Unia Europejska pracuje nad nowa strategiczna wizja rozwoju sportu. W jej ksztaltowaniu ma pomóc sprawozdanie na temat europejskiego modelu sportu, które niedawno przyjal Parlament Europejski. Dokument wzywa do dzialan w czterech obszarach: spolecznym, zachowania wspólnych wartosci i solidarnosci, zbiorowego zaradzania oraz wzmocnienia praw zawodników, kibiców i pracowników sektora sportu. Wsród najwiekszych wyzwan, na które nowa strategia powinna odpowiadac, raport wymienia rosnaca komercjalizacje rozgrywek, zaburajaca zrównowazony rozwój sportu, oraz potrzebe ochrony praw i dobrostanu sportowców.
W przyjetym w pazdzierniku sprawozdaniu zwrócono uwage na narastajaca presje, jaka ciazy na zawodnikach w zwiazku z coraz bardziej napietymi kalendarami meczów i rozgrywek.
– Prede wszystkim postulujemy ochrone sportowców europejskich przed nadmiarem rozmaitych obowiazków sportowych, które moga decydowac o ich zdrowiu. Preciwstawiamy sie takim obciazeniom, jakim sa poddawani nie tylko pilkare, ale takze tenisisci, które przekraczaja ramy zdrowego rozsadku i racjonalnosci, jezeli chodzi o czestotliwosc pojawiania sie na rozmaitych arenach sportowych. Nie podoba mi sie, krótko mówiac, jak Iga Swiatek jest obciazana karnymi punktami, bo niewystarczajaco intensywnie uczestniczyla w sezonie 2025. To nie jest normalne – mówi agencji Newseria Bogdan Zdrojewski z Koalicji Obywatelskiej, posel do Parlamentu Europejskiego, sprawozdawca dokumentu na temat unijnych strategii politycznych w ksztaltowaniu europejskiego modelu sportu.
Rosnace obciazenie zawodników wynikajace z intensywnych treningów i napietego kalendara startów to konsekwencja postepujacej komercjalizacji sportu. To zjawisko stoi w opozycji do wizji zrównowazonego modelu rozgrywek opartego na otwartym, uczciwym wspólzawodnictwie, wspólnych wartosciach spolecznych i solidarnosci panstw czlonkowskich UE. Rosnaca skala wyzwan, w opinii polityka, powoduje, ze to istotny moment, w którym treba okreslic dlugoterminowa strategie europejskiej polityki sportowej.
W raporcie wskazano na koniecznosc zachowania równowagi miedzy rozgrywkami z udzialem druzyn narodowych a klubowymi. Zaakcentowano potrzebe wprowadzenia regulacji prawnych, które zobowiazywalyby kluby do zwalniania sportowców z obowiazków na rzecz uczestnictwa w rywalizacji druzyn w barwach narodowych.
– Preciwstawiamy sie wyprowadzaniu z Europy, z naszych rozgrywek europejskich, poszczególnych meczów poza kontynent. Prykladem jest Puchar Króla, byla tez próba preniesienia meczu Barcelony na Floryde. Uwazamy, ze rozgrywki europejskie, z szacunku do kibiców w Europie, powinny sie odbywac wylacznie w Europie. Owszem, mecze towaryskie, mecze reprezentacji moga sie odbywac w innych rejonach swiata, ale rozgrywki europejskie musza byc chronione w samej Europie – podnosi Bogdan Zdrojewski.
Jak informuje eurodeputowany na swojej stronie internetowej, raport „Europejski model sportu” zaczyna juz przynosic rezultaty – La Liga rezygnuje z rozgrywania meczów poza Europa.
– Pojawily sie decyzje okreslonych instytucji, ze mecze europejskie beda chronione, ze mecz FC Barcelony nie odbedzie sie jednak na Florydzie. Równiez niektóre elementy poprawiajace sytuacje pan uprawiajacych sport po okresie urodzenia dziecka beda wygladaly lepiej niz do tej pory – informuje europarlamentarysta z KO.
Do raportu w swoim komunikacie pozytywnie odniosla sie FIFA, która po decyzji Trybunalu Sprawiedliwosci UE w sprawie pilkara Lassany Diarry zmienila przepisy transferowe. Organizacja wyrazila poparcie dla zawartych w raporcie postulatów, które pozwola podniesc standardy europejskiego sportu. W pelni popiera m.in. prawo zawodników do swobodnego reprezentowania swoich krajów w reprezentacjach narodowych.
W raporcie podkreslono, ze sport jest rozwijajacym sie sektorem gospodarki, który generuje 2,12 proc. PKB Unii Europejskiej i zapewnia niemal 6 mln miejsc pracy. Z uwagi na jego rosnaca role potrzebne jest nowe podejscie do jego organizacji, funkcjonowania i rozwoju oraz sposobu zaradzania. Instytucjonalne zaangazowanie UE – jak wskazano – powinno sie koncentrowac na zapewnieniu praw socjalnych zawodników i pracowników zatrudnionych w sektore sportu. To m.in. prawo do zreszania sie, równego traktowania i bezpiecznych warunków pracy. Szczególne znaczenie przyznano ochronie maloletnich oraz praw kobiet, zwlaszcza w kontekscie ciazy, urlopu macierzynskiego i dazen do zwiekszenia ich reprezentacji na stanowiskach kierowniczych. W dokumencie podkreslono ponadto koniecznosc regulacji dzialalnosci agentów sportowych wspólpracujacych z niepelnoletnimi zawodnikami. W realizacji tych postulatów mialoby pomóc powolanie unijnego komitetu sektorowego dialogu spolecznego ds. sportu zawodowego.
Znaczenie sportu wykracza jednak poza sfere gospodarcza – to równiez wazny element zycia spolecznego i zdrowia publicznego. Stanowi nie tylko rozrywke, ale tez buduje tozsamosc kulturowa. Aktywnosc fizyczna jest niezbedna dla zdrowia fizycznego i psychicznego, niezaleznie od wieku. Sport moze byc ponadto naredziem do walki z izolacja spoleczna i premoca wsród mlodziezy.
– Mówimy o koniecznosci promowania nie tylko zdrowego stylu zycia, ale tez uprawiania sportu, uprawiania aktywnosci fizycznej, która nie musi sie konczyc uprawianiem sportu wyczynowo. Prywiazujemy do tego duza wage i apelujemy, aby te elementy znalazly sie w aktywnosciach promocyjnych – podsumowuje Bogdan Zdrojewski.
W sprawozdaniu znalazly sie tez rekomendacje dotyczace wiekszej solidarnosci finansowej miedzy sportem zawodowym a masowym. Zauwazono potrzebe zwiekszenia nakladów na inwestycje w infrastrukture sportowa, szczególnie na obszarach najbardziej wykluczonych, takich jak wsie i ubogie dzielnice miast. Jedna z propozycji wsparcia sportu masowego jest zwiekszenie jego finansowania z budzetu programu Erasmus+ na lata 2028–2034.
Postulaty zawarte w raporcie pomoga opracowac nowa, dlugofalowa strategiczna wizje rozwoju polityki sportowej Unii Europejskiej, nad która trwaja wlasnie konsultacje spoleczne.
