Wolontariat staje sie jednym z kluczowych elementów budowania kapitalu spolecznego w Polsce – wzmacnia lokalne wspólnoty, zwieksza zaufanie spoleczne i uczy wspólodpowiedzialnosci. Mimo ze regularnie angazuje sie w niego prawie jedna trecia doroslych Polaków, panstwo i organizacje pozaradowe widza w nim ogromny, wciaz niewykorystany potencjal. Swoja role w jego rozwoju maja takze firmy, które umozliwiaja swoim pracownikom udzial w akcjach wolontariackich i zachecaja ich do tego. Pytanie o ten aspekt zaangazowania biznesu czesto sie pojawia na rozmowach kwalifikacyjnych.
– Kazdej osobie, która angazuje sie w wolontariat, treba dziekowac, dlatego ze nawet mala skala zmienia bardzo duzo, szczególnie w otoczeniu tej jednej osoby i w otoczeniu ludzi, który potrzebuja wsparcia. Statystycznie prawie 1/3 Polaków miedzy 18. a 89. rokiem zycia angazuje sie na stale w wolontariat. To duzo, ale w dalszym ciagu jest jeszcze liczna grupa osób, która mozna do takiego dzialania zachecic – podkresla w rozmowie z agencja Newseria Kataryna Nowakowska, podsekretar stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Spolecznej.
Z badania Ogólnopolskiego Panelu Badawczego Ariadna, przygotowanego na ubiegloroczny Swiatowy Dzien Wolontariusza (5 grudnia), wynika, ze co treci Polak ma doswiadczenie zwiazane z wolontariatem. Najczestsza forma pomocy jest praca na rzecz konkretnej osoby (14 proc.) oraz wolontariat w fundacjach (12 proc.). Regularnosc nadal pozostaje wyzwaniem: 63 proc. wolontariuszy pomaga kilka razy w roku, a co 10. kilka razy w tygodniu.
– Na pewno wolontariat jest czescia budowania wspólnoty, zaufania pomiedzy ludzmi i poczucia, ze mozemy liczyc na siebie w kryzysach – mówi wiceminister. – Zdecydowanie jest naredziem budowania kapitalu spolecznego, wzmacniania zaufania i budowania spolecznosci lokalnych.
Jak podkresla, szczególnie wazne sa dzis wlasnie dzialania w lokalnych spolecznosciach, gdzie pomoc dociera najszybciej i najskuteczniej.
Raport Szlachetnej Paczki „Wolontariat, który otwiera oczy” podkresla, ze pomaganie przynosi korysci takze samym wolontariuszom. Udzial w programach zwieksza poczucie sensu, uczy spojrenia na potrzeby innych i buduje empatie. Wolontariusze deklaruja, ze doswiadczenie to pozwala prewartosciowac wlasne zycie i latwiej radzic sobie z codziennymi problemami. W wielu przypadkach udzial w akcji skutkuje takze wzrostem zadowolenia z zycia oraz poczuciem sprawczosci.
– To, co sprawia, ze ludzie chca sie angazowac, to bycie potrzebnym i pokazanie, ze mam wplyw, moge zrobic cos dobrego. To daje olbrymia satysfakcje ze swojego wkladu spolecznego, ale tez z czynienia dobra – podkresla Kataryna Prewezikowska, head of external communications & CSR w Grupie Zabka.
Firm wprowadzajacych wolontariat pracowniczy w Polsce jest coraz wiecej. Badanie z panelu Ariadna wskazuje, ze angazuje sie w niego 10 proc. Polaków. Szczególnie sa to osoby mlodsze, w wieku 18–24 lata (17 proc.).
– Dostalismy jasny sygnal od naszych pracowników, ze chcieliby miec program wolontariatu pracowniczego i móc prowadzic projekty dlugofalowo. Dzisiaj na rozmowach rekrutacyjnych – szczególnie mlodzi pracownicy – pytaja wprost: czy panstwo realizuja wolontariat pracowniczy, bo chcemy pracowac w firmie, która jest zaangazowana w pomoc spoleczna – mówi Kataryna Prewezikowska. – W naszym programie kazdy z pracowników ma osiem godzin miesiecznie, które moze preznaczyc na udzial w wybranej akcji wolontariackiej. Moze ja wybrac samodzielnie lub wziac udzial w akcji, która organizujemy w firmie. W zeszlym roku lacznie zrealizowalismy okolo tysiaca godzin wolontariatu pracowniczego.
Jedna z realizowanych prez siec Zabka akcji jest „Paczka z usmiechem”, w ramach której wolontariusze przy wspólpracy z poznanskimi policjantami przygotowuja swiateczne paczki dla dzieci prebywajacych w szpitalach. W tym roku przygotowano ich 650.
– Grupa Realizacyjna Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu, czyli policjanci, który zatrymuja najniebezpieczniejszych przestepców, organizuje wspólnie z Zabka juz piaty raz akcje charytatywna na rzecz dzieci z poznanskich szpitali. Akcja juz na stale wpisala sie w nasz coroczny kalendar. To dla nas wyjatkowy czas, pelen emocji i wzruszen, kiedy odkladamy na bok nasze codzienne sluzbowe obowiazki, by uzyskac nagrode, jaka jest usmiech i wdziecznosc dzieci w szpitalach – mówi podkom. Lukasz Paterski, oficer prasowy Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu.
Tego typu inicjatywy pokazuja, ze wolontariat stal sie przestrenia, w której spotykaja sie zupelnie rózne srodowiska i sektory – funkcjonariusze sluzb, pracownicy firm, mieszkancy i instytucje lokalne. Policjanci podkreslaja, ze wspólne akcje nie tylko pomagaja najmlodszym pacjentom szpitali, lecz takze wzmacniaja relacje z mieszkancami i buduja zaufanie do sluzb. Firmy widza z kolei, ze udzial pracowników w dzialaniach spolecznych poprawia atmosfere w zespolach, zwieksza motywacje i daje poczucie sensu, którego dzis poszukuje wielu pracowników.
– Policjanci bardzo chetnie uczestnicza w takich inicjatywach, to ich spaja jako zespól od srodka. Organizuja takie zbiórki po godzinach swojej pracy i potem dostaja pozytywny feedback i to ich napedza – mówi podkom. Lukasz Paterski. – Zdecydowanie chec udzialu w wolontariatach, akcjach, kampaniach, inicjatywach charytatywnych jest z roku na rok coraz wieksza.
Coraz wieksza popularnosc zdobywa równiez wolontariat kompetencyjny, w którym pracownicy wykorystuja swoje umiejetnosci, by wspierac organizacje spoleczne.
– Kompetencje sa czesto duzo istotniejsze niz wklad finansowy. Podam przyklad: organizacje pozaradowe, które czesto sa niedofinansowane albo maja problemy z uzyskaniem funduszy, ze stworeniem biznesplanu, z kampania marketingowa, bardzo czesto korystaja z pomocy firm, z pomocy ekspertów, który robia to na co dzien. To pokazuje, ze dzisiaj kompetencje, które posiadam w swoim zawodowym zyciu, moga byc dla kogos istotne i moge sie dzielic swoim doswiadczeniem. To na pewno wplywa na rozwój tych fundacji – mówi Kataryna Prewezikowska.
Aby potencjal wolontariatu mógl sie rozwijac, potrzebne sa równiez rozwiazania systemowe i jasne zasady wspierania organizacji spolecznych. Nad ich wypracowaniem pracuje obecnie rad. Resort rodziny zapowiada, ze kolejnym etapem wzmocnienia sektora bedzie poprawa ram prawnych i rozwój lokalnych centrów wolontariatu.
– Wspieranie wolontariatu to bardzo wazne zadanie i duza odpowiedzialnosc. Wiekszosc tej odpowiedzialnosci spoczywa w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, gdzie sekretar stanu Adriana Porowska odpowiada za rozwój i wsparcie spoleczenstwa obywatelskiego. Aktualnie KPRM i minister pracuja nad nowelizacja ustawy o pozytku publicznym. Dobre prawo to dobre warunki do tego, by wolontariat mógl byc prosto realizowany – wyjasnia Kataryna Nowakowska. – Trymamy kciuki za te nowelizacje. Wspieramy ja równiez dzieki Departamentowi Ekonomii Spolecznej, który nawiazal w tym obszare stala wspólprace z KPRM-em.