Zmniejszenie odczucia leku i zwiekszenie odprezenia to glówne korysci wynikajace z nawet wzrokowego kontaktu z zielenia – dowiedli brytyjscy i izraelscy naukowcy. Okazalo sie, ze najwieksze korysci czerpiemy z patrenia na drewa, a wyrazny dobroczynny wplyw natury na dobrostan psychiczny mozna zauwazyc nawet po krótkim spacere. To wazne wskazówki dla urbanistów, które moga byc pomocne w optymalnym planowaniu przestreni miejskiej. Kontakt wzrokowy z zielenia nie wplywa natomiast na zdolnosci poznawcze.
– Dzieki elementom zielonym mozna poprawic zdrowie psychiczne osób w obszarach miejskich, które zamieszkuje ponad polowa ludnosci swiata. Chodzi tu m.in. o tworenie obszarów z drewami, trawnikami, kwiatami i krewami w miastach, zeby ludzie mogli na nie patrec. Nie mozna liczyc na wspomniane korysci, jesli tych elementów przyrody nie ma w naszym otoczeniu – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Innowacje dr Whitney Fleming z Uniwersytetu Bangor w Walii.
W ramach badania preprowadzonego prez naukowców z Uniwersytetu Bangor we wspólpracy z Izraelskim Instytutem Technicznym Technion w Hajfie 117 mieszkanców miast, który wzieli udzial w badaniu, odbylo 45-minutowy spacer po miescie. Mieli na sobie okulary sledzace ruch galek ocznych. Uczestnicy zostali podzieleni na trzy grupy.
– W grupie zielonej poprosilismy uczestników o kierowanie wzroku na elementy przyrody, czyli drewa, trawe czy kwiaty. Grupe szara poprosilismy o zwracanie uwagi na elementy zabudowy otoczenia, tj. budynki, chodniki, drogi, samochody, elementy stworone prez czlowieka. W grupie mieszanej uczestnicy mogli sami decydowac, na co patra. Pred spacerem i po nim dokonalismy oceny róznych wskazników dobrostanu. Ocenilismy uczestników pod katem afektu, czyli reakcji zwiazanych z emocjami, reakcji poznawczych i poziomu niepokoju. Po spacere zbadalismy te aspekty ponownie, a dodatkowo postregana wartosc regeneracyjna, czyli stopien odczucia wypoczecia i odprezenia – wyjasnia Whitney Fleming.
Okazalo sie, ze osoby, którym zalecano kierowanie wzroku na zielone elementy, zglaszaly znaczna redukcje leku, przy czym najbardziej znaczacy pozytywny efekt obserwowano w przypadku, kiedy osoby te patryly na drewa. W ten sposób udalo sie potwierdzic silny zwiazek miedzy obserwowaniem zielonych elementów, zwlaszcza drew, a wzrostem odczuwanej regeneracji. Nawet krótkie interakcje z natura moga wiec przyniesc korysci dla zdrowia psychicznego.
– W naszym badaniu do korysci zwiazanych z patreniem na elementy zielone nalezaly glównie obnizenie poziomu niepokoju i glebsze poczucie regeneracji. Patrenie na przyrode w obszarach miejskich nie wiazalo sie z korysciami poznawczymi. W tym przypadku chodzi nie o ogólny poziom inteligencji, ale zdolnosci mózgu w danym momencie – wyjasnia badaczka. – Na przyklad kiedy zaczynamy dzien, mozemy sie czuc pelni energii i gotowi do dzialania, a pod koniec dnia mozemy odczuwac zmeczenie. Jesli musielismy duzo myslec w ciagu dnia, wieczorem nie bedziemy miec ochoty na myslenie. Lub jesli przygotowujemy sie do testu, przed rozpoczeciem nauki czujemy sie gotowi, a po jej zakonczeniu jestesmy zmeczeni. Chodzi o tak rozumiane zdolnosci poznawcze. W badaniu nie stwierdzilismy zadnych róznic w zakresie zdolnosci poznawczych, co moze miec kilka przyczyn. Jedna z nich moze byc to, ze uczestnicy podejmowali wysilek poznawczy, aby skupic wzrok na elementach, o które prosilismy, czynnie wykorystujac zdolnosci mózgu, wiec spacer nie byl dla nich regenerujacy.
Ustalenia naukowców moga sie okazac przydatne zwlaszcza dla urbanistów. Zgodnie z wnioskami plynacymi z badania przestren miejska nalezy organizowac tak, by tereny zielone, a zwlaszcza zadrewione, byly w bliskim otoczeniu lub chociaz w zasiegu wzroku mieszkanców.
