Surowsze kary dla przestepców, zniesienie terminu predawnienia i zrównanie przestepstw offline z tymi dokonywanymi w internecie – to niektóre zmiany zaproponowane prez Parlament Europejski do przepisów dotyczacych ochrony dzieci przed naduzyciami seksualnymi. Europoslowie chca, by byly to kwestie zharmonizowane w ramach UE. Szczególnie istotne jest dostosowanie prawa do wyzwan zwiazanych z rozwojem nowych technologii – powinno ono uwzgledniac m.in. filmy czy obrazy wytworone z pomoca AI.
23 czerwca rozpoczely sie negocjacje miedzy Parlamentem a Rada w sprawie ostatecznego ksztaltu dyrektywy dotyczacej zwalczania naduzyc seksualnych dzieci. Stanowisko PE w tej sprawie zostalo przyjete na sesji plenarnej w ubieglym tygodniu 599 glosami, przy dwóch preciw i 62 wstrymujacych sie.
– Jesli chodzi o wykorystywanie seksualne dzieci, to chcemy harmonizacji przepisów w ramach Unii Europejskiej, jesli chodzi o karanie sprawców. Uwazamy, ze te kary powinny byc dotkliwe. Nalezy wydluzyc czas predawnienia i chronic dzieci za wszelka cene – podkresla w rozmowie z agencja Newseria Jadwiga Wisniewska, poslanka do Parlamentu Europejskiego z Prawa i Sprawiedliwosci.
Europoslowie preglosowali m.in. zmiane obowiazujacych w calej UE definicji przestepstw pedofilii. Zaproponowali takze podniesienie maksymalnych kar za przestepstwa pedofilii, za rekrutowanie dzieci do prostytucji, posiadanie i dystrybucje materialów dotyczacych wykorystywania dzieci w celach seksualnych. Zgloszone prez PE poprawki do projektu Komisji dotycza m.in. tego, by kary za te przestepstwa wobec dzieci nie byly zmniejszane, gdy ofiara osiagnela wiek przyzwolenia. Jak wskazano, „przepisy dotyczace wieku przyzwolenia nie powinny byc interpretowane w sposób, który w jakikolwiek sposób ograniczalby kryminalizacje niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i wykorystywania dzieci, które osiagnely wiek przyzwolenia, poniewaz zadne dziecko nie moze wyrazic zgody na niegodziwe traktowanie w celach seksualnych”.
Poslowie postuluja tez wprowadzenie nowej definicji przyzwolenia w przypadku dzieci powyzej wieku przyzwolenia seksualnego. Uwazaja, ze interakcje miedzy rówiesnikami oparte na zgodzie nie powinny byc karalne, chyba ze istnieje zaleznosc lub naduzycie zaufania. Udawanie rówiesnika uznaja jednak za karalna okolicznosc obciazajaca.
Stanowisko PE zaklada takze zniesienie okresów predawnienia dla przestepstw tego typu wobec dzieci. To zdaniem europoslów potrzebna zmiana, poniewaz ofiary – ze wzgledu na szczególna podatnosc na zagrozenia, ograniczenia rozwojowe, towaryszace im poczucie winy i wstydu – czesto nie sa w stanie tego zglosic nawet kilkadziesiat lat pózniej. Pokrywdzeni powinni równiez móc sie ubiegac o odszkodowanie prez czas nieokreslony.
– Beda podniesione kary i bedzie wydluzony czas predawnienia przestepstw pedofilskich. Jest to konieczne i powinno to byc zharmonizowane na terenie calej Unii Europejskiej – ocenia europoslanka.
PE chce takze, by przepisy dyrektywy w wiekszym stopniu uwzglednialy realia rozwoju nowych technologii. Maja one umozliwic sciganie przestepstw seksualnych wobec dzieci niezaleznie od tego, czy doszlo do nich w internecie, czy w swiecie rzeczywistym. Dlatego do katalogu przestepstw dodano m.in. rózne metody wytwarania i pretwarania obrazów dziecka, np. z wykorystaniem sztucznej inteligencji, technologii deepfake lub w warunkach rozszeronej, rozbudowanej lub wirtualnej rzeczywistosci. Europoslowie chca wyraznie uznac za przestepstwo korystanie z systemów sztucznej inteligencji zaprojektowanych lub dostosowanych glównie do przestepstw pedofilii. Zatwierdzili równiez przepisy dotyczace transmisji na zywo takich przestepstw i rozpowszechniania w internecie powiazanych materialów.
– Zauwazamy zagrozenia plynace z internetu i coraz wieksza trudnosc w wylapywaniu sprawców. Cyberpremoc, cyberprzestepstwa sa tym, co czyha na dzieci, dlatego tez proponujemy takie regulacje, które spowoduja, ze bedzie latwiej wylapywac sprawców przestepstw pedofilskich – mówi Jadwiga Wisniewska. – Firmy technologiczne powinny brac odpowiedzialnosc na swoje barki. Powinny byc regulacje, które beda zobowiazywaly firmy do blokowania tego rodzaju tresci – to jest konieczne.
Jak informuje PE w uzasadnieniu proponowanych zmian, w ciagu ostatniej dekady nastapil gwaltowny wzrost rozpowszechniania materialów przedstawiajacych niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych. Katalizatorami tego wzrostu byly wieksza obecnosc dzieci w internecie i najnowsze osiagniecia technologiczne. Dane National Center for Missing and Exploited Children (NCMEC) wskazuja, ze liczba zgloszen dotyczacych wykorystywania seksualnego dzieci w internecie wzrosla z 1 mln w 2010 roku do ponad 21,7 mln w 2020 roku, a trzy lata pózniej juz do ponad 36 mln. NCMEC zidentyfikowalo wówczas ponad 50 tys. pilnych zgloszen dotyczacych dzieci znajdujacych sie w bezposrednim niebezpieczenstwie. W ubieglym roku w raportach znajdowalo sie 62,9 mln zdjec, filmów i innych plików zwiazanych z przypadkami wykorystywania seksualnego dzieci. Wzrosty liczby zgloszen odnotowano w kategoriach zwiazanych z uwodzeniem online (wzrost o 192 proc. r/r), handlem dziecmi w celach seksualnych (+55 proc.), a takze wykorystywaniem generatywnej sztucznej inteligencji w procedere naduzyc seksualnych wobec dzieci (+1325 proc.).
– Niestety skala problemu z roku na rok rosnie, sprawcy sa coraz bardziej prebiegli w tych kwestiach i zagrozenie w zwiazku z rozwojem technologii informatycznych jest coraz wieksze – podkresla polityczka.
Europoslowie podkreslili takze potrzebe zaciesniania wspólpracy transgranicznej: organów krajowych m.in. z Eurojustem i Europolem, a takze rozwijania i poprawiania mechanizmów zglaszania takich przestepstw oraz zapewnienia szybkich i skutecznych dzialan preciwko sprawcom.
Równolegle do prac nad dyrektywa tocza sie równiez prace nad rozporadzeniem w sprawie materialów przedstawiajacych niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych w internecie.
