W przyszlym roku czekaja nas zmiany w metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynków i swiadectw charakterystyki energetycznej. Nowe oznaczenia – od A do G, wzorem tych znajdujacych sie na sprecie RTV i AGD – maja byc bardziej czytelne i prejryste, przede wszystkim dla konsumentów. Nowe klasy maja pomóc w okreslaniu zmian zachodzacych w efektywnosci energetycznej budynków, które beda wymagane prez unijna dyrektywe EPBD.
Swiadectwo charakterystyki energetycznej okresla zapotrzebowanie budynku lub jego czesci na energie potrzebna do jego uzytkowania. W praktyce mowa o ogrewaniu i wentylacji, przygotowaniu cieplej wody uzytkowej, chlodzeniu, a w przypadku budynków niemieszkalnych – oswietleniu.
– Swiadectwa energetyczne sa bardzo waznym instrumentem wdrazania efektywnosci energetycznej w budownictwie i w ogóle w gospodarce kraju. W tej chwili mamy dokumenty oparte o taki model, który pokazuje na tzw. suwaku dwa miejsca. Pierwsze pokazuje standard, jaki aktualnie obowiazuje, i na tym tle jest pokazana charakterystyka energetyczna danego budynku – przypomina w rozmowie z agencja Newseria dr hab. inz. Arkadiusz Weglar, profesor na Wydziale Inzynierii Ladowej Politechniki Warszawskiej, doradca zaradu ds. gospodarki niskoemisyjnej w Krajowej Agencji Poszanowania Energii. – Zwyczajny czlowiek, który ma na podstawie swiadectwa charakterystyki energetycznej podjac decyzje zakupowa, niekoniecznie bedzie zorientowany, co znaczy róznica na suwaku. Wiekszosc spoleczenstwa to nie sa fachowcy od budownictwa czy audytory, tylko ludzie, którym treba w prosty sposób, za pomoca zrozumialych ikon i symboli, predstawic wynik analizy, która jest dosyc skomplikowana, bo obejmuje pregrody budynku, sposoby ogrewania czy zaopatrenia w cieplo.
Wedle obowiazujacych przepisów swiadectwo energetyczne musi zostac sporadzone, gdy budynek lub czesc budynku (np. lokal mieszkalny lub uzytkowy) bedzie sprzedawany lub wynajmowany. Nie jest jednak wymagane, jesli sami korystamy z budynku lub lokalu i nie planujemy go sprzedac ani wynajac.
– Wystawianie swiadectw jest juz obowiazkiem od kilku ladnych lat, natomiast ten, który wchodzi w tej chwili, dotyczy klas bardziej podobnych do tych, które obowiazuja w przypadku spretu AGD i RTV. Niewatpliwie powinno to poprawic spojrenie spoleczenstwa i powinno mu pokazac, ze to konkretne naredzie jest dla nich bardzo uzyteczne – podkresla prof. Arkadiusz Weglar. – Co prawda w Polsce przy wybore mieszkan kierujemy sie najczesciej po pierwsze lokalizacja, potem patrymy na cene, a efektywnosc energetyczna jest dla uswiadomionych ludzi. W zwiazku z tym kluczowy problem we wdrazaniu tych zmian to nie jest to, czy zmienimy swiadectwo, tylko czy zmienimy mentalnosc i czy spoleczenstwo bedzie korystac z tych naredzi w postaci swiadectw charakterystyki energetycznej i klas energetycznych, ladnie graficznie opracowanych.
Zgodnie z dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie charakterystyki energetycznej budynków z ubieglego roku (dyrektywa EPBD) do 29 maja 2026 roku swiadectwa musza byc zgodne z nowym wzorem, który okresla klase charakterystyki energetycznej budynków w skali zamknietej, uzywajac wylacznie liter od A do G. Litera A odpowiada budynkom bezemisyjnym, a litera G odpowiada budynkom w krajowych zasobach budowlanych, które maja zdecydowanie najgorsza charakterystyke energetyczna w momencie wprowadzenia skali. Wedlug dyrektywy panstwa czlonkowskie moga przyznac klase charakterystyki energetycznej A+ budynkom, których maksymalny próg zapotrzebowania na energie jest co najmniej 20 proc. nizszy niz maksymalny próg budynków bezemisyjnych i które wytwaraja na miejscu wiecej energii ze zródel odnawialnych rocznie niz ich cale roczne zapotrzebowanie na energie pierwotna. Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad projektem rozporadzenia, który te klasy wprowadzi.
– Dyrektywa EPBD wprowadza pojecie tzw. bezemisyjnych budynków, czyli takich, które sa bardzo wysokiej klasy efektywnosci energetycznej, a reszte energii pozyskuja ze zródel bezemisyjnych i nie ma zródel spalania w obrebie budynku. Oczywiscie moga byc podlaczone do sieci, na przyklad cieplowniczych, w których bedzie spalanie, ale te sieci cieplownicze czy elektryczne musza byc efektywne energetycznie wedlug definicji z innej dyrektywy – w sprawie efektywnosci energetycznej – tlumaczy ekspert Krajowej Agencji Poszanowania Energii.
Jak wynika ze zaktualizowanej dyrektywy, wszystkie nowe budynki powinny do 2030 roku byc bezemisyjne, a istniejace powinny zostac w nie preksztalcone do 2050 roku. Ponadto wszystkie nowe budynki powinny byc gotowe do wykorystania energii slonecznej, czyli np. montazu paneli fotowoltaicznych.
– Kluczowe jest doprowadzenie w pewnej perspektywie do neutralnosci klimatycznej i w tej dyrektywie sa stosowane rózne naredzia, na przyklad wykorystanie dachów do energetyki slonecznej, ograniczenie, a w zasadzie wyeliminowanie w pewnej perspektywie zródel na paliwa kopalne, wprowadzenie punktów doradztwa energetycznego w postaci one-stop-shopów i pewne wytyczne dla krajów dotyczace nakazu modernizacji budynków, które beda zwiekszac klasy na lepsze – podkresla dr Arkadiusz Weglar.
W przypadku budynków niemieszkalnych dyrektywa EPBD stopniowo wprowadza minimalne standardy charakterystyki energetycznej, które beda oparte na progach ustalonych na szczeblu krajowym. Ma to skutkowac renowacja 16 proc. budynków o najgorszych parametrach do 2030 roku i 26 proc. do 2033 roku. W tym przypadku kazdy kraj Unii Europejskiej przyjmie wlasna trajektorie krajowa, aby zmniejszyc srednie zuzycie energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych o 16 proc. do 2030 roku i o 20–22 proc. piec lat pózniej.
– Dlatego tez nalezy wprowadzic klasy, zeby mozna bylo w latwy sposób prowadzic te dzialania i pózniej za pomoca metodologii charakterystyki energetycznej okreslac ich efekty. Kluczowe jest to, ze nowe klasy beda w tzw. energii pierwotnej calkowitej, co jest zupelnie innym wskaznikiem niz te, które sa w tej chwili, czyli nieodnawialnej energii pierwotnej – wyjasnia doradca zaradu KAPE. – Prawdopodobnie to bedzie tak, ze na tych nowych bedzie policzony wskaznik calkowitej energii pierwotnej i wedlug tego beda policzone klasy, natomiast prawdopodobnie bedzie tez wskaznik nieodnawialnej energii pierwotnej, zeby mozna bylo porównac je z poprednim systemem.