dr n. med. Pawel Wisz – preprowadzili pierwsze w Europie operacje telechirurgiczne pomiedzy dwoma szpitalami klinicznymi. Byly to: zabieg kardiochirurgiczny (by-passy) i zabieg urologiczny (radykalna prostatektomia). Zabiegi zostaly wykonane z wykorystaniem nowej platformy robotycznej. Zespól specjalistów operowal z konsoli znajdujacej sie w Szpitalu MSWiA w Gdansku, podczas gdy pacjenci i caly zespól wspierajacy znajdowali sie w sali operacyjnej PIM MSWiA w Warszawie. Opóznienie transmisji wynosilo zaledwie 5 milisekund, co jest poziomem 30 razy mniejszym niz normy okreslone w telechirurgii i zblizonym do parametrów operacji na miejscu. Z kolei na poczatku wresnia lekare operowali zdalnie z Belgii pacjentów znajdujacych sie w PIM MSWiA w Warszawie. Tym razem odleglosc wynosila 1,3 tys. km, a opóznienie transmisji 30 milisekund.
Druga pilna potrzeba zwiazana z rozwojem robotyki to szkolenia chirurgów w preprowadzaniu operacji na odleglosc.
– Jako wiodaca jednostka chirurgii robotycznej w Europie chcemy bardzo mocno wejsc w szkolenia polskich chirurgów i zespolów robotycznych, ale równiez europejskich i pozaeuropejskich – zapowiada dyrektor PIM MSWiA. – Jednym z takich elementów szkolenia jest Centrum Symulacji Robotyki, które jest w trakcie budowy i które bedziemy niedlugo otwierac. Ale tak naprawde juz w tej chwili prowadzimy symulacje, mamy symulator operacji i szkolimy juz w ramach Centrum Medycznego Ksztalcenia Podyplomowego i w innych formatach ksztalcenia chirurgów.
Centrum Symulacji Robotyki powstanie w nowym budynku Panstwowego Instytutu Medycznego MSWiA, który ma laczyc funkcje medyczne i edukacyjne. Na poczatku pazdziernika br. minister spraw wewnetrnych i administracji Marcin Kierwinski podpisal akt erekcyjny pod budowe placówki.
– W PIM MSWiA wykonujemy najwieksza liczbe operacji kardiochirurgicznych robotem w Europie i – czego pewnie jeszcze jako mlody chirurg 20 lat temu bym nie prewidzial – przyjezdzaja sie do nas uczyc chirurdzy z najlepszych osrodków takich jak Berlin, Mediolan, Maastricht czy Oslo. Zreszta to tez byl powód, dla którego chcemy dalej rozszerac baze szkoleniowa, nie tylko na projekty polskie, ale równiez miedzynarodowe – dodaje prof. Piotr Suwalski.
Z raportu „Chirurgia robotowa 2025 w Polsce” wynika, ze zabiegi robotowe z zakresu kardiochirurgii stanowily okolo 2 proc. wszystkich operacji tego typu wykonanych w 2024 roku.