Szereg luk w ustawie o krajowym cyberbezpieczeństwie. Eksperci ostrzegają, że zaszkodzi relacjom z Chinami, odstraszy inwestorów i pozwoli cenzurować internet [DEPESZA]

– Wprowadzenie w Å¼ycie nowelizacji ustawy, która reguluje obszar polskiego cyberbezpieczeÅ„stwa, może mocno zaszkodzić relacjom gospodarczym z Chinami. W projekcie zachowano bowiem mechanizm, która pozwala wykluczyć chiÅ„skie firmy technologiczne z polskiego rynku – wskazuje redaktor naczelny portalu Chiny24.com Leszek Åšlazyk. Jak podkreÅ›la, odstraszy to też przyszÅ‚ych inwestorów, którzy nie bÄ™dÄ… mieć pewnoÅ›ci, czy nie zostanÄ… nagle wykluczeni z polskiego rynku ze wzglÄ™du na kraj pochodzenia. Eksperci wskazujÄ… również na caÅ‚y szereg innych mankamentów noweli ustawy o KSC, jak np. możliwość blokowania konkretnych adresów IP i stron internetowych na podstawie decyzji ministra.

– Pierwotny ksztaÅ‚t tej ustawy miaÅ‚ być ukÅ‚onem w stronÄ™ administracji Donalda Trumpa, skierowanym przeciwko chiÅ„skim producentom sprzÄ™tu telekomunikacyjnego. Ten ukÅ‚on wydaje siÄ™ jednak nie przynosić żadnych korzyÅ›ci stronie polskiej. Åšwiadczy też o nikÅ‚ej orientacji w powiÄ…zaniach miÄ™dzy globalnymi liderami infrastruktury telekomunikacyjnej, zwÅ‚aszcza 5G. Dla przykÅ‚adu szwedzka firma Ericsson, która jest postrzegana jako alternatywa dla Huaweia, produkuje gros swoich rozwiÄ…zaÅ„ w Chinach, w ramach swojej spóÅ‚ki joint venture Panda Electronics. Trudno bÄ™dzie wiÄ™c obronić przed dowolnym trybunaÅ‚em decyzjÄ™ o wykluczeniu chiÅ„skiego dostawcy na korzyść europejskiego, który i tak produkuje w Chinach i na bazie chiÅ„skich komponentów – mówi agencji Newseria Biznes Leszek Åšlazyk, politolog i redaktor naczelny portalu Chiny24.com.

W poÅ‚owie stycznia pojawiÅ‚a siÄ™ nowa propozycja zmian w ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeÅ„stwa. Do pierwszej ponad setka różnych podmiotów – ekspertów, firm i instytucji branżowych – zgÅ‚osiÅ‚a w sumie 750 różnych uwag. Kontrowersje wzbudziÅ‚y m.in. zapisy, które pozwalajÄ… wykluczyć z polskiego rynku niektórych dostawców infrastruktury i oprogramowania na podstawie otwartych, nietechnicznych kryteriów (np. czy dana firma pochodzi z kraju, w którym sÄ… przestrzegane prawa czÅ‚owieka). Zapis byÅ‚ wymierzony przede wszystkim w chiÅ„skich dostawców technologii, w tym m.in. koncern technologiczny Huawei, oskarżany przez administracjÄ™ Donalda Trumpa o udostÄ™pnianie informacji i wspóÅ‚pracÄ™ z chiÅ„skim rzÄ…dem.

W tle jest jednak wÄ…tek polityczny, czyli napiÄ™te relacje i wojna handlowa pomiÄ™dzy Chinami a USA, które już w poÅ‚owie roku zaczęły realizować program Clean Network, majÄ…cy wyeliminować chiÅ„skich producentów z rynku teleinformatycznego i budowy 5G. Z kolei we wrzeÅ›niu ub.r. Polska podpisaÅ‚a ze Stanami deklaracjÄ™ o wspóÅ‚pracy w zakresie bezpieczeÅ„stwa przy wdrażaniu tej technologii. Eksperci podnoszÄ… jednak, że wpisanie siÄ™ w amerykaÅ„skÄ… kampaniÄ™ wymierzonÄ… w firmy technologiczne z Chin może mocno zaszkodzić relacjom gospodarczym i wartej okoÅ‚o 136 mld zÅ‚ rocznie wymianie handlowej z PaÅ„stwem Åšrodka.

– Gdyby zapisy tej ustawy dotknęły dostawców z Chin, mamy też kolejne pole sporu z UniÄ… EuropejskÄ…, która w ostatnich dniach minionego roku doprowadziÅ‚a do podpisania umowy inwestycyjnej z Chinami – zauważa Leszek Åšlazyk.

Jak podkreÅ›la, projektowane przez rzÄ…d zmiany w ustawie o KSC, wymierzone przede wszystkim w chiÅ„skich dostawców sprzÄ™tu i oprogramowania, stojÄ… też w sprzecznoÅ›ci z miÄ™dzynarodowym i unijnym prawem dotyczÄ…cym m.in. wolnego handlu czy swobody prowadzenia dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej dla wszystkich przedsiÄ™biorstw, niezależnie od ich kraju pochodzenia.

– Zapisy w tej ustawie mogÄ… sprawić, że Polska bÄ™dzie stawać przed różnego rodzaju instytucjami miÄ™dzynarodowymi, oskarżona o naruszenie wielu norm prawa miÄ™dzynarodowego. Sprawna kancelaria bÄ™dzie mogÅ‚a zająć siÄ™ wyÅ‚Ä…cznie kierowaniem do trybunaÅ‚ów czy sÄ…dów spraw przeciwko Polsce – mówi redaktor naczelny portalu Chiny24.

Politolog zwraca uwagÄ™, że wdrożenie noweli ustawy o KSC w obecnym ksztaÅ‚cie – z mechanizmem zaprojektowanym w celu wykluczenia konkretnych dostawców – może nie tylko zaszkodzić relacjom gospodarczym miÄ™dzy PolskÄ… i Chinami. Odstraszy też potencjalnych inwestorów, którzy nie bÄ™dÄ… mieć pewnoÅ›ci, czy nie zostanÄ… nagle wykluczeni z polskiego rynku ze wzglÄ™du np. na kraj pochodzenia.

– Na dodatek w nowym projekcie ustawodawca usunÄ…Å‚ możliwość wnoszenia protestów, co jest kuriozalne. Dostawcy eliminowani za pomocÄ… takich przepisów bÄ™dÄ… mogli dochodzić swoich praw w instytucjach europejskich, co może implikować znacznie wiÄ™cej problemów, niż zakÅ‚adajÄ… autorzy projektu tej ustawy – mówi Leszek Åšlazyk.

Firmy, które na podstawie kryteriów zawartych w ustawie o KSC zostanÄ… uznane za tzw. dostawców wysokiego ryzyka, zostanÄ… odciÄ™te od kontraktów i de facto wykluczone z polskiego rynku. Nowy projekt nie przewiduje wÅ‚aÅ›ciwych narzÄ™dzi prawnych, które dawaÅ‚yby im realnÄ… możliwość odwoÅ‚ania od tej decyzji czy nawet uzyskania jej uzasadnienia.

– Mechanizmy certyfikowania dostawców, brak koniecznoÅ›ci uzasadnienia decyzji, niemożność wglÄ…du ocenianego do dokumentów – to oczywiste Å›cieżki do nadużyć. Takie praktyki psujÄ… nasz wizerunek, nie tylko w oczach strony chiÅ„skiej – podkreÅ›la ekspert. – Przy takim poziomie prowadzenia polityki nie możemy liczyć na poważne traktowanie w przestrzeni miÄ™dzynarodowej.

Jak wskazuje, nowe przepisy uderzÄ… też w komercyjnych operatorów telekomunikacyjnych, którzy dziaÅ‚ajÄ… na polskim rynku. Ci bÄ™dÄ… bowiem zmuszeni w ciÄ…gu piÄ™ciu–siedmiu lat wycofać ze swojej infrastruktury caÅ‚y sprzÄ™t i oprogramowanie pochodzÄ…ce od tzw. dostawców wysokiego ryzyka. Kosztów tej wymiany nie poniesie paÅ„stwo, ale sami operatorzy, co bÄ™dzie siÄ™ wiÄ…zać z wielomiliardowymi nakÅ‚adami i możliwym wzrostem cen usÅ‚ug dla klientów. SpóÅ‚ka Play Communications (wÅ‚aÅ›ciciel sieci Play) oszacowaÅ‚a, że przymusowa rezygnacja ze sprzÄ™tu Huaweia bÄ™dzie dla niej oznaczać koszt ok. 900 mln zÅ‚ w ciÄ…gu siedmiu lat.

– Czy w takiej sytuacji operatorzy bÄ™dÄ… jeszcze skÅ‚onni inwestować w nowe rozwiÄ…zania, czy skoncentrujÄ… siÄ™ na przebudowie zasadniczej części infrastruktury? A może w ogóle wycofajÄ… siÄ™ z polskiego rynku? Kto miaÅ‚by bowiem sfinansować te zmiany? Klienci majÄ… raczej ograniczonÄ… skÅ‚onność do akceptowania znacznego wzrostu cen usÅ‚ug – mówi Leszek Åšlazyk.

Konieczność wycofania i rezygnacja ze sprzÄ™tu Huaweia, który jest w tej chwili jednym z gÅ‚ównych dostawców infrastruktury dla sieci 5G, bÄ™dzie też oznaczać możliwe opóźnienia we wdrażaniu tej technologii w Polsce. W poÅ‚owie ubiegÅ‚ego roku brytyjska firma analityczna Assembly Research oszacowaÅ‚a, że może to opóźnić budowÄ™ 5G w naszym kraju nawet o trzy lata, pociÄ…gajÄ…c za sobÄ… straty dla gospodarki w wysokoÅ›ci 4,8 mld euro.

– W najbliższych kilku latach bÄ™dziemy coraz częściej sÅ‚yszeć o w peÅ‚ni zrobotyzowanych i zautomatyzowanych fabrykach, pojazdach autonomicznych, o rozwiÄ…zaniach Å‚Ä…czÄ…cych sztucznÄ… inteligencjÄ™, internet rzeczy, technologie Big Data, blockchain czy cloud computing. PaÅ„stwa, które nie bÄ™dÄ… posiadać sprawnej, powszechnej sieci 5G, zwyczajnie zniknÄ… z map inwestorów. Tutaj znajduje siÄ™ źródÅ‚o potencjalnych turbulencji i strat – podkreÅ›la politolog.

W projekcie nowelizacji ustawy o KSC znalazÅ‚y siÄ™ też zapisy dajÄ…ce możliwość odÅ‚Ä…czenia konkretnych serwisów online na podstawie decyzji ministra ds. informatyzacji (w tej chwili te kompetencje należą do premiera). BÄ™dzie on mógÅ‚ wydać operatorom telekomunikacyjnym nakaz blokowania konkretnych adresów IP i stron internetowych, co otwiera furtkÄ™ do cenzurowania internetu. Mimo tak daleko idÄ…cych zmian rzÄ…d nie poddaÅ‚ ich publicznym konsultacjom i nie planuje takiego kroku.