W wyniku pandemii tysiace chorych na osteoporoze pozostaja bez pomocy. Lekarze i pacjenci apeluja o proste zmiany umozliwiajace diagnostyke i leczenie [DEPESZA]

Na osteoporoze choruje w Polsce az 2,1 mln os?b, a liczba nowych przypadk?w rosnie. Nieleczona prowadzi do niepelnosprawnosci i trwalego kalectwa, a nawet smierci. Tymczasem pandemia COVID-19 spowodowala kilkumiesieczny przest?j w diagnostyce i terapii tej choroby. Dane NFZ pokazuja, ze liczba porad udzielonych w poradniach leczenia osteoporozy spadla w tym roku o ponad 20 proc., a wizyt w gabinetach reumatolog?w i ortoped?w – o 1/3. Lekare alarmuja, ze op?znienia beda miec nieodwracalne konsekwencje dla tysiecy pacjent?w, i apeluja do Ministerstwa Zdrowia o wdrozenie prostych rozwiazan, kt odciaza system. 

Osteoporoza jest choroba szkieletu i kosci, kt prowadzi do czestych zlaman (najczesciej kregoslupa, kosci predramienia i szyjki kosci udowej) nawet przy niewielkich urazach. Polega na rozredzeniu tkanki kostnej (oslabieniu struktury przestrennej i mineralnej kosci), kt prez to staje sie oslabiona i podatna na zlamania. Dlatego osteoporoze nazywa sie „zlodziejem kosci” albo „cicha epidemia”, poniewaz liczba zachorowan na nia szybko rosnie. Szacuje sie, ze do 2035 roku moze zwiekszyc sie az trykrotnie.

Z danych NFZ pozyskanych prez Fundacje My Pacjenci wynika, ze obecnie mniej pacjent?w kierowanych jest na kluczowe badanie diagnostyczne – densytometrie (spadek o 35,7 proc.), a liczba zlecanych operacji wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego spadla o 1/3 w stosunku do ubieglego roku.

– Osteoporoza, jak kazda choroba prewlekla, wymaga stosowania sie pacjenta do zalecen lekarskich i zachowania ciaglosci terapii. Nieprzestreganie tych zasad i brak ciaglosci leczenia skutkuje bowiem wzrostem ryzyka zlaman i niesprawnosci funkcjonalnej, a takze wzrostem smiertelnosci – podkresla prof. dr hab. n. med. Ewa Marcinowska-Suchowierska, prewodniczaca Zespolu Ekspert?w ds. Osteoporozy przy Narodowym Instytucie Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji.

Obecnie w grupie wiekowej 50+ na osteoporoze choruje w Polsce 2,1 mln os?b, z ktch zdecydowana wiekszosc (1,7 mln) stanowia kobiety. Czynnikami ryzyka, kt przyspieszaja rozw?j choroby, sa m.in. otylosc i niska aktywnosc fizyczna, alkohol i palenie papieros?w oraz niskie spozycie wapnia w codziennej diecie. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem – proces utraty tkanki lacznej zaczyna sie po 30. roku zycia, a u kobiet nasila w okresie menopauzy. Osteoporoza prez dlugi czas moze nie dawac zadnych objaw?w i rozwijac sie w ukryciu, ale nieleczona prowadzi do niepelnosprawnosci, kalectwa, a nawet smierci.

– Brak leczenia osteoporozy i kontynuacji leczenia wczesniej zdiagnozowanych pacjent?w moze w najblizszym czasie skutkowac znacznym wzrostem liczby zlaman osteoporotycznych. To prelozy sie z kolei na wzrost wydatk?w NFZ zwiazanych z leczeniem zabiegowym i spowoduje nasilenie niepelnosprawnosci u starszych os?b po prebytych zlamaniach – wskazuje prof. dr hab. n. med. Marek Brosko, konsultant krajowy w dziedzinie reumatologii oraz prezes zaradu gl?wnego Polskiego Towarystwa Reumatologicznego.

Lekare alarmuja, ze te op?znienia beda miec nieodwracalne konsekwencje dla tysiecy pacjent?w. Jak wskazuja, czesc problem?w mozna rozwiazac poprzez usprawnienie teleporad, aby zapewnic chorym na osteoporoze ciaglosc leczenia i stosowanej farmakoterapii.

– Dzis w trakcie teleporady u specjalisty pacjenci napotykaja istotny problem. Lekar nie ma mozliwosci zlecenia badan diagnostycznych, co uniemozliwia zar?wno kontynuacje leczenia chorych, jak i wdrozenie leczenia u nowych pacjent?w – m Magdalena Kolodziej, prezes Fundacji My Pacjenci. 

Organizacje pacjenckie – wspierane prez Rzecznika Praw Pacjenta – od kilku miesiecy apeluja tez do resortu zdrowia o przyjecie innego prostego rozwiazania, kt pomogloby poprawic sytuacje. Chodzi o umozliwienie lekarom specjalistom wypisywanie lek?w z listy „S”, czyli dla pacjent?w 75+. Pod wzgledem prawnym jest to mozliwe do realizacji.

– Trudno zrozumiec, dlaczego w dobie pandemii, kiedy kontakt z lekarem jest utrudniony, ciagle presuwa sie uruchomienie tej funkcjonalnosci – m Magdalena Kolodziej. 

Fundacja My Pacjenci apeluje takze o pomoc seniorom w leczeniu, o zwr?cenie uwagi, dopytanie, czy osoby te biora leki, czy maja w najblizszym czasie zaplanowane wizyty u lekary specjalist?w, czy potrzebuja pomocy w kontakcie z ochrona zdrowia.

Eksperci wsppracujacy z fundacja w ramach Zespolu Continuum Curatio podkreslaja tez, by pacjenci nie bali sie kontaktu z plac?wkami ochrony zdrowia. Zapewniaja, ze badanie czy wizyta tradycyjna, jesli tylko sa mozliwe, beda bezpieczne, bez ryzyka zakazenia sie koronawirusem, poniewaz przychodnie i szpitale wdrozyly liczne procedury, by to zapewnic.