Wartość polskiego rynku żywnoÅ›ci ekologicznej szacowana jest na 1,36 mld zÅ‚ w cenach detalicznych. To stanowi tylko 0,5 proc. caÅ‚ego rynku spożywczego, jednak od kilku lat zarówno wartość, jak i udziaÅ‚ roÅ›nie i to w tempie dwucyfrowym. Rozwoju tego segmentu nie zatrzymaÅ‚a pandemia COVID-19 i wedÅ‚ug ekspertów nie powinna tego zrobić także wojna w Ukrainie i kryzys cenowy. Kolejne lata mogÄ… przynieść wiÄ™kszÄ… dynamikÄ™ wzrostu ze wzglÄ™du na wdrażanie unijnej strategii dla rolnictwa.
– Stoimy przed wyzwaniem kryzysu, czyli okresu, w którym konsumenci mogÄ… potencjalnie rezygnować z dóbr luksusowych, a za takie czÄ™sto uznawana jest produkcja ekologiczna – podkreÅ›la w rozmowie z agencjÄ… Newseria Biznes Kamil Rabenda, prezes zarzÄ…du Soligrano, producenta żywnoÅ›ci ze zbóż.
Podobne obawy producenci żywili dwa lata temu, kiedy wybuchÅ‚a pandemia. Polacy jednak zaczÄ™li wówczas częściej gotować i przyglÄ…dać siÄ™ temu, co jedzÄ…. Zwrócili wiÄ™c wiÄ™kszÄ… uwagÄ™ na żywność ekologicznÄ… i korzyÅ›ci pÅ‚ynÄ…ce ze zdrowego odżywiania, szczególnie w kontekÅ›cie wzmacniania odpornoÅ›ci. Z badaÅ„ przytaczanych przez KoalicjÄ™ na rzecz Rozwoju Rynku Å»ywnoÅ›ci BIO i NielsenIQ w raporcie „Å»ywność ekologiczna w Polsce 2021” wynika, że nieco ponad 32 proc. konsumentów deklaruje, że kupuje żywność ekologicznÄ… przynajmniej raz w tygodniu oraz przynajmniej raz w miesiÄ…cu i tÄ™ grupÄ™ można zaliczyć do regularnych konsumentów żywnoÅ›ci ekologicznej. Kolejne 20 proc. siÄ™ga po niÄ… okazjonalnie.
– Mamy teraz wojnÄ™ i czas kryzysu, ale tych trendów tak Å‚atwo nie zmienimy. Już masa konsumentów przez ostatniÄ… sytuacjÄ™ covidowÄ… zmieniÅ‚a swój koszyk na bardziej ekologiczny i na pewno to siÄ™ nie zmieni – ocenia Kamil Rabenda.
Dane Inspekcji JakoÅ›ci Handlowej ArtykuÅ‚ów Rolno-Spożywczych („Raport o stanie rolnictwa ekologicznego 2019-2020”) wskazujÄ…, że w 2020 roku dziaÅ‚aÅ‚o w Polsce ponad 20,2 tys. gospodarstw ekologicznych. WzrosÅ‚a także powierzchnia użytków rolnych, na których stosowana byÅ‚a ekologiczna metoda produkcji (do 509 tys. ha). W latach 2019–2020 najwiÄ™kszÄ… powierzchniÄ™ takich gruntów zajmowaÅ‚y zboża, roÅ›liny na paszÄ™ oraz Å‚Ä…ki i pastwiska.
Ze wspomnianego raportu „Å»ywność ekologiczna w Polsce 2021” wynika także, że wartość rynku żywnoÅ›ci ekologicznej siÄ™ga dziÅ› 1,36 mld zÅ‚, podczas gdy w 2004 roku praktycznie nie istniaÅ‚. Jeszcze kilka lat temu polski rynek w porównaniu na przykÅ‚ad z niemieckim byÅ‚ niewielki ze wzglÄ™du nie tylko na mniejszÄ… Å›wiadomość konsumentów, lecz także z uwagi na ceny produktów bio i eko, które byÅ‚y znacznie wyższe niż w przypadku tradycyjnej żywnoÅ›ci. Zdaniem eksperta dziÅ› sÄ… one zbliżone do cen produktów konwencjonalnych. Kiedy różnica nie jest już tak duża, coraz wiÄ™cej konsumentów decyduje siÄ™ na żywność eko.
– Rynek żywnoÅ›ci ekologicznej roÅ›nie w Polsce bardzo dynamicznie i wszystko wskazuje na to, że Zielony Åad bÄ™dzie mobilizowaÅ‚, a niejednokrotnie zmuszaÅ‚ producentów do przechodzenia na produkcjÄ™ ekologicznÄ…, co tylko spotÄ™guje jej dostÄ™pność i szerszÄ… dystrybucjÄ™ – mówi prezes Soligrano. – Zielony Åad zakÅ‚ada minimalny poziom upraw ekologicznych w danym kraju czy zwiÄ™kszone dopÅ‚aty unijne dla tych producentów, którzy w tym kierunku pójdÄ….
Unia Europejska chce, aby w 2030 roku 25 proc. powierzchni rolnej byÅ‚o przeznaczone na produkcjÄ™ ekologicznÄ…. Obecnie odsetek ten wynosi 8,1 proc., a w Polsce zaledwie ok. 3,5 proc. terenów rolnych należy do ekoproducentów. Na caÅ‚ym Å›wiecie ekologicznie uprawiane jest tylko 1,5 proc. powierzchni.
– Nie każdy może być producentem żywnoÅ›ci ekologicznej. Kwestia certyfikacji, rozdzielenia produkcji i udokumentowania jakoÅ›ci tych towarów jest wyzwaniem, z którym nie każdy jest w stanie siÄ™ zmierzyć. Legislacja i kwestie jakoÅ›ciowe sÄ… wyzwaniem, o którym w branży siÄ™ mówi – podkreÅ›la Kamil Rabenda.
Ze statystyk przedstawionych w raporcie „Å»ywność ekologiczna w Polsce 2021” wynika, że Polska jest dziewiÄ…ta w UE pod wzglÄ™dem obszaru przeznaczonego pod rolnictwo ekologiczne, siódma pod wzglÄ™dem liczby gospodarstw i przetwórców, a 14. pod wzglÄ™dem wielkoÅ›ci sprzedaży. Raport wskazuje też, że w latach 2019–2020 co najmniej podwoiÅ‚a siÄ™ liczba sklepów internetowych specjalizujÄ…cych siÄ™ w sprzedaży żywnoÅ›ci ekologicznej. W ubiegÅ‚ym roku na rynku dziaÅ‚aÅ‚o ok. 60 sklepów sprzedajÄ…cych online wyÅ‚Ä…cznie ekożywność, a ok. 90 Å‚Ä…czy takÄ… sprzedaż z dziaÅ‚aniami stacjonarnymi. Tego typu oferta na staÅ‚e weszÅ‚a również do wiÄ™kszych i mniejszych sieci handlowych.
Certyfikowane produkty bio wyróżnia kilka czynników: zostaÅ‚y wyprodukowane zgodnie z obowiÄ…zujÄ…cymi przepisami dotyczÄ…cymi rolnictwa ekologicznego i sÄ… wolne od zanieczyszczeÅ„, takich jak: pozostaÅ‚oÅ›ci Å›rodków ochrony roÅ›lin i hormonów, a podczas ich produkcji nie stosowano nawozów sztucznych i organizmów zmodyfikowanych genetycznie.
