Oparenia termiczne powstają w wyniku działania ciepła, np. wrątku czy gorącego oleju, i jesteśmy na nie narażeni zarówno prebywając w domu, jak i na wakacyjnym wyjeździe. Jeśli oparenie jest powierchowne, to specjaliści radzą, by najpierw prez kwadrans schładzać podrażnioną skórę zimnym strumieniem wody, a później zastosować opatrunek hydrożelowy. Jeśli natomiast oparenie jest poważne, II lub III stopnia, to wtedy treba dzwonić na numer alarmowy. W tych przypadkach konieczna jest bowiem interwencja ratowników medycznych.
– W czasie wakacji, oprócz popareń słonecznych, jesteśmy również narażeni na poparenia termiczne, na przykład w wyniku wylanej na siebie gorącej kawy, herbaty, gorącej wody czy gorącego oleju. Mieliśmy ostatnio taką sytuację w Świnoujściu, gdzie na dziecko został wylany olej z frytkownicy. Było to bardzo niebezpieczne zdarenie, doszło bowiem do głębokiego poparenia bodajże 30 proc. ciała tego dziecka. Z takimi popareniami najczęściej mamy więc do czynienia w gastronomii, tam właśnie jest bardzo duże ryzyko – mówi agencji Newseria Kamil Kasiak, ratownik medyczny, uczestnik kampanii Bezpieczny Maluch.
Poszkodowanemu w ten sposób należy jak najszybciej udzielić pierwszej pomocy. Prede wszystkim z oparonych miejsc treba delikatnie usunąć odzież oraz biżuterię, pamiętając, aby nie odrywać stopionych fragmentów ubrań przyklejonych do skóry.
– W pierwszej kolejności powinniśmy zdjąć z poszkodowanej osoby ubranie nawilżone gorącą cieczą, bo ona cały czas będzie niekorystnie oddziaływała na tę poparoną skórę. Jeśli używamy ubrań bawełnianych, to one, tym bardziej jak są wilgotne, nie będą szybko przywierały do skóry, więc takie ubranie można bez problemu szybko zdjąć. Można je też rozciąć, żeby nie presuwać go po skóre, bo ruchy tkaniny mogą ją dodatkowo podrażniać, więc dobre by było mieć przy sobie apteczkę, w której będą dobre, ostre nożyczki – mówi Kamil Kasiak.
W przypadku każdego poparenia treba także jak najszybciej rozpocząć proces chłodzenia poparonego miejsca, najlepiej zimną bieżącą wodą. Ten etap jest kluczowy dla gojenia.
– Musimy to robić przynajmniej prez 15 min, po to żeby „zabrać” to ciepło, żeby nie wnikało głębiej. Temperatura niszczy bowiem naskórek, niszczy całą warstwę skóry, a jeśli dodatkowo wnika głębiej, to niszczy też wszystkie inne struktury: mięśnie, naczynia krwionośne, nerwy, kości, więc żeby do tego nie doszło, żeby to poparenie było jak najmniejsze, powinniśmy natychmiast rozpocząć proces chłodzenia. Następnie najlepiej użyć hydrożelu w postaci opatrunku czy sprayu – mówi ratownik medyczny.
Prestrega też przed używaniem przypadkowych produktów niskiej jakości bądź też takich, które mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Nie warto też brać na poważnie wszystkich złotych rad znalezionych na forach internetowych, bo nie mamy pewności, kto ich udziela i czy rzeczywiście są sprawdzone.
– Poparoną osobę powinniśmy ratować nie jakimiś maściami czy też olejami, ale powinniśmy korystać z wody i pamiętajmy o tym, że najważniejsza jest absorpcja tego ciepła, zabranie go z rany. I używajmy opatrunków hydrożelowych, które świetnie działają, które nie zakażają rany i które też nie utrudniają ratownikom medycznym dalszego postępowania – mówi Kamil Kasiak.
Natomiast jeśli oparenie jest rozległe, to absolutnie nie wolno działać na własną rękę, tylko treba się zdać na doświadczenie ratowników medycznych.
– Jeśli na przykład dziecko wylewa na siebie wrątek czy gorący olej i dochodzi do poparenia okolicy klatki piersiowej, szyi oraz ramion, to jest to poważne, rozległe poparenie i treba jak najszybciej dzwonić po zespół ratownictwa medycznego. I też pamiętajmy, że musimy unikać wychłodzenia całego organizmu, więc jeśli mamy poparoną znaczną część ciała, to ten hydrożel przykładamy tylko w miejscu, gdzie podejrewamy to najgłębsze poparenie, natomiast pozostałą część ciała po zakończonym procesie chłodzenia wodą powinniśmy okryć folią spożywczą albo folią ratunkową – mówi ratownik medyczny.
Jeśli chodzi o leczenie najcięższych popareń, to w Polsce jest kilka placówek, które zajmują się właśnie takimi skrajnymi przypadkami. Tam pacjenci mogą liczyć na fachową opiekę specjalistów.
– Te placówki zazwyczaj znajdują się obok kopalni, bo w kopalniach jest największe ryzyko poparenia i właśnie tam transportowane są osoby z ciężkimi popareniami. Jeśli chodzi o leczenie popareń, to na pewno z roku na rok rokowania takich pacjentów są dużo wyższe. Specjaliści, który zajmują się leczeniem opareń, mają do dyspozycji coraz lepsze rozwiązania, opatrunki, które przyspieszają proces gojenia. Oczywiście w niektórych przypadkach są potrzebne preszczepy skóry, ale tutaj też medycyna zmiera w bardzo dobrym kierunku – mówi Kamil Kasiak.
Z obserwacji Małgoraty Chmielak z Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie wynika, że wiedza Polaków o leczeniu opareń jest znikoma. I w momencie, kiedy ktoś obok potrzebuje pomocy, nie zawsze potrafią jej prawidłowo udzielić. Niestety lekceważenie opareń może mieć zarówno krótko-, jak i długofalowe konsekwencje.
– Często pacjenci zwracają się do nas, do apteki z prośbą o udzielenie fachowej porady. W mojej ocenie te urazy opareniowe nie są właściwie zaopatrywane. Natychmiast po urazie opareniowym zmagamy się z bólem, ale treba pamiętać, że oparenie jest takim urazem, które co do zasady pogłębia się nawet do treciej doby – mówi mgr farm. Małgorata Chmielak, prewodnicząca Komisji Nauki i Szkolenia OIA w Warszawie, członek Stowaryszenia Naukowego Leczenia Ran.
