Niedozywienie pacjentów w szpitalach jest zjawiskiem powszechnym – w Polsce stan ten dotyczy jednej treciej osób juz w momencie wizyty w Izbie Pryjec, a w trakcie hospitalizacji poglebia sie u kolejnych 20–30 proc. O roli leczenia zywieniowego mówi sie juz coraz wiecej, równiez jako o odrebnej opcji terapeutycznej w niektórych chorobach z autoagresji. W ocenie ekspertów wciaz jednak brakuje wiedzy na ten temat, zwlaszcza u lekary innych specjalizacji niz onkologiczne, gastroenterologiczne czy chirurgiczne. Tymczasem dobre odzywienie nie tylko preklada sie na szybsze zdrowienie, ale i realne oszczednosci dla systemu.
– Rola zywienia klinicznego czy tez leczenia zywieniowego jest ogromna. Bez odpowiedniego zywienia medycznego nie ma tak naprawde pozostalego leczenia. W wiekszosci chorób, które wystepuja u pacjentów, musi byc wsparcie zywieniowe róznego rodzaju. Mozemy miec fortyfikacje diety, wspomaganie prez tak zwane suplementy diety, oral nutrition support, czyli ONS. Wspieramy tez pacjentów, który nie moga doustnie otrymywac pokarmów, zywieniem dojelitowym, a jezeli to jest niemozliwe badz niewystarczajace, to albo tacy pacjenci sa wspierani dodatkowo zywieniem pozajelitowym jako uzupelniajacym zywieniem, badz tez totalnie prez zywienie pozajelitowe – mówi agencji Newseria Tomasz Szwarc z Organizacji Rozwoju Leczenia Zywieniowego.
Z danych przytaczanych prez EconMed Europe w raporcie przygotowanym dla Nutricia Polska wynika, ze ponad 30 proc. pacjentów w Polsce jest niedozywionych juz podczas przyjecia do szpitala, a u dalszych 20–30 proc. stan ten sie poglebia podczas hospitalizacji. Powszechnym problemem jest niedozywienie pacjentów onkologicznych. Wskaznik niedozywienia jest u nich ponad dwukrotnie wyzszy niz u osób z chorobami niezlosliwymi. Co wiecej, 80 proc. pacjentów hospitalizowanych nie otrymuje zalecanego leczenia zywieniowego.
Raport „Nieprawidlowy stan odzywienia po zakonczeniu leczenia szpitalnego – ocena konsekwencji zdrowotnych” przytacza takze dane podawane podczas III Kongresu Wyzwan Zdrowotnych w 2018 roku, zgodnie z którymi w przypadku pacjentów niedozywionych sredni czas hospitalizacji w Polsce wydluza sie o szesc–siedem dni. Czesciej wystepuja u nich powiklania, w tym zakazenia, niewydolnosc oddechowa czy krazeniowa, a nawet nagle zatrymanie krazenia. Z kolei smiertelnosc zwieksza sie ok. 2,5-krotnie.
– Opieka zywieniowa jest dostepna przede wszystkim w aspekcie szpitalnym. Jest refundowana zarówno w aspekcie zywienia dojelitowego, jak i pozajelitowego, nie jest wspierana czesc zwiazana z suplementacja ONS, natomiast pozostala czesc jest. Równiez w domu, w opiece dlugoterminowej, jezeli pacjenci sa pod opieka poradni i leczenia zywieniowego, zywienie dojelitowe i pozajelitowe jest refundowane prez platnika – podkresla Tomasz Szwarc.
Sa tez jednostki chorobowe, w których leczenie zywieniowe jest uznanym standardem medycznym i jest refundowane jako jedna z opcji terapeutycznych. W Polsce pacjenci pediatryczni z choroba Lesniowskiego-Crohna moga przyjmowac kompletna diete zawierajaca transformujacy czynnik wzrostu beta (TGF-β) w celu wywolania u nich remisji choroby. Odpowiednie odzywienie pacjenta ma jednak kolosalne znaczenie w rokowaniu wiekszosci chorób, m.in. takich, w których mamy do czynienia z procesem gojenia lub zwalczaniem zapalenia.
– Zywienie medyczne wspiera wiele aspektów i ma ogromny wplyw na skrócenie hospitalizacji czy tez zmniejszenie ilosci stosowania antybiotyków. Prede wszystkim zmniejsza koszty funkcjonowania szpitali – w momencie, kiedy to zywienie jest w odpowiednim czasie rozpoczete – podkresla ekspert.
Z badania opublikowanego w American Health & Drug Benefits wynika, ze wdrozenie suplementacji ONS u pacjentów preklada sie na rzeczywiste korysci, nie tylko zdrowotne, ale i ekonomiczne. Sprawdzono to na grupie ponad 1,5 tys. osób z grup ryzyka, u których wdrozono takie postepowanie. W 30-dniowym okresie obserwacji stwierdzono znaczna redukcje w wykorystaniu zasobów opieki zdrowotnej, takich jak przyjecia na oddziale ratunkowym, rehospitalizacje czy wizyty ambulatoryjne, co prelozylo sie na oszczednosci na poziomie 2,4 mln dol. u 1546 pacjentów stosujacych ONS, czyli srednio 1558 dol. na pacjenta. Oszczednosci preliczane na 1000 pacjentów zwiekszaja sie do 2,8 mln dol. w 60. dniu obserwacji oraz zmniejszaja sie do 1,5 mln dol. w 90. dniu obserwacji. Mimo ze wartosc leczenia zywieniowego znalazla poparcie nie tylko w obserwacji klinicznej, ale i w wymiernych danych ekonomicznych, to duza swiadomosc jego roli w procesie terapeutycznym wykazuje tylko czesc medyków.
– Sa lekarskie specjalizacje, takie jak chirurdzy, anestezjolodzy, który maja bardzo duza wiedze. Wsparcia na pewno wymaga czesc oddzialów niezabiegowych. Zywienie jest tematem znanym, ale nie tak, jak bysmy sobie tego zyczyli. Wiele aspektów jeszcze jest do zrobienia i na pewno w zakresie edukacji lekary, szczególnie lekary internistów, jest ogromne pole do zagospodarowania, do przekazania tej wiedzy, bo leczenie zywieniowe ma szalenie istotny wplyw na dalsze procesy leczenia, zarówno u pacjentów internistycznych, jak i u pacjentów onkologicznych – dodaje Tomasz Szwarc.
Zdaniem eksperta zywienie medyczne powinno byc lepiej reprezentowanym tematem w programach studiów na kierunkach lekarskich. Potrebne jest takze wprowadzenie opieki dietetycznej jako dobre wycenionego produktu rozliczeniowego w koszyku swiadczen gwarantowanych. Dzis taka opieka jest realizowana w ramach opieki pacjenckiej w poradniach zywieniowych. Ekspert podkresla, ze w szpitalach brakuje tez kadr, zwlaszcza dietetyków klinicznych, który mogliby odciazyc lekary i zajac sie pacjentami, szczególnie w aspekcie stosowania ONS czy tez w zlecaniu i dobore diet dojelitowych
