Centrum e-Zdrowia podaje, ze od poczatku wresnia odnotowano blisko 1,8 mln porad ambulatoryjnych udzielonych z powodu ostrych infekcji ukladu oddechowego, w tym grypy. Najlepsza metoda walki z choroba jest szczepionka – najlepiej przyjeta miedzy wresniem a listopadem. Wciaz jednak na taki krok decyduje sie zaledwie kilka procent Polaków, tymczasem grypa jest jedna z 10 najczestszych przyczyn zgonów u osób powyzej 65. roku zycia.
– Szczepienia preciw grypie w Polsce wpisuja sie w ogólne prekonanie, ze grypa nie jest grozna, w zwiazku z tym czy warto sie szczepic? Wiele osób, które preszlo grype, juz zupelnie inaczej o niej mysli, bo zdaje sobie sprawe z powiklan, jakie ta choroba moze wywolac. Musimy to zmienic – podkresla w rozmowie z agencja Newseria Biznes dr n. med. Pawel Gresiowski, lekar i Glówny Inspektor Sanitarny.
Wedlug informacji gromadzonych prez Centrum e–Zdrowie od poczatku sezonu infekcyjnego, czyli od wresnia, odnotowano niemal 1,8 mln porad ambulatoryjnych udzielonych z powodu ostrych infekcji ukladu oddechowego, w tym m.in. grypy. Z tygodnia na tydzien jest ich coraz wiecej – srednio o 26 proc. w skali kraju. Analizy Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych wskazuja, ze w tym roku sezon zaczal sie wczesniej niz zwykle, a szczyt zachorowan przypadnie juz na polowe pazdziernika. WHO ocenia, ze aktywnosc grypy w krajach o klimacie umiarkowanym utrzymuje sie jeszcze na poziomie miedzyepidemicznym.
Grypa sezonowa, poza podstawowymi objawami typu kaszel, goraczka, dreszcze, bóle miesni czy zle samopoczucie, moze doprowadzic do powaznych powiklan, w tym zapalenia pluc, miesnia sercowego czy opon mózgowych. W najgorszym wypadku choroba moze sie skonczyc smiercia.
Podstawowa metoda profilaktyki sa szczepienia, które daja najwieksza szanse na lagodny prebieg choroby. W Polsce jednak poziom wyszczepialnosci jest znacznie nizszy niz w krajach Europy Zachodniej, pokutuje mit, ze grypa to ciezsze preziebienie.
– Wiele osób mlodych, zdrowych choruje podobnie do preziebienia, czyli dwa–trzy dni gorszej formy, goraczka, bóle miesniowe i raczej w wiekszosci przypadków choroba mija bez powiklan. Natomiast druga twar grypy to osoby starsze, po 60. roku zycia, czesto z chorobami towaryszacymi. Dla tych osób grypa moze byc wstepem do dramatycznego pogorszenia stanu zdrowia, powodem nadkazen bakteryjnych. Najbardziej niebezpieczne dla osób starszych jest bakteryjne zapalenie pluc, które rozwija sie w konsekwencji grypy i jest najczestsza przyczyna ostrych zgonów w sezonie jesienno-zimowym – ocenia dr n. med. Pawel Gresiowski.
Grypa jest jedna z 10 najczestszych przyczyn zgonów u osób powyzej 65. roku zycia. WHO ocenia, ze poziom wyszczepialnosci w szybko starejacych sie spoleczenstwach, a do takich zalicza sie Polske, powinien wynosic 75 proc. W Polsce w ubieglym sezonie szczepionke przyjelo zas jedynie 5,5 proc. osób. W tym roku, w ciagu pierwszego miesiaca szczepien – 600 tys.
WHO szacuje, ze kazdego roku na grype choruje 10 proc. doroslej populacji i nawet 30 proc. dzieci. Tymczasem niski poziom wykonanych szczepien jest zwlaszcza w grupach najmlodszych. W przypadku szczepien preciw grypie skutecznosc u dzieci wynosi 60–90 proc., w tym redukuje czestotliwosc wystepowania objawów grypopodobnych az o 84 proc. Dzieci uznaje sie tez za glówne zródlo i transmiter grypy. Gdyby odsetek wyszczepialnosci dzieci wzrósl do 20 proc., to ryzyko wystapienia grypy w calym spoleczenstwie zmniejszyloby sie o polowe.
– Szczepic preciwko grypie powinny sie dzieci juz od szóstego miesiaca zycia, ale równiez dorosli. Zaleca sie szczepienia preciwko grypie pacjentom powyzej 55. roku zycia, ale takze chorym na choroby prewlekle, w tym ukladu sercowo-naczyniowego czy oddechowego, jak np. POChP czy astma, ale takze chorym z chorobami metabolicznymi, takimi jak cukryca. Szczepienia skierowane sa równiez do kobiet w ciazy, bo poprzez profilaktyke bierna zapobiegaja zachorowaniu, zwlaszcza w pierwszym okresie niemowlecym – tlumaczy dr nauk o zdrowiu Karolina Prasek, dyrektorka Dzialu Rozwoju Pielegniarstwa i Poloznictwa w Medicover.
Eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych wydali zalecenia na 2024 rok dotyczace koadministracji szczepionek osobom doroslym w profilaktyce zakazen ukladu oddechowego. Podawanie kilku szczepionek na jednej wizycie zwieksza szanse na terminowe zaszczepienie pacjenta preciwko chorobom infekcyjnym. Ogólne zasady koadministracji szczepien wynikaja z wspólnych dla szczepionek mechanizmów odpornosci. Eksperci zalecaja, aby szczepionki preciw grypie, COVID-19, pneumokokom, RSV oraz krtuscowi (szczepionka preciw tezcowi, blonicy i krtuscowi) mogly byc podawane podczas jednej wizyty, o ile istnieja odpowiednie wskazania medyczne.
– Szczepienia preciwko grypie mozna spokojnie laczyc z innymi szczepieniami, nawet wrzecz zaleca sie, aby byly one laczone. Prede wszystkim mozna zakwalifikowac i zaszczepic pacjenta przy okazji wizyty na szczepienie preciwko grypie, np. preciw pneumokokom, krtuscowi, jest to tak naprawde choroba, która teraz coraz czesciej wystepuje. Ale takze mamy szczepienia preciwko RSV czy tez inne szczepienia zalecane, które mozna wykonac przy okazji szczepienia preciwko grypie – przekonuje predstawicielka Medicover.
Statystyki dotyczace liczby wykonanych szczepien moze poprawic ulatwienie i skrócenie procedur. Pielegniarki i polozne moga wystawiac recepty na wszystkie zalecane szczepionki dla osób doroslych, w tym m. in. na szczepionke preciwko grypie, HPV czy tez pneumokokom. Zgodnie z zapowiedziami resortu zdrowia w najblizszym sezonie zostanie zas wprowadzona recepta farmaceutyczna na produkty immunologiczne.
– Pielegniarki posiadaja kwalifikacje zarówno do kwalifikowania, jak i wykonywania szczepien preciwko grypie. Poza kwalifikowaniem do szczepien preciw grypie pielegniarki otrymaly równiez uprawnienia do kwalifikacji oraz wszystkich szczepien zalecanych osób doroslych – przypomina Karolina Prasek.