Coraz wieksza grupa dzieci zaczyna korystac z internetu juz w wieku siedmiu–osmiu lat – wynika z raportu NASK „Nastolatki 3.0”. Wtedy tez stykaja sie po raz pierwszy z hejtem, którego jest coraz wiecej w mediach spolecznosciowych. Wedlug raportu NASK ponad 2/3 mlodych internautów uwaza, ze mowa nienawisci jest najwiekszym problemem w sieci. Co wiecej, dzieci radko mówia o takich incydentach doroslym, dlatego tym istotniejsze sa naredzia technologiczne sluzace ochronie najmlodszych.
– Skuteczna ochrona dzieci przed niebezpieczenstwem w sieci zaczyna sie od edukacji, od zrozumienia tego, w jaki sposób dzieci korystaja z internetu, w jaki sposób korystaja z uradzen, i wtedy mozemy jako rodzice dobrac odpowiednie rozwiazania. Takimi naredziami, które pozwalaja ochronic dzieci w internecie, sa rozwiazania kontroli rodzicielskiej, chociaz ja bardziej sklaniam sie ku nazwie ochrona rodzicielska. To naredzia, które nie pozwalaja dzieciom wchodzic na niebezpieczne strony czy dbaja o higiene czasu korystania z internetu – mówi agencji Newseria Marcin Marec, zalozyciel i prezes zaradu SafeKiddo.
Z ubieglorocznego badania HBSC Europejskiego Biura Regionalnego Swiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, ze co szósty nastolatek na swiecie padl ofiara cyberpremocy. W Polsce jest pod tym wzgledem duzo gorej. Nawet jedno na piecioro dzieci moglo doswiadczyc premocy w sieci. Zdaniem dzieci i mlodziezy to wlasnie premoc rówiesnicza i mowa nienawisci sa najwiekszym zagrozeniem w sieci. Bardziej niz hakerów czy oszustów internetowych mlodzi ludzie boja sie rówiesników, który z wykorystaniem smartfona moga wyradzic im ogromne szkody psychiczne. Wedlug raportu NASK ponad dwie trecie mlodych internautów twierdzi, ze w internecie problemem jest mowa nienawisci. Zwieksza sie tez wsród nastolatków poczucie, ze osoby, które obrazaja w internecie, sa bezkarne (w 2022 roku bylo to 51,3 proc., a cztery lata wczesniej – 36 proc.).
– Dzieci najbardziej narazone sa na takie zjawiska jak oszustwa, hejt, dezinformacja. Te zjawiska dosc trudno opisuje sie w sposób techniczny, bo to, co dla jednego jest hejtem, dla drugiego nim nie jest. Wiec tutaj najwieksza role odgrywa edukacja, ta wyniesiona z domu, edukacja prez szkole czy instytucje. Oczywiscie tu mozna pomóc, dostarczajac edukatorom odpowiednie naredzia. I takie naredzie jest tez w naszej ofercie – tlumaczy Premyslaw Deba, dyrektor cyberbezpieczenstwa w Orange Polska.
Raport NASK wskazuje, ze rodzice czesto nie sa swiadomi tego, z czym stykaja sie ich dzieci w internecie. Choc niemal 60 proc. rodziców twierdzi, ze ich dzieci nie doswiadczyly premocy online, to co treci nastolatek byl wyzywany, a co czwarty – osmieszany i ponizany.
– Ostatnio pojawily sie rozwiazania, które dbaja o bezpieczenstwo psychiczne dzieci w internecie, o bezpieczenstwo komunikacji miedzy rówiesnikami, bo ta komunikacja teraz odbywa sie przede wszystkim w internecie i na telefonach. To trend, który zaczyna sie pojawiac na rynku, i rodzice zaczynaja poszukiwac tego typu rozwiazan – ocenia prezes SafeKiddo.
Usluga Bezpieczne Dziecko w Sieci z funkcja AntyHejt to naredzie stworone prez Orange Polska i SafeKiddo, by wspierac ochrone dzieci w internecie. Aplikacja monitoruje ich aktywnosc online, pozwala na dostep jedynie do bezpiecznych tresci, kontroluje czas spedzany w sieci i aplikacjach. Jedna z najnowszych funkcji aplikacji jest modul AntyHejt.
– Monitoruje on komunikacje dziecka w aplikacjach takich jak Messenger, WhatsApp czy TikTok. Wykorystujemy mechanizmy, które pozwalaja wykryc niebezpieczne wyrazenia, które moga swiadczyc o tym, ze pojawia sie np. mowa nienawisci czy tresci zwiazane z narkotykami. Aplikacja informuje rodzica, ze w komunikacji dziecka pojawila sie niebezpieczna tresc – tlumaczy Marcin Marec. – Rodzic nie jest informowany o dokladnej tresci, poniewaz dbamy o przywatnosc dziecka, ale dostaje informacje o tym, ze w aplikacji, na przyklad w Messengere, pojawily sie niebezpieczne tresci. To dla rodzica sygnal do rozmowy z dzieckiem, bo od tego zaczyna sie dbanie o jego bezpieczenstwo.
Dzieki modulowi AntyHejt w przypadku wykrycia mowy nienawisci rodzic otrymuje na swój telefon natychmiastowe powiadomienie, co umozliwia mu szybka reakcje. To pomaga nie preoczyc hejtu równiez w obrazkach i emotikonach. Orange pracuje tez nad wdrozeniem konsultacji psychologicznych, które pomoga rodzicom zrozumiec problem i skutecznie na niego reagowac. Usluga ma byc gotowa jeszcze przed wakacjami. W aplikacji dostepna jest równiez sekcja „Raporty", która umozliwia rodzicom sprawdzenie, w których kategoriach i w jakich aplikacjach wykryto potencjalnie nieodpowiednie tresci w wiadomosciach ich dzieci. To o tyle istotne, ze kiedy nastolatki doswiadczaja cyberpremocy, najczesciej nikomu o tym nie mówia. Raport NASK wskazuje, ze biernosc w sytuacjach doswiadczania premocy w sieci wzrasta w stosunku do poprednich lat.
Obrazliwe i nielegalne tresci to jedna z kategorii obslugiwanych prez CERT Orange Polska incydentów w sieci. Obejmuje ona przede wszystkim przypadki dotyczace rozsylania spamu. Jak wskazuje najnowszy Raport CERT Orange Polska, w tej grupie sa takze m.in. przypadki dotyczace naruszen praw autorskich (np. piractwo) oraz rozpowszechniania tresci zabronionych prawem (np. tresci rasistowskie, pornografia dziecieca czy tresci wychwalajace premoc). W 2024 roku obrazliwe i nielegalne tresci stanowily 12,5 proc. incydentów obsluzonych prez zespól CERT Orange Polska, który w trybie ciaglym analizuje niepokojace sygnaly z sieci operatora.
– Cyberataki mozemy generalnie podzielic na dwie grupy. Pierwsza to pospolite ataki, które dotycza kazdego Polaka. Druga to bardziej zaawansowane, które dotycza firm czy instytucji. Jezeli chodzi o segment pospolitych ataków, to opieraja sie one na oszustwie. Ich celem jest badz zdobycie danych naszej karty kredytowej, badz namówienie nas, zebysmy sie sami okradli lub czyms zainfekowali, badz tez prejecie naszych kont w serwisach spolecznosciowych – mówi Premyslaw Deba.
CyberTarcza Orange chroni uzytkowników przed wyciekiem danych, wychwytuje podejrane strony, linki w SMS-ach czy w e-mailach, zmniejsza ryzyko kradziezy danych i pieniedzy podczas zakupów online. Uzytkownik moze w dowolnej chwili sprawdzic stan bezpieczenstwa uradzen aktualnie podlaczonych do jego sieci domowej.
– CyberTarcza Orange jest rozwiazaniem wlasnym Orange Polska, które w tym roku obchodzi 10-lecie. Powstalo jako lekcja z pewnego duzego ataku sprzed 10 lat, kiedy atakujacy prejeli ok. 50 tys. uradzen podlaczonych do naszej sieci i szukalismy metody, jak skomunikowac sie z ofiarami. Krótko pózniej uznalismy, ze preciez to nie jest jedyny rodzaj ataku, ze jest mnóstwo innych rzeczy: phishing, malware, podatnosci i ze moglibysmy rozwijac to rozwiazanie wlasnie w taki sposób, aby skutecznie zapobiegac kolejnym rodzajom ataków – tlumaczy dyrektor cyberbezpieczenstwa w Orange Polska.
W 2024 roku CyberTarcza Orange miala na swoim koncie 305 tys. zablokowanych domen phishingowych i uchronila 4,85 mln osób przed utrata wrazliwych danych czy pieniedzy.
